Boşanma Kararının Verilmesi ve Hükmün Kesinleşmesi
Hakimin duruşmada boşanma kararını açıklaması evlilik birliğini kendiliğinden sona erdirmez. Mahkemece verilen boşanma kararı kesinleşene kadar taraflar hukuken evli kalmaya devam eder ve evlilik birliğinden doğan sadakat yükümlülüğü varlığını korur. Hükmün duruşmada tefhim edilmesinin ardından mahkeme gerekçeli kararı yazarak taraflara tebliğ eder. Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Bu iki haftalık süre içinde istinaf yoluna başvurulmaması ya da kanun yolundan feragat edilmesi halinde boşanma kararı kesinleşir.
Kanun Yolları, Kısmi Kesinleşme ve Davadan Feragat
Boşanma davasında taraflar boşanma iradesine itiraz etmeyip yalnızca kusur belirlemesine ya da nafaka gibi boşanmanın fer'isi niteliğindeki ikincil taleplere itiraz edebilirler. Bu durumda boşanma hükmünün kısmen kesinleştirilmesi mümkündür; dosya ise kusur ve fer'i talepler yönünden incelemeye devam eder.
İstinaf incelemesi sonucunda bölge adliye mahkemesince verilen kararlara karşı aile mahkemesince yapılan tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde temyiz yoluna başvurulabilir. Süresi içinde temyiz edilmeyen istinaf kararı kesinleşir. Öte yandan karar kesinleşinceye kadar davadan feragat veya kabul mümkündür. Uyuşmazlığın istinafta ya da temyiz incelemesinde bulunması, kesinleşme gerçekleşmediği sürece feragat işlemine engel teşkil etmez.
Kesin Hüküm, Nüfus Kayıtları ve Aile Konutu
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 303/1 uyarınca, kesinleşen bir ilamın başka bir yargılamada kesin hüküm teşkil edebilmesi; her iki davanın tarafları ile dava sebeplerinin ve ilk karardaki hüküm fıkrasıyla sonraki davanın talep sonucunun birbiriyle örtüşmesine bağlıdır. Kesinleşme işleminin ardından ilk derece mahkemesince kesinleşme şerhi düzenlenir ve karar nüfus müdürlüğüne gönderilerek tarafların nüfus kayıtları güncellenir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 303Kaynağı aç
Yargılama sürecinde aile konutunun hangi eş tarafından kullanılacağına ilişkin verilen ara kararlar, aksine bir karar alınmadığı sürece boşanma kararı kesinleşene kadar geçerliliğini korur. Bununla birlikte boşanma kararının verilmesiyle taşınmaz üzerindeki aile konutu şerhi ortadan kalkar. Eşler arasındaki mal paylaşımı davasının karara bağlanabilmesi için de boşanma kararının kesinleşmiş olması şarttır; kesinleşme olmadan mal paylaşımı davası karara bağlanamaz.
Soyadı Düzenlemesi ve Kadın İçin Bekleme Süresi
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 173/1 gereğince boşanma hâlinde kadın evlenme ile kazandığı kişisel durumunu korur, ancak evlenmeden önceki soyadını geri alır. Kadın evlenmeden önce dul idiyse hâkimden bekârlık soyadını taşımasına izin verilmesini isteyebilir. Aynı maddenin sonraki fıkraları doğrultusunda, kadının boşandığı kocasının soyadını kullanmakta menfaati bulunduğu ve bunun kocaya zarar vermeyeceği ispatlanırsa hâkim istem üzerine kocasının soyadını taşımasına izin verir; koşulların değişmesi durumunda ise koca bu iznin kaldırılmasını talep edebilir.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 173Kaynağı aç
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 132 uyarınca, evlilik sona erdiğinde kadın evliliğin bitiminden itibaren üç yüz gün geçmedikçe evlenemez; doğum yapılması durumunda bu süre kendiliğinden sona erer. Kadının önceki evliliğinden hamile bulunmadığının anlaşılması ya da boşanan eşlerin tekrar birbiriyle evlenmeyi istemeleri hâllerinde mahkeme bu bekleme süresini kaldırır. Söz konusu süreyi beklemek istemeyen kadın, gebe olmadığını kanıtlamak şartıyla sürenin kaldırılması istemiyle dava açabilir.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 132Kaynağı aç
Hakim boşanma kararı verince evlilik hemen biter mi?
Hayır, kararın açıklanmasıyla evlilik hemen sona ermez; tebliğ edilen karara karşı iki haftalık sürede istinaf yoluna başvurulmaması, kanun yolundan feragat edilmesi veya başvuru yapılmışsa kanun yolu süreçlerinin tamamlanmasıyla hükmün kesinleşmesi gerekir.
Boşanma kesinleşene kadar sadakat yükümlülüğü devam eder mi?
Evet, karar kesinleşene kadar evlilik birliği hukuken sürdüğü için eşlerin birbirine karşı sadakat borcu varlığını korur.
Boşanma kesinleşmeden mal paylaşımı davası sonuçlanır mı?
Hayır, eşler arasındaki mal paylaşımı davasının karara bağlanabilmesi için öncelikle boşanma kararının kesinleşmesi şarttır.
Boşanan kadın kocasının soyadını kullanmayı sürdürebilir mi?
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 173 uyarınca kural olarak kadın önceki soyadına döner; ancak kocasının soyadını kullanmakta menfaati bulunduğunu ve bunun kocaya zarar vermeyeceğini ispatlarsa hâkim izniyle bu soyadı kullanabilir.
Temyiz veya istinaf aşamasında boşanma davasından feragat edilebilir mi?
Evet, karar kesinleşmediği müddetçe dosya istinaf veya temyiz incelemesinde bulunsa dahi davadan feragat etmek mümkündür.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy