7589 sayılı Kanunun 19. maddesiyle HMK m.107, 31 Temmuz 2026’da yürürlükten kaldırılmıştır. Bu tarihten önce açılan davalarda eski m.107 uygulanmaya devam eder; aşağıdaki belirsiz alacak açıklamaları bu eski dosyalarla sınırlıdır. Yeni davalarda kaldırılmış m.107’ye dayanılarak belirsiz alacak davası açılamaz. HMK m.109/4 kapsamında kısmi davada talep, aynı davada bir defaya mahsus, tahkikat sona erinceye kadar iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmadan artırılabilir; bu durumda artırılan kısımda zamanaşımı dava tarihinden kesilmiş sayılır. Ayrı ek dava ve yalnızca fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması bu artırım sonucu ile aynı değildir.
7589 sayılı Kanun, Madde 19Kaynağı aç
Hukuk Muhakemeleri Kanunu kapsamında ıslah kurumu yürürlükten kalkmamış olup tarafların usul işlemlerini düzeltmesine imkân tanıyan genel niteliğini korumaktadır. Talep artırımına ilişkin düzenlemeler ıslah kurumunun yerine geçen bir sistem oluşturmamakta; taraflar yapmış oldukları usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah etme hakkına sahip bulunmaktadır.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 176Kaynağı aç
Islah Kurumunun Hukuki Çerçevesi ve Genel Esasları
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 176. maddesi uyarınca taraflardan her biri, yapmış olduğu usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebilir. Aynı davada taraflar ancak bir kez ıslah yoluna başvurabilmektedir. Islahı düzenleyen genel hükümler geçerliliğini sürdürdüğünden tarafların usul işlemlerini ıslah etme hakkı korunmaktadır.
6100 sayılı Kanun'un 177. maddesi uyarınca taraflar ıslah yoluna prensip olarak tahkikat aşaması tamamlanıncaya dek başvurabilir. Islah beyanı sözlü sunulabileceği gibi dilekçeyle de iletilebilir. Karşı tarafın duruşmada bulunmadığı ya da talebin celse arasında sunulduğu durumlarda, diğer tarafın haberdar edilmesi gayesiyle ilgili tutanak veya dilekçe sureti karşı tarafa ulaştırılır.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 177Kaynağı aç
Bölge adliye mahkemesince verilen kaldırma veya Yargıtayca verilen bozma ilamı sonrasında dosyanın gönderildiği ilk derece mahkemesinde tahkikatı ilgilendiren bir işlem yürütülürse, bu evre bitene dek yeniden ıslah yapılması mümkündür. Buna karşın, mahkemenin bozma kararına uymasıyla taraflar lehine veya aleyhine meydana gelen hukuki durumun ıslah vasıtasıyla bertaraf edilmesi kabul edilmez.
Kısmi Dava ve Talep Konusunun Bölünmesi
6100 sayılı Kanun'un 109. maddesi gereğince, dava konusu edilen hakkın parçalara ayrılmaya elverişli bulunduğu uyuşmazlıklarda alacaklı isteminin yalnız bir bölümünü yargılamaya taşıyabilir. Dava başlangıcında saklı tutulan kısımdan vazgeçildiği yönünde açık bir beyan bulunmadıkça, alacağın bir parçasının talep edilmiş olması bakiye kısımdan feragat sayılmaz.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 109Kaynağı aç
Belirsiz Alacak Davası ve Talebin Belirlenmesi Usulü
31 Temmuz 2026’dan önce açılan ve eski HMK m.107’nin uygulanmasına devam edilen davalar bakımından: 6100 sayılı Kanun'un 107. maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde, dava ikamesi sırasında alacak tutarının yahut değerinin net bir biçimde tayin edilmesinin davacıdan beklenemediği ya da fiilen imkânsız kaldığı durumlarda alacaklı, uyuşmazlığın temelindeki hukuki münasebeti açıklayıp taban bir miktar göstererek davasını belirsiz alacak türünde açabilir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 107Kaynağı aç
Tahkikat sürecinde toplanan deliller yahut davalının sunduğu bilgiler doğrultusunda alacak kalemlerinin netleşmesi sağlandığında, mahkemenin tahkikat bitmeden tanıyacağı iki haftalık kesin süre zarfında davacı, iddiayı genişletme yasağıyla karşılaşmaksızın nihai talep miktarını somutlaştırabilir. Belirtilen bu yasal süre içerisinde istemin kesinleştirilmemesi durumunda mahkeme uyuşmazlığı, dava dilekçesindeki ilk talep sonucu esas alarak karara bağlar.
Islah kurumu tamamen yürürlükten kalktı mı?
Hayır, ıslah kurumu yürürlükten kalkmamıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 176 ve 177. maddeleri gereğince taraflar usul işlemlerini tahkikat sona erinceye kadar bir defaya mahsus olmak üzere kısmen veya tamamen ıslah edebilmektedir.
Islah davanın hangi aşamasına kadar yapılabilir?
Islah kural olarak tahkikatın sona ermesine kadar yapılabilir. Bölge adliye mahkemesinin kaldırma veya Yargıtayın bozma kararından sonra dosya ilk derece mahkemesine gönderildiğinde mahkemenin tahkikata ilişkin bir işlem yapması şartıyla tahkikat bitimine kadar ıslah mümkündür; ancak bozmaya uymakla oluşan hukuki durum ortadan kaldırılamaz.
Kısmi dava açılması kalan alacaktan feragat sayılır mı?
Hayır, dava dilekçesinde alacağın kalan kısmından açıkça feragat edildiği belirtilmedikçe alacağın yalnızca bir kısmının dava edilmesi kalan kısımdan feragat edildiği anlamına gelmez.
Belirsiz alacak davasında kesin sürede talep artırılmazsa ne olur?
Hâkim tarafından tahkikat sona ermeden verilen iki haftalık kesin süre içinde davacının talebini tam ve kesin olarak belirlememesi hâlinde dava, talep sonucunda belirtilen miktar veya değer üzerinden görülüp karara bağlanır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

