Gümrükte Beyan Edilmeyen Eşyalar İçin Uygulanan İdari Para

Gümrük Beyanı Usulleri ve Zımni Beyan İlkesi

4458 sayılı Gümrük Kanunu uyarınca gümrük beyanı; yazılı, sözlü, elektronik veri işleme tekniğiyle veya zımni fiili davranışlar sergilenmesi suretiyle yapılabilir.

Havalimanı, liman ve kara sınır kapılarındaki yeşil hattan geçiş yapılması, gümrüğe tabi veya muafiyet sınırını aşan eşyanın bulunmadığına ilişkin zımni beyan sayılır ve bu geçiş hukuki sonuç doğurur.

Beyan edilmeyen ya da yanlış beyan edilen eşya yönünden ilgililerin durumu bilmedikleri veya fark etmedikleri yönündeki savunmaları idari yaptırımların tatbik edilmesini engellemez. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır; bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.

4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 2Kaynağı aç

Madde 2 – Herkes, haklarını
kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak
zorundadır.
Bir
hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.
II.
İyiniyet

İdari Para Cezası ile Kaçakçılık Suçu Ayrımı

Eşyanın valizlerin gizli bölmelerine, araç depolarına saklanması, vücuda sarılması veya gümrük denetimini imkânsız kılacak özel yöntemlerle sokulmaya çalışılması kastın varlığını gösterir. Eşyanın ithalinin tamamen yasak olması veya kişisel kullanım sınırlarını aşan ticari mahiyette bulunması hâllerinde, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun uygulanabileceği belirtilmektedir; ancak hangi koşulların adli suç kapsamını kesin biçimde doğurduğu birincil kanun metni esas alınarak değerlendirilmelidir.

Yolcu Beraberindeki Eşyaya Uygulanan Yaptırımlar

Yolcuların gümrük mevzuatına göre kişisel ve hediyelik eşya kapsamı dışında olup beyanlarına aykırı olarak üzerlerinde, eşyaları arasında veya taşıma araçlarında çıkan ya da başkasına ait olduğu hâlde kendi eşyasıymış gibi gösterdikleri eşyanın gümrük vergileri, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 3. fıkrası uyarınca iki kat olarak tahsil edilir ve eşya ilgilisine teslim edilir. Gümrük vergilerinin ödenmemesi hâlinde eşya gümrüğe terk edilmiş sayılır.

