Güvenlik Soruşturmasının Olumsuz Sonuçlanması ve İptal Davası

by Avukat Erdal Ersoy
Güvenlik Soruşturmasının Olumsuz Sonuçlanması ve İptal Davası

İstihbari Nitelikteki Bilgi Notları ve Hukuki Geçerlilik Şartı

Güvenlik soruşturması sonucunda tanzim edilen raporlar istihbari nitelikte bilgi içerdiğinden, hukuken geçerli somut bilgi ve belgelerle teyit edilmedikçe ilgililer aleyhine sonuç doğuracak şekilde hükme ve idari işleme esas alınamaz. Haklarındaki ceza soruşturması kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ile neticelenen, terör örgütleriyle herhangi bir iltisak veya irtibatı somut biçimde ortaya konulamayan adayların yalnızca istihbari değerlendirmelere dayanılarak elenmesi hukuka aykırılık oluşturur ve yürütmenin durdurulması kararına konu teşkil eder.

Uzman Erbaş Alımlarında Güvenlik Soruşturması Kriteri

Uzman erbaş olarak istihdam edilecek adaylar bakımından güvenlik soruşturması sürecinin mevzuata uygun biçimde tamamlanması zorunludur. Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 6. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, temel askerlik eğitimini başarıyla tamamlayanlar ile ilk atamaları doğrudan kıt'a veya birliklere icra edilen uzman erbaşların güvenlik soruşturmalarının uygun bulunması temel şartlar arasında yer alır.

İptal Davasında Yürütmenin Durdurulması Koşulları

Danıştayda veya idare mahkemelerinde dava açılmış olması, dava konusu edilen idari işlemin icrasını kendiliğinden durdurmaz. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 27. maddesinin 2. fıkrası gereğince, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ile işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi zorunludur. Bu şartlar bir arada bulunduğunda, idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçesi gösterilerek yürütmenin durdurulmasına karar verilebilir.

2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 27Kaynağı aç
Madde 27 – (Değişik: 10/6/1994-4001/12 md.) 1. Danıştayda veya idari mahkemelerde dava açılması dava edilen idari işlemin yürütülmesini durdurmaz. 2. (Değişik: 2/7/2012-6352/57 md.) Danıştay veya idari mahkemeler, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, davalı idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilirler. Uygulanmakla etkisi tükenecek olan idari işlemlerin yürütülmesi, savunma alındıktan sonra yeniden karar verilmek üzere, idarenin savunması alınmaksızın da durdurulabilir. (Ek cümle: 21/2/2014-6526/17 md.) Ancak, kamu görevlileri hakkında tesis edilen atama, naklen atama, görev ve unvan değişikliği, geçici veya sürekli görevlendirmelere ilişkin idari işlemler, uygulanmakla etkisi tükenecek olan idari işlemlerden sayılmaz. Yürütmenin durdurulması kararlarında idari işlemin hangi gerekçelerle hukuka açıkça aykırı olduğu ve işlemin uygulanması halinde doğacak telafisi güç veya imkânsız zararların neler olduğunun belirtilmesi zorunludur. Sadece ilgili kanun veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükmünün iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurulduğu gerekçesiyle yürütmenin durdurulması kararı verilemez.[20] 3. (Ek: 2/7/2012-6352/57 md.) Dava dilekçesi ve eklerinden yürütmenin durdurulması isteminin yerinde olmadığı anlaşılırsa, davalı idarenin savunması alınmaksızın istem reddedilebilir. 4. Vergi mahkemelerinde, vergi uyuşmazlıklarından doğan davaların açılması, tarh edilen vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümlerin ve bunların zam ve cezalarının dava konusu edilen bölümünün tahsil işlemlerini durdurur. Ancak, 26 ncı maddenin 3 üncü fıkrasına göre işlemden kaldırılan vergi davası dosyalarında tahsil işlemi devam eder. Bu şekilde işlemden kaldırılan dosyanın yeniden işleme konulması ile ihtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine yapılan işlemlerle tahsilat işlemlerinden dolayı açılan davalar, tahsil işlemini durdurmaz. Bunlar hakkında yürütmenin durdurulması istenebilir. (Ek cümle: 19/1/2022-7351/2 md.) (İptal cümle:Anayasa Mahkemesi’nin 1/6/2022 tarihli ve E.: 2022/14, K.: 2022/70 sayılı Kararı ile.) 5. Yürütmenin durdurulması istemli davalarda 16 ncı maddede yazılı süreler kısaltılabileceği gibi, tebliğin memur eliyle yapılmasına da karar verilebilir. 6. Yürütmenin durdurulması kararları teminat karşılığında verilir; ancak, durumun gereklerine göre teminat aranmayabilir. Taraflar arasında teminata ilişkin olarak çıkan anlaşmazlıklar, yürütmenin durdurulması hakkında karar veren daire, mahkeme veya hakim tarafından çözümlenir. İdareden ve adli yardımdan faydalanan kimselerden teminat alınmaz. 7. Yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verilen kararlar; Danıştay dava dairelerince verilmişse konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarına, bölge idare mahkemesi kararlarına karşı en yakın bölge idare mahkemesine, idare ve vergi mahkemeleri ile tek hakim tarafından verilen kararlara karşı bölge idare mahkemesine (…)[21] kararın tebliğini izleyen günden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere itiraz edilebilir. İtiraz edilen merciler, dosyanın kendisine gelişinden itibaren yedi gün içinde karar vermek zorundadır. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir. 8. Yürütmenin durdurulması kararı verilen dava dosyaları öncelikle incelenir ve karara bağlanır. 9. (Ek: 2/7/2012-6352/57 md.) Yürütmenin durdurulmasına dair verilen kararlar onbeş gün içinde yazılır ve imzalanır. 10. (Ek: 2/7/2012-6352/57 md.) Aynı sebeplere dayanılarak ikinci kez yürütmenin durdurulması isteminde bulunulamaz. Kararların sonuçları:[22]

Kamu görevlileri hakkında tesis edilen atama, naklen atama, görev ve unvan değişikliği ile geçici veya sürekli görevlendirmelere dair işlemler, 2577 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca uygulanmakla etkisi tükenecek idari işlemlerden sayılmaz. Ayrıca dava dilekçesi ve eklerinden yürütmenin durdurulması isteminin yerinde olmadığı açıkça anlaşılırsa, davalı idarenin savunması beklenmeksizin istem reddedilebilir.

Teminat ve Karara İtiraz Usulü

Yürütmenin durdurulması kararları kural olarak teminat mukabilinde verilir; ancak durumun gereklerine göre teminat aranmayabilir. İdareden ve adli yardımdan faydalanan kişilerden hiçbir surette teminat alınmaz. Yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verilen kabule veya redde dair kararlara karşı, kararın tebliğini izleyen günden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere itiraz yolu açıktır. İtiraz mercileri dosyanın kendilerine intikalinden itibaren yedi gün içinde kesin olarak karar vermekle yükümlüdür.

Sıkça Sorulan Sorular

Güvenlik soruşturmasının olumsuz gelmesine karşı dava açmak işlemi durdurur mu?

İdari yargıda dava açılması dava konusu işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz; yürütmenin durdurulabilmesi için mahkemeden açıkça talepte bulunulması ve yasal şartların gerçekleşmesi gerekir.

Kovuşturmaya yer olmadığı kararı bulunan adayın güvenlik soruşturması olumsuz sayılabilir mi?

Hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilen ve terör örgütleriyle somut iltisakı saptanmayan adaylar hakkında, teyit edilmemiş soyut istihbari notlara dayanılarak güvenlik soruşturmasının olumsuz sayılması hukuka aykırıdır.

Yürütmenin durdurulması kararına kaç gün içinde itiraz edilebilir?

Yürütmenin durdurulması istemi hakkında verilen kararlara karşı tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde itiraz edilebilir.

Atama ve göreve başlatmama işlemleri uygulanmakla etkisi tükenecek işlem midir?

Kamu görevlileri hakkında tesis edilen atama, naklen atama, unvan değişikliği veya görevlendirme işlemleri kanunen uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerden sayılmamaktadır.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu