Görev sırasında amir veya üstlere saygısız davranmak, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun’un 8. maddesinde dört ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller arasında 7. bent olarak yazılır. Aynı maddede görev dışındaki saygısızlık, hakaret, küçümseme, dövmeye teşebbüs ve tehdit ayrı bentlerde tutulur.
7068 sayılı GENEL KOLLUK DİSİPLİN HÜKÜMLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN m. 8Kaynağı aç
Dört ay kısa süreli durdurma listesindeki yeri
7068 sayılı Kanun’un 8. maddesinde dört ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller ayrı bir alt başlıkta toplanır. Bu başlığın devamındaki 7. bent, görev sırasında amir veya üstlere saygısız davranmayı gösterir. Kısa süreli durdurma ise 7. maddede, personelin bulunduğu kademedeki ilerlemesinin dört, altı veya on ay süreyle durdurulması biçiminde tanımlanır. Tanım cezanın süre seçeneklerini açıklar; saygısızlık fiilinin kendisini bu tanım cümlesi belirtmez.
7068 sayılı GENEL KOLLUK DİSİPLİN HÜKÜMLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN m. 7Kaynağı aç
Görev sırası ile görev dışı arasındaki ayrım
Görev sırasında amir veya üstlere saygısız davranmak, dört ay kısa süreli durdurma listesinin 7. bendidir. Görev dışında amir veya üstlere saygısız davranmak ise 8. maddede ayrı bir 5. bent olarak yer alır ve üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektiren fiiller listesinin devamındadır. Üç günlüğe kadar aylıktan kesme yaptırımını gerektiren fiiller de maddede ayrı alt başlık altında sayılır. İki bentte ortak olan davranış saygısızlıktır; metindeki ayrım, davranışın görev sırasında veya görev dışında gerçekleşmesine göre kurulur.
Hakaret, küçümseme, teşebbüs ve tehdit
7068 sayılı Kanun’un 8. maddesinde amir veya üste hakaret etmek 7. bent, amir veya üstleri söz, yazı, tutum ya da davranışlarla küçümsemek 8. bent, amir veya üstleri dövmeye teşebbüs etmek 9. bent ve amir veya üstleri sözlü veya fiilî olarak tehdit etmek 10. bent olarak düzenlenir. Bu bentler, yirmi dört ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller listesinin devamındadır. Yirmi dört ay uzun süreli durdurma yaptırımını gerektiren fiiller maddede ayrı bir alt başlıkta yer alır. Görev sırasındaki saygısızlık bu fiillerle aynı sözlerle tanımlanmaz; saygısızlık bendinin hakaret, küçümseme, teşebbüs veya tehdit ile aynı fiil olduğu söylenemez.
Uzun süreli durdurma, 7068 sayılı Kanun’un 7. maddesinde personelin bulunduğu kademedeki ilerlemesinin on iki, on altı, yirmi veya yirmi dört ay süreyle durdurulması olarak tanımlanır. Kısa süreli durdurmanın dört, altı ve on aylık seçenekleri de aynı maddenin tanımında bulunur. Bu tanımlar süre kademelerini gösterir; fiilin hangi bentte sayıldığını ayrıca değiştirmez.
Üst ve alt kademelerin niteliği
7068 sayılı Kanun’un 7. maddesinin 3. fıkrası, birinci fıkranın (c), (ç) ve (d) bentlerinin uygulanmasında cezanın üst ve alt kademelerinin ağır ya da hafif ceza sayılmayacağını düzenler. (ç) bendi kısa süreli durdurmayı, (d) bendi uzun süreli durdurmayı tanımlar. Hüküm bu bentlerin kendi içindeki kademelerine ilişkindir ve ayrı bir fiil için gösterilen ceza türünü başka bir ceza türüne kendiliğinden çevirmez.
Bir derece hafif cezanın uygulanabilmesi
7068 sayılı Kanun’un 7. maddesinin 2. fıkrası, geçmiş çalışmaların olumlu görülmesini ve değerlendirme puanının iyi ya da çok iyi derecede olmasını birlikte arar. Bu iki koşulu taşıyan personel yönünden verilecek cezanın bir kademe hafifi uygulanabilir. Metin bu sonucu zorunlu bir uygulama olarak kurmaz.
Disiplin tüzüğündeki aynı adlı bent
Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü’nün 6. maddesinde görev sırasında amir veya üstlerine saygısız davranmak, 16/2/1998 tarihli ve 98/10653 sayılı değişiklikle eklenen 12. bent olarak yer alır. 7068 sayılı Kanun’un 8. maddesinde de aynı adlı fiil ayrı bir bentte bulunur. Tüzük metni, bu iki bentten hangisinin belirli bir olaya uygulanacağını göstermez; iki metin tek bir uygulanma sonucuna bağlanamaz.
717339 sayılı EMNİYET TEŞKİLATI DİSİPLİN TÜZÜĞÜ m. 6Kaynağı aç
Görev sırasında saygısız davranmanın yaptırımı nedir?
7068 sayılı Kanun’un 8. maddesinde görev sırasında amir veya üstlere saygısız davranmak, dört ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiillerin 7. bendidir. Kısa süreli durdurma, bulunduğu kademede ilerlemenin dört, altı veya on ay durdurulmasıdır.
Görev dışında saygısız davranmak aynı cezaya mı bağlanır?
Hayır. Görev dışında amir veya üstlere saygısız davranmak, üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektiren fiillerin 5. bendidir. Görev sırasındaki saygısızlık ise dört ay kısa süreli durdurma listesinin 7. bendinde yer alır.
Saygısızlık ile hakaret aynı bentte midir?
Değildir. Görev sırasında saygısız davranmak dört ay kısa süreli durdurma listesinde düzenlenir. Amir veya üste hakaret etmek, onları küçümsemek, dövmeye teşebbüs etmek ve sözlü ya da fiilî olarak tehdit etmek, yirmi dört ay uzun süreli durdurma listesinin ayrı bentleridir.
Olumlu hizmet ve iyi puan hafif cezayı zorunlu kılar mı?
Zorunlu kılmaz. Çalışmaları olumlu bulunan ve iyi veya çok iyi değerlendirme puanı alan personel için bir derece hafif ceza uygulanabilir. Hüküm iki şartı birlikte arar ve bu cezanın uygulanacağını emretmez.
Durdurmanın üst kademesi daha ağır ceza sayılır mı?
7068 sayılı Kanun’un 7. maddesine göre (c), (ç) ve (d) bentlerinin uygulanmasında cezanın üst ve alt kademeleri ağır ya da hafif ceza sayılmaz. Kısa ve uzun süreli durdurma bu bentler arasında tanımlanır; hüküm kendi iç kademelerine ilişkindir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

