Havalı korna, basınçlı hava sistemiyle çalışan ve klasik elektrikli kornalardan daha yüksek ses üreten bir ikaz düzenidir. Bu donanım tüm araçlar için mutlak biçimde yasaklanmış olmayıp uygulanacak hukuki yaptırımlar araç sınıfına, teknik uygunluğa ve sistemin gürültüye yol açıp açmadığına göre değişiklik gösterir. Trafik güvenliğinin korunması adına korna kullanımının teknik düzenlemelere uygun olması ve çevreyi rahatsız etmemesi gerekir.
Teknik Şartlara Uygunluk ve Mevzuat Dayanağı
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca araçların yönetmelikte gösterilen teknik şartlara uygun vaziyette bulundurulması zorunludur. Karayolunu kullanan kişiler bakımından tehlike doğuracak nitelikte bulunan yahut çevredekileri rahatsız edecek derecede duman veya gürültü çıkaran araçları kullanan sürücülere idari para cezası verilir.
2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 30Kaynağı aç
şekilde ve tarzda teknik şartlara uygun durumda bulundurulması zorunludur.
a) (Değişik: 21/5/1997-4262/4 md.)
Servis freni, lastikleri, dış ışık donanımından yakını ve uzağı gösteren ışıklar
ile park, fren ve dönüş ışıkları noksan, bozuk veya teknik şartlara aykırı olan
araçları kullanan sürücüler 1 800 000 lira para cezası,
b) (Değişik: 21/5/1997-4262/4 md.)
Diğer eksiklik ve bozuklukları bulunan araçlarla, görüşü engelleyecek veya bir kaza
halinde içindekiler için tehlikeli olabilecek süs aksesuar eşya ve çıkıntıları olan
araçları kullananlarla, karayolunu kullananlar için tehlike yaratacak şekilde olan
veya görüşü engelleyecek ve çevredekileri rahatsız edecek derecede duman veya gürültü
çıkaran araçları kullanan sürücüler 3 600 000 lira para cezası,
İle cezalandırılırlar.
Bu maddenin (a) bendinde
belirtilen eksiklik ve bozuklukları bulunan araçlar, teknik şartlara uygun duruma
getirilinceye kadar trafik zabıtasınca trafikten men edilebilir. (b) bendindeki
şartlara uymayan ve uyumsuzluğu trafik emniyetini tehlikeye düşürmeyecek nitelikte
olan araçların şartlara uygun duruma getirilmesi ihtar olunur. İhtarda verilen süre
için teknik şartlara uygun duruma getirilmediğinin tespiti halinde araç trafik zabıtasınca
trafikten men edilir.
Araçlarda bulundurulması zorunlu gereçler:
Trafik ekipleri denetimlerde hem havalı kornanın kullanımını hem de aracın teknik yapısını denetlemekte olup şehir içi uygulamalar daha sıkıdır. Özellikle sonradan monte edilen havalı korna sistemlerinde araç türüne uygunluk belgesinin bulunmaması veya standart dışı ses üreten bir sistemin tespiti idari işlem tesisi için yeterli görülebilir. Kamuoyunda Hella veya benzeri adlarla bilinen sistemlerde belirleyici olan husus marka adı değil; cihazın teknik niteliği, ses seviyesi ve mevzuata uygunluğudur.
Traktörlerde tarımsal kullanım nedeniyle uyarı ihtiyacı oluşabilse de bu durum serbestlik sağlamaz; montajın güvenli olması, teknik uygunluk taşıması ve aşırı gürültü yaratmaması aranır. Araç muayenesinde ise korna sisteminin arızalı olması ağır kusur sayılırken sonradan eklenmiş, standart dışı, aşırı ses üreten veya asli yapıyı değiştiren korna sistemleri muayenede sorun doğurabilir.
Trafikten Men Yaptırımı ve Aykırılığın Giderilmesi
2918 sayılı Kanun'un 30. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, mevzuata aykırı nitelikte olup da trafik emniyetini doğrudan tehlikeye düşürmeyecek boyuttaki eksikliklerde öncelikle aracın şartlara uygun hale getirilmesi sürücüye ihtar edilir. Verilen süre zarfında teknik gerekliliklere uyulmadığının anlaşılması halinde araç trafik zabıtası tarafından trafikten men edilir. Bunun yanında, standart dışı havalı korna saptandığında teknik aykırılık ortadan kaldırılıncaya kadar aracın trafikten men edilmesi de mümkündür.
Tespit edilen mevzuata aykırılık korna sisteminin sökülmesi, standart hale getirilmesi veya araç tipine uygun donanımın yeniden kurulması suretiyle giderilir. Aracın yeniden trafiğe çıkabilmesi bu teknik aykırılığın usulünce giderilmesine bağlıdır.
İdari Para Cezasına İtiraz Usulü
Düzenlenen idari para cezasına karşı kararın tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliğine başvuru yapılabilir. Bu yasal sürenin kaçırılması halinde idari para cezası kesinleşir. İdari para cezalarında mevzuatta yer alan erken ödeme indirimi uygulanabilir; ancak indirimli ödeme yapılması, gerekli şartlar mevcutsa itiraz hakkını ayrıca değerlendirme ihtiyacını ortadan kaldırmaz.
Sulh Ceza Hakimliğine sunulacak itiraz dilekçesinde kornanın kullanım amacı, ani tehlike veya zorunlu uyarı durumunun bulunup bulunmadığı, denetim tutanağının somut tespit içerip içermediği ve varsa gürültü ölçümüne dair bilgiler değerlendirilir. Yargısal inceleme ve savunma süreçlerinde araç tip onay bilgileri, aracın teknik uygunluk belgeleri, muayene raporu, ruhsat bilgileri, servis faturası, montaj kaydı ve fotoğraflar delil niteliği taşır.
Havalı korna cezasına karşı itiraz süresi ne kadardır?
İdari para cezasına karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliğine başvuru yapılması gerekir; bu sürenin kaçırılması halinde ceza kesinleşir.
Standart dışı havalı korna sebebiyle araç trafikten men edilir mi?
Uyumsuzluğun trafik emniyetini tehlikeye düşürmediği durumlarda önce şartlara uygun duruma getirilmesi ihtar olunur ve tanınan sürede eksiklik giderilmezse trafik zabıtasınca trafikten men kararı verilir. Standart dışı havalı korna kullanımında ise teknik aykırılık giderilinceye kadar aracın men edilmesi imkânı bulunmaktadır.
Erken ödeme indirimi uygulanması itiraz sürecini nasıl etkiler?
İdari para cezasında mevzuatın tanıdığı indirimden faydalanılarak ödeme yapılması mümkündür; indirimli ödemede bulunulması haklı gerekçelere dayalı itiraz yoluna başvurulmasını engellemez.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy