Disiplinsizliğin Tanımı ve Yaptırımı
Görev dışında amir veya üstlerine saygısız davranmak, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun kapsamında yer alan ve üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektiren bir disiplinsizliktir. Bu fiil nedeniyle kolluk personeli hakkında üç günlüğe kadar aylıktan kesme yaptırımı uygulanabilmektedir.
Personel Kapsamı ve Mevzuat Dayanağı
Görev haricinde amir veya üstlerine saygısız davranma disiplinsizliği, Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde görev yapan polis memurları ile Jandarma Genel Komutanlığı kadrosundaki subay, astsubay ve uzman erbaşlar hakkında uygulanabilmektedir. Söz konusu disiplin fiili, tarihsel uyuşmazlıklara konu olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-10. maddesinde de üç günlüğe kadar aylık kesimi cezasını gerektiren haller arasında düzenlenmiştir.
Disiplin Soruşturmasında Usul ve Güvenceler
Kamu görevlilerine disiplin cezası verilebilmesi için isnat edilen eylemlerin usulüne uygun yürütülecek bir soruşturma ile sübut bulup bulmadığının ortaya konulması zorunludur. Soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehine ve aleyhine olan tüm bilgi ve belgelerin toplanması, disipline aykırı eylemin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak biçimde ispatlanması ve ardından uygun disiplin cezası maddesinin tayin edilmesi gerekir. Disiplin hukukunda ve hukuki güvenlik ilkesi uyarınca isnat edilen olayla ilgili soruşturma emrinin verilmesi, bağımsız ile soruşturulana denk veya üst konumda bir soruşturmacı atanması, olayla ilgili tanıkların ve soruşturulanın ifadelerinin alınması esastır. Ayrıca ifade alınmadan önce kişiye haklarının ve soruşturma konusunun bildirilmesi, lehe ve aleyhe delillerin araştırılması, soruşturma raporunda kanaat ve teklifin belirtilerek yetkili makama sunulması, soruşturmacı ile delilleri değerlendirecek merciin birbirinden ayrı olması ve yasal süresi içinde isnat bildirimi yapılarak savunmanın alınması gerekmektedir.
İspat Ölçütleri ve Delil Yetersizliği
Disiplin cezası tayininde isnat edilen fiilin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak biçimde somut ve objektif delillerle ispatlanması aranır. İki kişi arasında geçen telefon görüşmesine dair beyanların çeliştiği ve olaya tanık olan başka kişilerin bulunmadığı hallerde, amir tarafından düzenlenen tek yanlı tutanak fiilin somut ve objektif delillerle ispatlandığını göstermez. Soruşturma kapsamında alınan tanık ifadelerinin çelişkili olduğu ve varlığı öne sürülen kamera kayıtlarının soruşturma dosyasında yer almadığı durumlarda da isnat edilen fiil şüpheden uzak, somut ve yeterli delillerle ortaya konulmuş sayılmaz.
İdari Yargıda İptal Davası ve Dava Açma Süresi
Görev dışında amir veya üstlerine saygısız davranmak disiplinsizliği sebebiyle tesis edilen aylıktan kesme cezalarına karşı idari yargıda iptal davası açılması mümkündür. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca özel kanunlarında ayrı bir süre gösterilmedikçe Danıştayda ve idare mahkemelerinde genel dava açma süresi altmış gündür. İdari uyuşmazlıklarda bu süre, disiplin cezasına ilişkin yazılı bildirimin ilgiliye yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlar.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 7Kaynağı aç
7 – 1.
Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda
ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.
2.
Bu süreler;
a)
İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı,
b)
Vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarından
doğan uyuşmazlıklarda: Tahakkuku tahsile bağlı olan vergilerde tahsilatın; tebliğ
yapılan hallerde veya tebliğ yerine geçen işlemlerde tebliğin; tevkif yoluyla alınan
vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin; tescile bağlı vergilerde tescilin yapıldığı
ve idarenin dava açması gereken konularda ise ilgili merci veya komisyon kararının
idareye geldiği;
Tarihi
izleyen günden başlar.
3.
Adresleri belli olmayanlara özel kanunlarındaki hükümlere göre ilan yoluyla bildirim
yapılan hallerde, özel kanununda aksine bir hüküm bulunmadıkça süre, son ilan tarihini
izleyen günden itibaren onbeş gün sonra işlemeye başlar.
4.
İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren
başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya
uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin
iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz.
Sürelerle
ilgili genel esaslar
Görev dışında amire saygısızlık fiilinin cezası nedir?
Bu fiil 7068 sayılı Kanun kapsamında üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektirmektedir.
Amirin tek yanlı tutanağı ile disiplin cezası verilebilir mi?
Telefon görüşmesine tanık olan başka kimsenin bulunmadığı ve beyanların çeliştiği hallerde yalnızca amirin tek yanlı tutanağı fiilin ispatı için yeterli görülmemektedir.
Aylıktan kesme cezasına karşı dava açma süresi ne kadardır?
Disiplin cezasının yazılı bildirimini izleyen günden itibaren altmış gün içinde idari yargıda iptal davası açılmalıdır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy