Hakem kararlarının yazımı, tahkim yargılamasının tüm usul ve maddi hukuk değerlendirmelerinin nihai bir icra belgesine dönüştürüldüğü en kritik aşamadır. Kararın yazım tekniği ve gerekçelendirme biçimi, hakemlerin mensup olduğu veya tahkime uygulanan hukuk geleneğine göre farklılık gösterir. Kıta Avrupası yaklaşımında kararlar daha sistematik, kanuni normlara ve somut delil tespitlerine dayalı, özlü bir üslupla kaleme alınırken; Common Law (Anglo-Sakson) geleneğinde tarafların tüm iddialarının, tanık ve uzman beyanlarının ayrıntılı olarak tartışıldığı daha hacimli ve analitik bir gerekçe yapısı tercih edilir.
Hakem Kararlarında Yazım Yöntemi ve Karar Kalitesi
Kaliteli ve tenfiz kabiliyeti yüksek bir hakem kararı hazırlamak için tarafların dilekçelerinden yapılan kontrolsüz kopyala-yapıştır yönteminden kesinlikle kaçınılmalıdır. Karar; tarafların ve temsilcilerin kimliklerini, tahkim şartını ve heyetin yetkisini, usulün kronolojisini, uyuşmazlığın maddi vakıalarını, tarafların talep ve savunmalarını, heyetin delil değerlendirmesini, uygulanan hukuki normları ve net bir hüküm fıkrasını (dispositif) mantıksal bir sırayla içermelidir. Hüküm fıkrasında borçlu, alacaklı, net para tutarı, para birimi, faiz başlangıç tarihi ve oranı ile yargılama giderlerinin paylaşımı tereddüde yer bırakmayacak açıklıkta yazılmalıdır.
ICC Tahkiminde Karar Taslaklarının Değerlendirilmesi
Kurumsal tahkimde hakem kararlarının kalitesi ve icra edilebilirliği, kurumsal denetim mekanizmalarıyla güvence altına alınır. Örneğin ICC 2026 Tahkim Kuralları m. 37 uyarınca hakem heyeti, kararı imzalamadan önce taslağı ICC Uluslararası Tahkim Mahkemesine (Divan) sunmak zorundadır. Divan, heyetin karar verme özgürlüğüne müdahale etmeksizin kararın şekline ilişkin zorunlu düzeltmeler isteyebilir ve esasa ilişkin önemli noktalara heyetin dikkatini çekebilir. Divan tarafından şekil onayı verilmeden hiçbir karar imzalanamaz ve taraflara tebliğ edilemez.
ICC Notu paragraf 167 uyarınca taslak, Divana sunulmadan önce dosyayı takip eden Sekretarya ekibinin hukuk müşaviri tarafından, ardından Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcısı veya Yönetici Hukuk Müşaviri tarafından incelenir. Bazı dosyalarda, genellikle devletin taraf olduğu veya karşı oy içeren tahkimlerde, bir Divan üyesi taslağa ilişkin öneriler içeren rapor hazırlar; Divan oturumunda taslağın uygulanabilirliği, kamu düzenine uygunluğu ve uluslararası tenfiz kabiliyeti titizlikle müzakere edilir. Bu kurumsal denetim süzgeci, kararın taraflara tebliğinden sonra yerel mahkemelerde açılabilecek iptal ve tenfiz davalarında kararın usuli kusurlar nedeniyle bozulma veya reddedilme riskini en aza indirir.
Farklı hukuk sistemleri hakem kararının yazımını nasıl etkiler?
Kıta Avrupası hukukunda kararlar kanun normlarına ve somut tespitlere odaklanan sistematik ve özlü bir yapıda yazılırken; Anglo-Sakson geleneğinde tarafların iddia ve beyanlarının kapsamlı biçimde tartışıldığı analitik ve ayrıntılı bir yazım tarzı benimsenir.
ICC tahkiminde karar taslakları kimler tarafından ele alınır?
ICC tahkiminde karar taslağı Divana sunulmadan önce Sekretarya tarafından ön incelemeye alınır, ardından Divan üyeleri tarafından şekil ve uluslararası icra kabiliyeti bakımından denetlenir. Divan onayı alınmadan nihai karar imzalanamaz.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy