Hizmet İçinde Resmi Sıfatın Saygınlığını ve Güven Duygusunu Sarsma Fiili
Kamu hizmetinin yürütülmesinde personelin resmi unvanının gerektirdiği güveni koruması esastır. Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak fiili, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun kapsamında uzun süreli durdurma yaptırımına bağlanmıştır. Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1. maddesinde de bu eylem uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller arasında gösterilmiştir.
Cezanın Alt Dereceye İndirilmesi ve Tekerrür Hükümleri
Memurların geçmiş hizmet durumları cezanın tayininde değerlendirilebilmektedir. Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 15. maddesi uyarınca kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu ve sicilleri iyi olan personele tüzükte gösterilen cezanın bir derece aşağısı uygulanabilmektedir. Tüzüğün 14. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, disiplin cezası verilmesine yol açan eylemin cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde tekrarlanması halinde bir derece ağır ceza tatbik edilir; ikinci fıkra gereğince aynı derecede cezayı gerektiren farklı eylemlerden ötürü verilen cezaların üçüncü ve sonraki her uygulamasında da bir derece ağır ceza uygulanır. Tüzüğün 14. ve Ek 3. maddeleri kapsamında cezanın alt ve üst kademeleri ağır ya da hafif derece sayılmadığından, altı ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren bir fiilde tekerrür oluştuğunda bir derece ağır ceza olarak uzun süreli durdurma cezası gündeme gelmektedir.
Görevin Yürütülmesi Sırasında Rahatsız Edici Davranışlar
Personelin vazifesi başındayken yetki ve görevinin sınırlarını aşarak üçüncü kişilere yönelik rahatsız edici eylemlerde bulunması disiplin sorumluluğu doğurmaktadır. Örneğin havalimanında görevli bir personelin görev alanı dahilinde işlemleri sürdürülen bir yolcuyu görevi gerektirmediği halde takip etmesi, kahve veya içecek teklifinde bulunması ve uzaklaşan yolcuyu bekleyerek rahatsız edici tutumunu sürdürmesi hali, resmi sıfatın gerektirdiği saygınlık ve güven duygusunu zedeleyen fiiller kapsamında değerlendirilmektedir.
Eylemin Sübutu ve Ceza Yargılamasındaki Beraat Durumu
Disiplin yaptırımı uygulanabilmesi için isnat edilen somut eylemlerin her türlü şüpheden uzak bir biçimde ortaya konulması gerekmektedir. Danıştay 5. Dairesinin 2019/1523 Esas ve 2019/4843 Karar sayılı kararında, polis memurlarının müdahale ettiği olayda zor kullanma sınırını aşarak kişileri darbettiği iddiasının şüpheden uzak şekilde kanıtlanamaması ve ceza mahkemesince resmi belgede sahtecilik, zor kullanma yetkisinin sınırının aşılması ile hakaret suçlarından beraat kararı verilmesi karşısında, sübut bulmayan fiile dayanılarak tesis edilen durdurma cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Danıştay 5. Daire, E. 2019/1523, K. 2019/4843Kaynağı aç
Hizmet İçi ve Hizmet Dışı Davranış Ayrımı
Disiplin mevzuatında fiilin görevin ifası sırasında veya görev haricinde işlenmesi farklı ceza yaptırımlarına bağlanmıştır. Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5. maddesi uyarınca personelin vazife dışında resmi unvanının gerektirdiği güveni ve saygınlığı sarsıcı tutumları altı ay süreli durdurma cezasını gerektirmektedir. Buna karşılık, personelin yürüttüğü kamu hizmetiyle ilgisi bulunmayan ve konutunda ayrı yaşadığı eşi ile ailesi arasında gerçekleşen ailevi anlaşmazlıklarda, kasten yaralama suçundan beraat kararı verilmesi ve tanık ifadeleriyle fiilin mesleki görevle irtibatının bulunmadığının anlaşılması halinde, olayın hizmet dışı saygınlığı sarsma suçu niteliğinde kabul edilemeyeceği belirtilmiştir.
Disiplin Cezalarına Karşı İptal Davası Açma Süresi
Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak disiplin suçu isnadıyla ceza alan jandarma veya polis memurları idari yargıda dava açma hakkına sahiptir. İlgili personelin verilen disiplin cezası kararının kendisine tebliğinden itibaren 60 gün içinde idari yargı merciinde dava açması mümkündür.
Hizmet içinde saygınlığı ve güven duygusunu sarsma eyleminin disiplin cezası nedir?
7068 sayılı Kanun ve Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü çerçevesinde bu fiil uzun süreli durdurma cezasını gerektiren eylemler arasında yer almaktadır.
Disiplin cezasında geçmiş hizmetler dikkate alınarak alt ceza verilebilir mi?
Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 15. maddesi uyarınca kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu ve sicilleri iyi olan memurlara bir derece alt ceza uygulanabilmektedir.
Verilen disiplin cezasına karşı kaç gün içinde dava açılabilir?
Disiplin cezası kararının ilgili personele tebliğinden itibaren 60 gün içinde idari yargıda dava açılabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy