Hakeme Saldırı Suçunun Cezası ve Hukuki Sonuçları

by Avukat Erdal Ersoy
Hakeme Saldırı Suçunun Cezası ve Hukuki Sonuçları

Hakeme Saldırıda Kasten Yaralama Suçu ve Cezası

Hakemlere yönelik fiziksel saldırılar, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 86. maddesinin birinci fıkrası kapsamında kasten yaralama suçu oluşturur. Kanun hükmüne göre kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan fail hakkında bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezası öngörülür.

5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 86Kaynağı aç
Madde 86- (1) Kasten başkasının vücuduna acı veren veya
sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) (Ek fıkra: 31/3/2005 – 5328/4 md.) Kasten yaralama fiilinin
kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde
hafif olması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine, altı aydan
bir yıl altı aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur. (Ek cümle:12/5/2022-7406/3 md.) Suçun kadına
karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı dokuz aydan
az olamaz.
(3) Kasten yaralama suçunun;
a) Üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı,[38]
b) Beden veya ruh bakımından kendisini
savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,
c) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,
d) Kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,
e) Silahla,
f) (Ek:14/4/2020-7242/11 md.) Canavarca hisle,
İşlenmesi halinde, şikâyet aranmaksızın, verilecek ceza yarı oranında,
(f) bendi bakımından ise bir kat artırılır.[39]
Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama[40]

Kasten yaralama fiilinin kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle işlenmesi durumunda, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 86. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi uyarınca şikâyet aranmaz ve verilecek ceza yarı oranında artırılır.

Yaralama fiili mağdurun vücudunda kemik kırılmasına veya çıkığına yol açtığında, 5237 sayılı Kanun'un 87. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca belirlenen ceza, kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre yarısına kadar artırılır.

5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 87Kaynağı aç
Madde 87- (1) Kasten yaralama fiili, mağdurun;
a) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına,
b) Konuşmasında sürekli zorluğa,
c) Yüzünde sabit ize,
d) Yaşamını tehlikeye sokan bir duruma,
e) Gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun vaktinden önce doğmasına,
Neden olmuşsa, yukarıdaki maddeye göre
belirlenen ceza, bir kat artırılır. Ancak, verilecek ceza, birinci fıkraya
giren hallerde dört
yıldan, üçüncü fıkraya giren hallerde
altı yıldan az olamaz.[41]
(2) Kasten yaralama fiili, mağdurun;
a) İyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata
girmesine,
b) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine,
c) Konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına,
d) Yüzünün sürekli değişikliğine,
e) Gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun düşmesine,
Neden olmuşsa, yukarıdaki maddeye
göre belirlenen ceza, iki kat artırılır. Ancak, verilecek ceza, birinci fıkraya
giren hallerde altı yıldan, üçüncü fıkraya giren hallerde dokuz yıldan az olamaz.41
(3) (Değişik: 6/12/2006 – 5560/4 md.) Kasten yaralamanın vücutta
kemik kırılmasına veya çıkığına neden olması halinde, yukarıdaki maddeye göre
belirlenen ceza, kırık veya çıkığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre,
yarısına kadar artırılır.
(4) Kasten yaralama sonucunda ölüm meydana gelmişse, yukarıdaki maddenin
birinci fıkrasına giren hallerde on yıldan ondört yıla
kadar, üçüncü fıkrasına giren hallerde ise ondört yıldan
onsekiz yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.[42][43]
Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi[44]

Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçunun Hukuki Kapsamı

Kamu görevlisine karşı görevini yapmasını engellemek amacıyla cebir veya tehdit kullanılması hâlinde, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 265. maddesinin birinci fıkrası uyarınca fail hakkında altı aydan üç yıla kadar hapis cezası tayin edilir.

5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 265Kaynağı aç
Madde 265- (1) Kamu görevlisine karşı görevini yapmasını
engellemek amacıyla, cebir veya tehdit kullanan kişi, altı aydan üç yıla kadar
hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) Suçun yargı görevi yapan kişilere karşı işlenmesi halinde, iki yıldan
dört yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(3) Suçun, kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle veya
birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte
biri oranında artırılır.
(4) Suçun, silahla ya da var olan veya var sayılan suç örgütlerinin
oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak işlenmesi halinde, yukarıdaki
fıkralara göre verilecek ceza yarı oranında artırılır.
(5) Bu suçun işlenmesi sırasında
kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinin gerçekleşmesi
durumunda, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.
Kamu görevine ait araç ve gereçleri suçta kullanma

Görevi yaptırmamak için direnme fiilinin birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi durumunda, 5237 sayılı Kanun'un 265. maddesinin üçüncü fıkrası gereğince verilecek ceza üçte bir oranında artırılır.

Bu suçun icrası esnasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâllerinin gerçekleşmesi hâlinde ise 5237 sayılı Kanun'un 265. maddesinin beşinci fıkrası gereğince fail hakkında ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.

Spor Müsabakalarını Seyirden Yasaklanma Güvenlik Tedbiri

Spor alanlarındaki eylemler bakımından cezai yaptırımların yanı sıra 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun'un 18. maddesi uyarınca güvenlik tedbiri olarak spor müsabakalarını seyirden yasaklama kararı verilebilir. Bu tedbir kapsamında kişinin müsabakaları ve antrenmanları izlemek amacıyla müsabaka, antrenman ve seyir alanlarına girişi yasaklanır.

6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 18Kaynağı aç
MADDE 18 – (1) Kişinin, bu Kanunda tanımlanan
veya yollamada bulunulan ilgili kanunlardaki suçlardan dolayı mahkemece kurulan
hükümde, hakkında güvenlik tedbiri olarak spor müsabakalarını seyirden
yasaklanmasına karar verilir. Seyirden yasaklanma ibaresinden kişinin
müsabakaları ve antrenmanları izlemek amacıyla müsabaka, antrenman ve seyir
alanlarına girişinin yasaklanması anlaşılır. Hükmün kesinleşmesiyle infazına başlanan
seyirden yasaklanma yaptırımının süresi cezanın infazı tamamlandıktan itibaren
bir yıl geçmesiyle sona erer. Bu güvenlik tedbirine ceza verilmesine yer
olmadığı kararı ile birlikte hükmedilmesi halinde, hükmün kesinleştiği tarihten
itibaren bir yıl geçmesiyle bu güvenlik tedbirinin uygulanmasına son verilir.
Güvenlik tedbiri olarak spor müsabakalarını seyirden yasaklama kararı 25/5/2005
tarihli ve 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu hükümlerine göre kaydedilir. (Ek cümle:4/7/2019-7182/13 md.)
Bu fıkradaki bir yıllık
süreler, ikinci kez seyirden yasaklanma yaptırımına karar verildiğinde üç yıl;
üçüncü kez seyirden yasaklanma yaptırımına karar verildiğinde ise beş yıl
olarak uygulanır.
(2) Bu madde hükümleri, taraftar gruplarınca spor
alanlarının dışında işlenen kasten yaralama, hakaret veya tehdit içeren
tezahürat ve mala zarar verme suçları bakımından da uygulanır.
(3) Bu madde kapsamına giren suçlardan dolayı
soruşturma başlatılması halinde şüpheli hakkında spor müsabakalarını seyirden
yasaklama tedbiri derhal uygulamaya konulur. Soruşturma evresinde Cumhuriyet
savcısı, kovuşturma evresinde mahkeme tarafından bu tedbirin kaldırılmasına
karar verilmediği takdirde bu yasağın uygulanmasına koruma tedbiri olarak devam
edilir.
(4) Koruma tedbiri olarak uygulanan ve güvenlik
tedbiri olarak hükmedilen spor müsabakalarını seyirden yasaklama tedbirine
ilişkin bilgiler Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde tutulan bu amaca özgü
elektronik bilgi bankasına derhal kaydedilir. Bu bilgi bankasına spor
kulüplerinin ve federasyonların erişimi sağlanır. Yasaklanan kişilere ilişkin
bilgiler, ilgili spor kulüplerine ve yurt dışında yapılacak müsabaka öncesinde
müsabakanın yapılacağı ülkenin yetkili mercilerine bildirilir.
(5) Koruma tedbiri olarak uygulanan spor müsabakalarını
seyirden yasaklanma tedbiri;
a) Cumhuriyet savcısı veya mahkeme tarafından
kaldırılmasına karar verilmesi,
b) Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi,
c) Sanık hakkında beraat veya düşme kararı verilmesi,
halinde derhal kaldırılır. (Ek cümle:4/7/2019-7182/13 md.) Bu kararlar Cumhuriyet başsavcılığı
veya mahkemelerce işlemi yapan kolluk birimine derhâl bildirilir ve kollukça
elektronik bilgi bankasına işlenir.
(6) Kamu davasının açılmasının ertelenmesine, hükmün
açıklanmasının geri bırakılmasına, hapis cezası yerine seçenek yaptırım olarak
tedbire veya hapis cezasının ertelenmesine karar verilmesi halinde, kararın
kesinleştiği tarihten itibaren; önödeme halinde ise, önödemede bulunulduğu
tarihten itibaren, bir yıl süreyle spor müsabakalarını seyirden yasaklama
tedbirinin uygulanmasına devam edilir.
(7) Alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde
etkisinde olduğu açıkça anlaşılan kişi, müsabaka, antrenman ve seyir alanlarına
alınmaz. Bu şekilde belirtilen alanlara giren ve dışarı çıkmamakta ısrar eden
kişi zor kullanılarak dışarı çıkarılır ve bu madde hükümlerine göre bir yıl
süreyle spor müsabakalarını seyirden yasaklanır.
(8) Bu madde hükümlerine göre
spor müsabakalarını seyirden yasaklanan kişi, yasaklama kararının sebebini
oluşturan fiilin işlendiği müsabakanın tarafı olan ve taraftarı olduğu takımın
katıldığı spor müsabakalarının yapılacağı gün, yurt içinde bulunduğu takdirde,
müsabakanın başlangıç saatinde ve bundan bir saat sonra bulunduğu yere en yakın
genel kolluk birimine başvurmakla yükümlüdür. (Ek cümle:4/7/2019-7182/13
md.) Bu yükümlülüğün takibi amacıyla kolluk birimlerince biyometrik yöntemler
de kullanılabilir.
(9) Sekizinci fıkradaki yükümlülüğe aykırı hareket
eden kişi, her bir müsabaka için yirmibeş günden az olmamak üzere adli para
cezası ile cezalandırılır.
(10) Bu Kanun hükümlerine göre hakkında güvenlik
tedbiri olarak spor müsabakalarını seyirden yasaklanma kararı verilen kişi,
yasak süresince spor kulüplerinde ve federasyonlarda ve taraftar derneklerinde
yönetici olamaz; spor müsabakalarında hakem, temsilci veya gözlemci olarak
görev yapamaz.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Federasyonların yaptırım uygulama
yetkisi

İlgili suçlardan dolayı soruşturma başlatılması hâlinde şüpheli hakkında seyirden yasaklama tedbiri derhal uygulamaya konulur; Cumhuriyet savcısı veya mahkeme tarafından kaldırılmadığı sürece bu yasağın uygulanmasına koruma tedbiri olarak devam edilir.

Hükmün kesinleşmesiyle infazına başlanan yaptırım, cezanın infazı tamamlandıktan itibaren bir yıl geçmesiyle sona erer. Güvenlik tedbirinin ceza verilmesine yer olmadığı kararıyla birlikte verilmesi hâlinde ise hükmün kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl geçmesiyle tedbir kalkar. Bu yaptırım ikinci kez verildiğinde üç yıl, üçüncü kez verildiğinde beş yıl süreyle uygulanır.

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi, hükmün açıklanmasının geri bırakılması, hapis cezasının ertelenmesi veya seçenek yaptırıma çevrilmesi durumlarında kararın kesinleşmesinden; önödeme hâlinde ise ödemeden itibaren bir yıl süreyle seyirden yasaklama tedbiri sürdürülür.

Seyirden Yasaklanan Kişinin Yükümlülükleri ve Hak Yoksunlukları

Hakkında seyirden yasaklama kararı verilen kişi, yasaklama kararının sebebini oluşturan fiilin işlendiği müsabakanın tarafı veya taraftarı olduğu takımın katıldığı maç günlerinde yurt içindeyse, müsabakanın başlangıç saatinde ve bundan bir saat sonra en yakın genel kolluk birimine başvurmak zorundadır. Bu başvuru yükümlülüğüne uymayan kişiye her müsabaka için yirmi beş günden az olmamak üzere adli para cezası verilir.

Güvenlik tedbiri olarak seyirden yasaklanan kişiler, tedbir süresi boyunca spor kulüplerinde, federasyonlarda ve taraftar derneklerinde yönetici olamaz; spor müsabakalarında hakem, temsilci veya gözlemci olarak görev icra edemez.

Hakeme yönelik saldırıda şikâyetten vazgeçilirse ceza davası düşer mi?

Kasten yaralama suçunun kamu görevi nedeniyle işlenmesi durumunda 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 86. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi gereğince şikâyet şartı aranmaz; soruşturma ve kovuşturma resen sürdürülür.

Spor müsabakalarından men tedbiri soruşturma aşamasında başlar mı?

6222 sayılı Kanun'un 18. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca kapsama giren suçlardan soruşturma başlatıldığında şüpheli hakkında seyirden yasaklama tedbiri derhal uygulanır ve yetkili mercilerce kaldırılmadıkça koruma tedbiri olarak devam eder.

Seyirden yasaklanan kişi maç günlerinde karakola imza vermek zorunda mıdır?

6222 sayılı Kanun'un 18. maddesinin sekizinci fıkrası gereğince ilgili kişi, fiilin işlendiği müsabakanın tarafı olan veya taraftarı olduğu takımın maç günlerinde, müsabakanın başlama saatinde ve bir saat sonrasında en yakın genel kolluk birimine başvurmakla yükümlüdür.

Seyir yasağı bulunan kişi spor kulüplerinde yöneticilik yapabilir mi?

6222 sayılı Kanun'un 18. maddesinin onuncu fıkrası uyarınca seyirden yasaklanan kişiler, yasak süresince spor kulüplerinde, federasyonlarda ve taraftar derneklerinde yöneticilik yapamaz.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu