7589 sayılı Kanunun 19. maddesiyle HMK m.107, 31 Temmuz 2026’da yürürlükten kaldırılmıştır. Bu tarihten önce açılan davalarda eski m.107 uygulanmaya devam eder; aşağıdaki belirsiz alacak açıklamaları bu eski dosyalarla sınırlıdır. Yeni davalarda kaldırılmış m.107’ye dayanılarak belirsiz alacak davası açılamaz. HMK m.109/4 kapsamında kısmi davada talep, aynı davada bir defaya mahsus, tahkikat sona erinceye kadar iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmadan artırılabilir; bu durumda artırılan kısımda zamanaşımı dava tarihinden kesilmiş sayılır. Ayrı ek dava ve yalnızca fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması bu artırım sonucu ile aynı değildir.
7589 sayılı Kanun, Madde 19Kaynağı aç
Kısmi Dava Şartları ve Kalan Alacaktan Feragat Yasağı
Talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda alacağın sadece bir kısmı dava yoluyla ileri sürülebilir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 109/1 uyarınca bölünebilir nitelikteki hak ve alacaklarda davanın kısmi olarak açılması kanunen mümkündür.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 109Kaynağı aç
Alacaklının dava dilekçesinde bakiye alacaktan açıkça feragat ettiği belirtilmediği müddetçe, kısmi dava açılmış olması hakkın geri kalan kısmından vazgeçildiği şeklinde yorumlanamaz. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 109/3 uyarınca açık bir feragat beyanı bulunmadıkça kalan alacak hakkı varlığını sürdürür.
Belirsiz Alacak Davası ve Talebin Belirlenmesi
31 Temmuz 2026’dan önce açılan ve eski HMK m.107’nin uygulanmasına devam edilen davalar bakımından: Davanın açıldığı esnada talep konusunun miktar ya da değerinin alacaklı tarafından kesin ve net olarak saptanmasının beklenemeyeceği yahut fiilen imkânsız olduğu durumlarda, hukuki münasebet açıklanarak asgari bir tutar üzerinden dava ikame edilebilir. 6100 sayılı Kanun m. 107/1 kapsamında alacaklı, bu koşullar altında belirsiz alacak davası açabilir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 107Kaynağı aç
31 Temmuz 2026’dan önce açılmış eski HMK m.107 kapsamındaki davalarda: Yargılama evresinde tahkikat neticesinde veya karşı tarafın sunduğu bilgiler sayesinde alacağın miktarı kesin şekilde belirlenebilir duruma geldiğinde, hâkim tahkikat bitmeden önce iki haftalık kesin mühlet verir. 6100 sayılı Kanun m. 107/2 uyarınca davacı, iddiayı genişletme yasağına tabi tutulmaksızın bu süre zarfında nihai talebini netleştirebilir.
Hâkim tarafından tanınan iki haftalık kesin süre içinde talep tam ve kesin olarak belirlenmezse, dava talep sonucunda belirtilen miktar veya değer üzerinden görülüp karara bağlanır.
Islah Yoluyla Talep Artırımı ve Kanuni Sınırları
Taraflardan her biri yapmış olduğu usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 176 hükmü uyarınca aynı davada taraflar ancak bir kez ıslah yoluna başvurabilir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 176Kaynağı aç
Islah kural olarak tahkikatın sona ermesine kadar yapılabilir. Kanunun 177/1. maddesi gereğince tahkikat tamamlanıncaya kadar usul işlemlerinin ıslah edilmesi mümkündür.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 177Kaynağı aç
Bölge adliye mahkemesinin kararı kaldırması veya Yargıtayın bozma ilamı akabinde dava ilk derece mahkemesine döndüğünde, mahkeme tahkikata yönelik bir usul işlemi yaparsa tahkikat bitene kadar yeniden ıslah gerçekleştirilebilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 177/2 hükmü gereğince, bozma kararına uyulmasıyla meydana gelen hukuki durum ıslah vasıtasıyla ortadan kaldırılamaz.
Kısmi dava açılması kalan alacaktan feragat sayılır mı?
Hayır, dava açılırken talep konusunun kalan kısmından açıkça feragat edilmemişse kısmi dava açılması geri kalan kısımdan feragat edildiği anlamına gelmez.
Belirsiz alacak davasında süre içinde talep belirlenmezse ne olur?
Hâkimin verdiği iki haftalık kesin süre içinde talep belirlenmezse dava, talep sonucunda belirtilen miktar veya değer üzerinden görülüp karara bağlanır.
Bir davada kaç kez ıslah yapılabilir?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 176 uyarınca aynı davada taraflar ancak bir kez ıslah yoluna başvurabilir.
Islah işlemi hangi aşamaya kadar yapılabilir?
Islah işlemi kural olarak tahkikatın sona ermesine kadar yapılabilir.
Bozma veya kaldırma kararından sonra ıslah yapılabilir mi?
Bozma veya kaldırma sonrasında ilk derece mahkemesi tahkikata ilişkin bir işlem yaparsa tahkikat sona erinceye kadar ıslah yapılabilir; ancak bozmaya uymakla doğan hukuki durum ıslahla ortadan kaldırılamaz.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