4458 sayılı GÜMRÜK KANUNU m. 235Kaynağı aç

Madde
235 – (Değişik: 28/3/2013-6455/12 md.)
1. Serbest
dolaşıma giriş rejimine tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak, yapılan beyan ile
muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda;
a) (Değişik:24/10/2019-7190/12 md.) Eşyanın genel düzenleyici idari
işlemlerle ithalinin yasaklanmış olduğunun tespiti hâlinde, varsa eşyanın fark
gümrük vergilerinin alınmasının yanı sıra, gümrüklenmiş değerinin dört katı
idari para cezası verilir.
b) (a)
bendindeki eşyanın değersiz, artık veya atık madde olması durumunda, idari para
cezası; dökme halinde gelen eşya için ton başına otuz bin Türk Lirası,
ambalajlı gelmesi halinde kap başına altı yüz Türk Lirası olarak hesaplanır ve
eşya yurtdışı edilir.
c) (Değişik:24/10/2019-7190/12 md.) Eşyanın ithali, belli kuruluşların
vereceği ve gümrük idaresine ibrazı veya beyanı zorunlu olan lisans, izin,
uygunluk belgesi veya bu belgeler yerine geçen bilgiye bağlı olmasına rağmen,
eşya belge veya bilgiye tabi değilmiş ya da belge veya bilgi alınmış gibi beyanda
bulunulduğunun tespit edilmesi hâlinde, varsa eşyanın fark gümrük vergilerinin
alınmasının yanı sıra, gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası
verilir.
d) (c)
bendindeki eşyanın değersiz, artık veya atık madde olması durumunda, idari para
cezası; dökme halinde gelen eşya için ton başına sekiz bin Türk Lirası,
ambalajlı gelmesi halinde kap başına iki yüz Türk Lirası olarak hesaplanır ve
eşya yurtdışı edilir.
e) (Ek:24/10/2019-7190/12
md.) Bakanlıkça belirlenecek süre içerisinde, (c) bendinde belirtilen
eşyanın ithalinin uygun bulunduğuna ilişkin belge veya bilginin düzenlenmesi
veya ilgili kurum veya kuruluş tarafından gerçekleştirilen denetimin olumlu
sonuçlandığının bildirilmesi hâlinde, 241 inci maddenin birinci fıkrası
uyarınca idari para cezası verilir.
2. İhracat
rejimine tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak, yapılan beyan ile muayene ve
denetleme veya kontrol sonucunda;
a) Eşyanın
genel düzenleyici idari işlemlerle ihracının yasaklanmış olduğunun tespiti
halinde, eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verilir.
b) (Değişik:24/10/2019-7190/12 md.) Eşyanın ihracı, belli kuruluşların
vereceği ve gümrük idaresine ibrazı veya beyanı zorunlu olan lisans, izin,
uygunluk belgesi veya bu belgeler yerine geçen bilgiye bağlı olmasına rağmen,
eşya belge veya bilgiye tabi değilmiş ya da belge veya bilgi alınmış gibi
beyanda bulunulduğunun tespit edilmesi hâlinde, gümrüklenmiş değerinin onda
biri kadar idari para cezası verilir.
c)
(Ek:24/10/2019-7190/12 md.) Bakanlıkça belirlenecek süre içerisinde, (b)
bendinde belirtilen eşyanın ihracının uygun bulunduğuna ilişkin belge veya
bilginin düzenlenmesi veya ilgili kurum veya kuruluş tarafından
gerçekleştirilen denetimin olumlu sonuçlandığının bildirilmesi hâlinde 241 inci
maddenin birinci fıkrası uyarınca idari para cezası verilir.
3. Yolcuların,
gümrük mevzuatına göre kişisel ve hediyelik eşya kapsamı dışında olup
beyanlarına aykırı olarak üzerlerinde, eşyası arasında veya taşıma araçlarında
çıkan ya da başkasına ait olduğu halde kendi eşyasıymış gibi gösterdikleri
eşyanın gümrük vergileri iki kat olarak alınır ve eşya sahibine teslim edilir.
Gümrük vergileri ödenmediği takdirde, eşya gümrüğe terk edilmiş sayılır.
4. (Değişik:24/10/2019-7190/12 md.) Cezai hükümler saklı kalmak üzere;
a) Birinci fıkranın (a)
bendinde belirtilen eşya, yükümlü talebi doğrultusunda otuz gün içinde
mahrecine iade ya da ilgili kurum ya da kuruluşun uygun görüşü ile doğrudan
üçüncü ülkeye transit edilir. Bu süre içerisinde mahrecine iade veya üçüncü
ülkeye transit edilmeyen eşya, ihraç kaydıyla satış ya da masrafları sahibince
karşılanmak koşuluyla imha suretiyle tasfiye edilmek üzere bulunduğu gümrük
idaresine terk edilir.
b)
Birinci fıkranın (c) bendinde belirtilen eşya, yükümlü talebi doğrultusunda
mahrecine iade, ilgili kurum ya da kuruluşun uygun görüşü ile doğrudan ya da
serbest bölge üzerinden üçüncü ülkeye transit veya ihraç kaydıyla satış ya da
masrafları sahibince karşılanmak koşuluyla imha suretiyle tasfiye edilmek üzere
bulunduğu gümrük idaresine terk edilir.
c) Teslimden sonra
kontrol sonucunda uygunsuzluğu tespit edilen ancak bulunamayan eşyanın
gümrüklenmiş değerinin kamuya geçirilmesine karar verilir.
5. (Değişik:24/10/2019-7190/12 md.) Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen
ve varış gümrük idaresine karayolu ile sevk edilmek üzere transit rejimine konu
edilen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, yapılan kontrol veya muayene
sonucunda, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste olduğunun tahlil,
teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın tespiti hâlinde fiilin
niteliğine göre bu fıkranın (a) ve (b) bentlerine, transit rejimine konu edilen
serbest dolaşımda olmayan eşyanın, hareket gümrük idaresinden sevk edilmesinden
sonra varış gümrük idaresine varışından önce ya da varış gümrük idaresinde
yapılan kontrolü veya muayenesi sonucunda beyana göre eksiklik veya fazlalık
tespit edilmesi hâlinde fiilin niteliğine göre bu fıkranın (c) veya (d)
bentleri uyarınca işlem yapılır. Bu fıkranın (c) ve (d) bentleri kapsamında
değerlendirilemeyecek eksiklik ve fazlalık durumları ile bu durumların
tespitine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.
a) Farklı çıkan eşyanın
gümrük vergileri toplamının beyan edilen eşyanın gümrük vergileri toplamından
fazla olması durumunda farklı çıkan eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin iki katı
idari para cezası verilir.
b) Farklı çıkan eşyanın
beyan edilen eşyadan farklı şekilde, ithalinin lisansa, şarta, izne, kısıntıya
veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olması
durumunda farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para
cezası verilir.
c) Beyana göre eksik
olduğunun tespit edilmesi hâlinde, eksik çıkan eşyaya ilişkin gümrük
vergilerinin alınmasının yanı sıra eşyanın gümrük vergilerinin iki katı idari
para cezası verilir.
d)
Beyana göre fazla olduğunun tespit edilmesi hâlinde, fazla çıkan eşyanın gümrük
vergileri kadar idari para cezası verilir ve fazla çıkan eşya 177 ila 180 inci
madde hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulur.
6. (Ek:24/10/2019-7190/12
md.) Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen aykırılıkların gümrük idaresi
tarafından tespit edilmesinden önce beyan sahibi tarafından bildirilmesi
durumunda bu fıkralara göre hesaplanan cezalar yüzde on oranında uygulanır.

İthalatı belli kuruluşların iznine, lisansına veya uygunluk belgesine tabi olan eşyanın bu belgelere tabi değilmiş ya da belge alınmış gibi beyan edildiğinin belirlenmesi durumunda, varsa fark vergilerin yanı sıra gümrüklenmiş değerin iki katı idari para cezası kesilir. Bakanlıkça belirlenen süre içerisinde ithalin uygun bulunduğuna ilişkin belgenin ibraz edilmesi veya kurum denetiminin olumlu sonuçlanması durumunda 4458 sayılı Kanun'un 241. maddesinin birinci fıkrası uyarınca usulsüzlük cezası verilir.

İthalat ve İhracat Rejimlerindeki İdari Para Cezaları

Serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulan eşyanın genel düzenleyici idari işlemlerle ithalinin yasaklanmış olduğunun tespiti hâlinde, varsa fark gümrük vergilerinin tahsilinin yanı sıra eşyanın gümrüklenmiş değerinin dört katı idari para cezası uygulanır. İhracat rejimine konu eşyanın genel düzenleyici idari işlemlerle ihracının yasaklanmış olduğunun saptanması durumunda ise eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı para cezası verilir.

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesi uyarınca serbest dolaşıma giriş ve kısmi muafiyetle geçici ithalat rejimlerinde, Gümrük Tarifesini oluşturan unsurlarda veya sayı, ağırlık gibi ölçülerinde aykırılık bulunup hesaplanan ithalat vergileri farkının yüzde beşi aşması hâlinde noksan kalan vergilerin üç katı para cezası alınır. Kıymeti üzerinden vergiye tabi eşyanın beyan edilen kıymetinin mevzuata göre noksan bulunması durumunda da bu vergi farkının üç katı idari para cezası tatbik edilir.

4458 sayılı GÜMRÜK KANUNU m. 234Kaynağı aç

Madde
234 – (Değişik: 18/6/2009-5911/60 md.)[139]
1.
Serbest dolaşıma giriş rejimi veya kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine
tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak, yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya
teslimden sonra kontrol sonucunda;
a)
15 inci maddede belirtilen Gümrük Tarifesini oluşturan unsurlarda veya
vergilendirmeye esas olan sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde aykırılık
görüldüğü ve beyana göre hesaplanan ithalat vergileri ile
muayene sonuçlarına göre alınması gereken ithalat
vergileri arasındaki fark %5’i aştığı takdirde, ithalat
vergilerinden ayrı olarak bu farkın üç katı para cezası alınır.
b) Kıymeti üzerinden ithalat vergilerine
tabi eşyanın beyan edilen kıymeti, 23 ila 31 inci maddelerde yer alan hükümler
çerçevesinde belirlenen kıymete göre noksan bulunduğu takdirde, bu noksanlığa
ait ithalat vergilerinden başka vergi farkının üç katı para cezası alınır.
c)
Satış birimine göre miktar itibarıyla %5’i geçmeyen bir fark ile maddi hesap
hatasından doğan noksan kıymet beyanlarında, bu farklara ait ithalat
vergilerinden başka vergi farkının yarısı tutarında para cezası
alınır.
2.
(Değişik:24/10/2019-7190/11 md.) Dahilde işleme rejimi, gümrük kontrolü
altında işleme rejimi ve tam muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimi
hükümlerine tabi eşyaya ilişkin olarak yapılan beyan ile muayene ve denetleme
veya teslimden sonra kontrol sonucunda; birinci fıkrada belirtilen
farklılıkların tespiti durumunda vergi farkının yarısı tutarında idari para
cezası verilir.
3.
Yukarıda belirtilen aykırılıkların gümrük idaresince tespit edilmesinden önce
beyan sahibince bildirilmesi durumunda söz konusu cezalar yüzde on nisbetinde
uygulanır.[140]
4.
Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri için yukarıda belirtilen cezalara
ilişkin hükümler uygulanmaz. Bu gibi hallerde, 241 inci maddenin birinci fıkra
hükmüne göre işlem yapılır.
5. 194 üncü maddenin birinci fıkrası uyarınca doğan
gümrük yükümlülüğü kapsamında ödenmesi gereken ithalat vergilerinin anılan
maddenin dördüncü fıkrasında öngörülen tarihe kadar hiç ödenmemiş veya eksik
ödenmiş olduğunun gümrük idarelerince yapılan kontrol sonucunda tespit edildiği
durumda, ödenmesi gereken ithalat vergilerinin söz konusu dördüncü fıkrada
belirtilen faizi ile birlikte tahsilinin yanı sıra, yükümlüsü hakkında bu
vergilerin dörtte biri tutarında para cezasına hükmedilir. Bu fıkrada
belirtilen hiç ödenmeyen veya eksik ödenen ithalat vergilerinin yükümlüsünce
gümrük idaresinin tespitinden önce bildirilmesi durumunda bu cezaya
hükmedilmez. 194 üncü maddenin dördüncü fıkrası uyarınca işlem yapmakla
yetinilir.
6.
Bir ila üçüncü fıkralara göre verilen cezalar 241 inci maddenin birinci
fıkrasında belirtilen miktardan az olamaz.

Satış birimine göre miktar itibarıyla yüzde beşi geçmeyen farklar ile maddi hesap hatasından doğan noksan kıymet beyanlarında, vergi farkından başka bu farkın yarısı tutarında para cezası alınır. 4458 sayılı Kanun'un 234. maddesinin birinci ila üçüncü fıkraları uyarınca vergi farkı üzerinden kesilen cezalar, aynı Kanun'un 241. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen genel usulsüzlük cezası tutarından az olamaz.

Vergi kaybı doğurmayan ancak ikincil düzenlemelere, usul kurallarına, süre sınırlarına ve şekil şartlarına uyulmaması hâllerinde 4458 sayılı Kanun'un 241. maddesi gereğince genel usulsüzlük cezası kesilir.

Nakit Para ve Ziynet Eşyası Beyan Yükümlülüğü

Yolcuların kişisel kullanımına mahsus ziynet eşyalarının toplam değeri 15.000 ABD Doları veya dengi döviz tutarını aşmadığı müddetçe gümrük vergisinden muaftır ve yazılı beyan zorunluluğu bulunmaz; bu sınır aşıldığı takdirde ülkeye girişte gümrük idaresine yazılı beyan yapılması gerekir.

Yurt dışına çıkışta 25.000 Türk Lirası veya 10.000 Avro ya da dengi döviz üzerindeki nakit paranın yetkili gümrük idaresine bildirilmesi yasal bir zorunluluktur. Beyan edilmeyen veya noksan bildirilen nakit tutarın yüzde yirmisi oranında 5549 sayılı Kanun'un 13. maddesi uyarınca idari para cezası kesilir ve paranın kaynağının araştırılması amacıyla durum Mali Suçları Araştırma Kurulu'na bildirilir.

Kendiliğinden Bildirim, İndirim ve Uzlaşma Yolları

4458 sayılı Kanun'un 234. maddesinin 3. fıkrası kapsamındaki tarife ve kıymet aykırılıklarının, 235. maddesinin 1. ve 2. fıkraları kapsamındaki yasak veya izne tabi eşyaya ilişkin aykırılıkların gümrük idaresince tespit edilmesinden önce beyan sahibi tarafından bildirilmesi durumunda, hesaplanan idari para cezaları yüzde on oranında uygulanır. Bu indirim, ilgili fıkraların kapsamıyla sınırlıdır.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca idari para cezasının ödeme süresi içinde ödenmesi hâlinde ceza tutarından yüzde yirmi beş oranında indirim yapılır. Ceza tutarının ödenmesi, ilgilinin karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez.

5326 sayılı KABAHATLER KANUNU m. 17Kaynağı aç

Madde 17- (1) İdarî para cezası, maktu veya nispi
olabilir.
(2) İdarî para cezası, kanunda
alt ve üst sınırı gösterilmek suretiyle de belirlenebilir. Bu durumda, idarî para
cezasının miktarı belirlenirken işlenen kabahatin haksızlık içeriği ile failin kusuru
ve ekonomik durumu birlikte göz önünde bulundurulur.
(3) (Değişik: 6/12/2006-5560/32
md.) 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa
ekli (I), (II) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri tarafından verilen
idarî para cezalarının ilgili kanunlarında 1/6/2005 tarihinden sonra belirlenen
oranın dışındaki kısmı ile Cumhuriyet başsavcılıkları ve mahkemeler tarafından verilen
idarî para cezaları Genel Bütçeye gelir kaydedilir. Sosyal güvenlik kurumları ile
mahalli idareler tarafından verilen idarî para cezaları kendi bütçelerine gelir
kaydedilir. Diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen idarî para cezaları
ise, ilgili kanunlarındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, Genel Bütçeye gelir kaydedilir.
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının verdiği para cezaları, kendi kanunlarındaki
hükümlere tâbidir. Kişinin ekonomik durumunun müsait olmaması halinde, idarî para
cezasının, ilk taksitinin peşin ödenmesi koşuluyla, bir yıl içinde ve dört eşit
taksit halinde ödenmesine karar verilebilir. Taksitlerin zamanında ve tam olarak
ödenmemesi halinde, idarî para cezasının kalan kısmının tamamı tahsil edilir.
(4) (Değişik: 6/12/2006-5560/32
md.) Genel Bütçeye gelir kaydedilmesi gereken idarî para cezalarına ilişkin
kesinleşen kararlar, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere Maliye Bakanlığınca belirlenecek
tahsil dairelerine gönderilir. Sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareler tarafından
verilen idarî para cezaları, ilgili kanunlarında aksine hüküm bulunmadığı takdirde,
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre kendileri tarafından
tahsil olunur. Diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen ve Genel Bütçeye
gelir kaydedilmesi gerekmeyen idarî para cezaları, ilgili kanunlarında özel hüküm
bulunmadığı takdirde genel hükümlere göre tahsil olunur.
(5) İdarî para cezası tamamen
tahsil edildikten itibaren en geç bir ay içinde durum, ilgili kamu kurum ve kuruluşuna
bildirilir.
(6) Kabahat dolayısıyla
idarî para cezası veren kamu görevlisi, ilgilinin rıza göstermesi halinde bunun
tahsilatını derhal kendisi gerçekleştirir. (Değişik cümleler:
1/7/2022-7417/46 md.) Kanunlarında ödeme süresi düzenlenmemiş olan idari
para cezaları, tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. İdari para cezasının
ödeme süresi içinde ödenmesi halinde, cezadan %25 oranında indirim yapılır. (Ek
cümle: 1/7/2022-7417/46 md.) Ödeme yapılması, kişinin bu karara karşı kanun
yoluna başvurma hakkını etkilemez.
(7) İdarî para cezaları her
takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 4.1.1961 tarihli ve 213 sayılı
Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilân
edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu suretle idarî para cezasının
hesabında bir Türk Lirasının küsuru dikkate alınmaz. Bu fıkra hükmü, nispi nitelikteki
idarî para cezaları açısından uygulanmaz.
Mülkiyetin kamuya
geçirilmesi

Tebliğ edilen vergi farkları ve idari para cezaları için 4458 sayılı Kanun'un 244. maddesi kapsamında uzlaşma talep edilebilir. Uzlaşmaya başvurulması itiraz ve dava açma sürelerini durdurur; uzlaşma temin edilirse tanzim edilen uzlaşma tutanağı kesin nitelik taşıdığından idari itiraz veya dava yoluna gidilemez. Uzlaşmanın sağlanamaması hâlinde ise durmuş olan itiraz veya dava açma süreleri kaldığı yerden işlemeye başlar; sürenin bitimine beş günden az kalmışsa süre beş güne tamamlanır.

4458 sayılı GÜMRÜK KANUNU m. 244Kaynağı aç

Madde 244 – (Mülga: 18/6/2009-5911/68 md.;
Yeniden Düzenleme: 13/2/2011-6111/137 md.)
1. (Değişik:24/10/2019-7190/16
md.) Gümrük idarelerince düzenlenen ek tahakkuk ve ceza kararı muhteviyatı
alacaklar için yükümlü veya ceza muhatabı tarafından uzlaşma başvurusu
yapılabilir. Uzlaşmanın kapsamına;
a) Beyan ile gümrük
idaresi tarafından yapılan tespit sonucunda belirlenen farklılıklara ilişkin
tebliğ edilen gümrük vergileri alacakları,
b) Gümrük idaresi
tarafından tespit edilmesinden önce beyan sahibi tarafından bildirilen
farklılıklara ilişkin tebliğ edilen gümrük vergileri alacakları,
c) Bu Kanun ve ilgili
diğer kanunlar uyarınca gümrük idaresi tarafından düzenlenen idari para
cezaları,
girer. Uzlaşma talebi,
henüz itiraz başvurusu yapılmamış veya itiraz edilmiş olmakla birlikte itirazı
henüz sonuçlandırılmamış gümrük vergileri ve idari para cezaları için, tebliğ
tarihinden itibaren onbeş gün içinde yapılır. Uzlaşma talebinde bulunulması
hâlinde, itiraz veya dava açma süresi durur, uzlaşmanın vaki olmaması veya
temin edilememesi hâlinde süre kaldığı yerden işlemeye başlar, ancak sürenin
bitimine beş günden az kalmış olması hâlinde süre beş güne tamamlanır.
Uzlaşmanın vaki olmaması veya temin edilememesi hâlinde yeniden uzlaşma
talebinde bulunulamaz.
2.
(Değişik:24/10/2019-7190/16
md.) Gümrük vergileri ve cezalarına ilişkin fiilin, 5607
sayılı Kanunda yer alan kaçakçılık suçları ile ilişkili olması hâlinde bu madde
hükmü uygulanmaz.
3.
(Değişik:24/10/2019-7190/16 md.) Bu madde kapsamında yapılan uzlaşma
talepleri, gümrük uzlaşma komisyonları tarafından değerlendirilir. Gümrük
uzlaşma komisyonlarının kurulması, çalışması ile bu madde kapsamında yapılacak
işlemlere ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.
4.
(Değişik:24/10/2019-7190/16 md.) Gümrük uzlaşma komisyonlarının
çalışmaları gizlidir. Uzlaşma tutanakları kesin olup gereği idarece derhal
yerine getirilir. Vergi yükümlüsü veya ceza muhatabı, üzerinde uzlaşılan ve
tutanakla tespit olunan hususlar hakkında dava açamaz ve hiçbir mercie şikâyette
bulunamaz.
5.
(Değişik:24/10/2019-7190/16 md.) Uzlaşılan gümrük vergileri ve cezalar,
uzlaşma tutanağının tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Uzlaşılan
vergilere ilişkin gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihten uzlaşma tutanağının
imzalandığı tarihe kadar geçen süre için 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre
belirlenen gecikme zammı oranında gecikme faizi uygulanır. Uzlaşmanın vaki
olmaması veya temin edilememesi hâlinde, genel hükümlere göre işlem yapılır.
6.
Bu madde uyarınca üzerinde uzlaşılan cezalar hakkında 30/3/2005 tarihli ve 5326
sayılı Kabahatler Kanununun 17 nci maddesi uyarınca ayrıca peşin ödeme
indiriminden yararlanılamaz.
7. (Ek: 8/8/2011-649-KHK/59 md.) Uzlaşma
komisyonlarının başkan ve üyelerine, bu komisyonlardaki çalışmaları dolayısıyla
verilecek ücret Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir.[152]

Uzlaşma kapsamında üzerinde anlaşılan gümrük vergileri ve cezalar uzlaşma tutanağının tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Uzlaşılan vergilere, gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihten tutanağın imzalandığı tarihe kadar geçen süre için gecikme faizi uygulanır. Uzlaşma yoluyla karara bağlanan cezalar için Kabahatler Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca ayrıca peşin ödeme indiriminden yararlanılamaz.

Gümrük vergileri ve cezalarına ilişkin fiilin 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nda yer alan kaçakçılık suçlarıyla ilişkili olduğunun belirlenmesi durumunda uzlaşma hükümleri uygulanmaz.

İdari İtiraz ve Yargı Mercilerine Başvuru

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 242. maddesi uyarınca yükümlüler, tebliğ edilen gümrük vergileri, cezalar ve idari kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama dilekçeyle itiraz edebilir. İtiraz dilekçesinin süresi içinde yanlış makama verilmesi hâlinde itiraz süresinde yapılmış sayılır ve idarece yetkili makama iletilir. Gümrük idaresine intikal eden itirazlar otuz gün içinde karara bağlanarak ilgiliye tebliğ edilir.

4458 sayılı GÜMRÜK KANUNU m. 242Kaynağı aç

Madde 242 – (Değişik:
18/6/2009-5911/64 md.)
1. Yükümlüler kendilerine
tebliğ edilen gümrük vergileri, cezalar ve idari kararlara karşı tebliğ
tarihinden itibaren onbeş gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama
verecekleri bir dilekçe ile itiraz edebilir.
2.
İdareye intikal eden itirazlar otuz gün içinde karara bağlanarak ilgili kişiye
tebliğ edilir.
3. İtiraz dilekçelerinin
süresi içinde yanlış makama verilmesi halinde, itiraz süresinde yapılmış
sayılır ve idarece yetkili makama ulaştırılır.
4. İtirazın reddi
kararlarına karşı işlemin yapıldığı yerdeki idari yargı mercilerine
başvurulabilir.

İtirazın reddi kararlarına karşı işlemin yapıldığı yerdeki idari yargı mercilerine başvurulabilir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 27. maddesinin 4. fıkrası uyarınca gümrük vergisi asılları ve bu vergilere bağlı idari para cezalarına karşı vergi mahkemesinde dava açılması, dava konusu edilen tutarın tahsil işlemlerini kendiliğinden durdurur. Bununla birlikte işlemden kaldırılan vergi davası dosyalarında tahsil işlemi devam eder; dosyanın yeniden işleme konulması, ihtirazi kayıtlı beyanname üzerine yapılan işlemler ve tahsilat işlemlerinden doğan davalar tahsil işlemini durdurmaz.

2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 27Kaynağı aç

Madde
27 – (Değişik: 10/6/1994-4001/12 md.)
1.
Danıştayda veya idari mahkemelerde dava açılması dava edilen idari işlemin yürütülmesini
durdurmaz.
2. (Değişik: 2/7/2012-6352/57 md.) Danıştay veya idari
mahkemeler, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların
doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi
durumunda, davalı idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra
gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilirler. Uygulanmakla etkisi
tükenecek olan idari işlemlerin yürütülmesi, savunma alındıktan sonra yeniden karar
verilmek üzere, idarenin savunması alınmaksızın da durdurulabilir. (Ek cümle:
21/2/2014-6526/17 md.) Ancak, kamu görevlileri hakkında tesis edilen atama,
naklen atama, görev ve unvan değişikliği, geçici veya sürekli görevlendirmelere
ilişkin idari işlemler, uygulanmakla etkisi tükenecek olan idari işlemlerden sayılmaz.
Yürütmenin durdurulması kararlarında idari işlemin hangi gerekçelerle hukuka açıkça
aykırı olduğu ve işlemin uygulanması halinde doğacak telafisi güç veya imkânsız
zararların neler olduğunun belirtilmesi zorunludur. Sadece ilgili kanun veya Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi hükmünün iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurulduğu
gerekçesiyle yürütmenin durdurulması kararı verilemez.[20]
3. (Ek: 2/7/2012-6352/57 md.) Dava dilekçesi ve eklerinden yürütmenin durdurulması isteminin
yerinde olmadığı anlaşılırsa, davalı idarenin savunması alınmaksızın istem reddedilebilir.
4. Vergi mahkemelerinde, vergi uyuşmazlıklarından doğan davaların
açılması, tarh edilen vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümlerin ve bunların
zam ve cezalarının dava konusu edilen bölümünün tahsil işlemlerini durdurur. Ancak,
26 ncı maddenin 3 üncü fıkrasına göre işlemden kaldırılan vergi davası dosyalarında
tahsil işlemi devam eder. Bu şekilde işlemden kaldırılan dosyanın yeniden işleme
konulması ile ihtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine yapılan işlemlerle tahsilat
işlemlerinden dolayı açılan davalar, tahsil işlemini durdurmaz. Bunlar hakkında
yürütmenin durdurulması istenebilir. (Ek cümle: 19/1/2022-7351/2 md.) (İptal cümle:Anayasa
Mahkemesi’nin 1/6/2022 tarihli ve E.: 2022/14, K.: 2022/70 sayılı Kararı ile.)
5.
Yürütmenin durdurulması istemli davalarda 16 ncı maddede yazılı süreler kısaltılabileceği
gibi, tebliğin memur eliyle yapılmasına da karar verilebilir.
6.
Yürütmenin durdurulması kararları teminat karşılığında verilir; ancak, durumun gereklerine
göre teminat aranmayabilir. Taraflar arasında teminata ilişkin olarak çıkan anlaşmazlıklar,
yürütmenin durdurulması hakkında karar veren daire, mahkeme veya hakim tarafından
çözümlenir. İdareden ve adli yardımdan faydalanan kimselerden teminat alınmaz.
7.
Yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verilen kararlar; Danıştay dava dairelerince
verilmişse konusuna göre İdari veya Vergi Dava
Daireleri Kurullarına, bölge idare mahkemesi kararlarına karşı en yakın bölge
idare mahkemesine, idare ve vergi mahkemeleri ile tek hakim tarafından verilen kararlara
karşı bölge idare mahkemesine (…)[21]
kararın tebliğini izleyen günden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus olmak
üzere itiraz edilebilir. İtiraz edilen merciler, dosyanın kendisine gelişinden itibaren
yedi gün içinde karar vermek zorundadır. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir.
8. Yürütmenin durdurulması kararı verilen
dava dosyaları öncelikle incelenir ve karara bağlanır.
9. (Ek: 2/7/2012-6352/57 md.) Yürütmenin durdurulmasına dair verilen kararlar onbeş gün içinde
yazılır ve imzalanır.
10.
(Ek: 2/7/2012-6352/57 md.) Aynı
sebeplere dayanılarak ikinci kez yürütmenin durdurulması isteminde bulunulamaz.
Kararların sonuçları:[22]

Vergi aslına bağlı olmayan mülkiyetin kamuya geçirilmesi veya genel usulsüzlük cezası gibi idari işlemlere karşı idare mahkemesinde dava açılması işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 27. maddesinin 2. fıkrası kapsamında, mahkemeden yürütmenin durdurulması kararı talep edilebilmesi için telafisi güç veya imkânsız zararların doğacağı ve işlemin açıkça hukuka aykırı olduğu ileri sürülmelidir.

Eşyanın İadesi ve Tasfiyet Seçenekleri

Serbest dolaşıma girişte genel düzenleyici idari işlemle ithali yasaklanan eşya, yükümlünün talebi doğrultusunda otuz gün içinde mahrecine iade ya da ilgili kurum veya kuruluşun uygun görüşüyle doğrudan üçüncü ülkeye transit edilebilir.

Havalimanında yeşil hattan geçmek beyan sayılır mı?

Yeşil hattan geçiş yapılması, gümrüğe tabi veya muafiyet sınırını aşan eşyanın bulunmadığına ilişkin zımni beyan sayılır ve hukuki sonuç doğurur.

Beyan edilmeyen yolcu eşyası için uygulanan yaptırım nedir?

Kişisel ve hediyelik eşya kapsamı dışında olup beyan edilmeyen ya da beyana aykırı çıkan yolcu eşyasında gümrük vergileri iki kat olarak tahsil edilir ve eşya sahibine teslim edilir. Vergiler ödenmediği takdirde eşya gümrüğe terk edilmiş sayılır.

Yurt dışına çıkarılan nakdin beyan edilmemesinin yaptırımı nedir?

Yurt dışına çıkışta beyan sınırını aşan ve bildirilmeyen nakit tutarın yüzde yirmisi oranında idari para cezası kesilir ve durum Mali Suçları Araştırma Kurulu'na bildirilir.

Gümrük cezasına karşı vergi mahkemesinde dava açılması tahsilatı durdurur mu?

Gümrük vergisi asılları ile bu vergilere bağlı para cezalarına karşı vergi mahkemesinde dava açılması, dava konusu edilen tutarın tahsil işlemlerini kendiliğinden durdurur. Ancak işlemden kaldırılan dosyaların yeniden işleme konulması, ihtirazi kayıtlı beyanname üzerine yapılan işlemler ve tahsilat işlemlerinden doğan davalarda bu sonuç doğmaz.

Uzlaşma talep edilirse itiraz veya dava açma süreleri ne olur?

Uzlaşma talebinde bulunulması hâlinde itiraz ve dava açma süreleri durur. Uzlaşmanın gerçekleşmemesi veya temin edilememesi hâlinde süre kaldığı yerden işlemeye başlar; kalan süre beş günden azsa süre beş güne tamamlanır. Kaçakçılık suçlarıyla ilişkili fiillerde uzlaşma yoluna başvurulamaz.

İthalatı yasak eşyaya hangi yaptırım uygulanır?

Serbest dolaşıma giriş rejiminde genel düzenleyici işlemle ithali yasaklanan eşyanın tespiti hâlinde, varsa fark gümrük vergilerine ek olarak eşyanın gümrüklenmiş değerinin dört katı idari para cezası uygulanır. Yükümlünün talebiyle otuz gün içinde eşyanın mahrecine iade veya üçüncü ülkeye transit edilmesi de mümkündür.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoy İletişim ve randevu

İdare hukuku