Faktoring Sözleşmesinin Tanımı ve Fonksiyonları
6361 sayılı Kanun m. 38 uyarınca faktoring sözleşmesi, fatura ile belgelenen veya Kurul tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde tevsik edilebilen mal ya da hizmet satışına dayalı doğmuş veya doğacak alacakların devrini konu alır. Sözleşme; bu devirle birlikte faktoring şirketinin müşterisine tahsilat yapması, borçlu ve müşteri hesaplarını tutması ile finansman sağlama veya faktoring garantisi fonksiyonlarından birini yahut tamamını üstlenmesini içerir.
Sözleşmesel Yükümlülükler ve Temlik Sınırları
Sözleşme hükümleri kapsamında müşteri, faktoring şirketine devredilen alacakların gerçek ve geçerli olduğunu garanti etmek ve alacaklara dair tüm belgeler ile hesap detaylarını eksiksiz biçimde sunmakla yükümlü tutulabilir.
Temlik işlemleri bakımından faktoring şirketleri, gerçek bir faktoring işlemine dayanmayan alacakları devralamayacağı gibi kambiyo senetlerini de temlik alamazlar.
Geri Dönüşlü ve Geri Dönüşsüz Faktoring Modelleri
Faktoring uygulamalarında alacağın tahsilat riski sözleşme modeline göre belirlenir. Geri dönüşlü faktoring modelinde, alacağın tahsil edilememesi durumunda borç müşteriye iade edilir. Geri dönüşsüz faktoring modelinde ise tahsilat riski faktoring şirketine aittir.
Faktoring Sözleşmesinin Sona Ermesi
Faktoring sözleşmesi belirli bir süre için akdedilmişse, sürenin bitiminde taraflardan birinin fesihle ilgili bir ihtarı olmaması durumunda vadenin uzatılacağına ilişkin bir sözleşme hükmü de yer almıyorsa, sözleşme kendiliğinden ve başka bir hukuki işleme gerek kalmaksızın sona erer.
Belirli sürenin dolmasının dışında tarafların karşılıklı anlaşması, taraflardan birinin vefatı ya da tüzel kişiliğinin sona ermesi, fiil ehliyetinin yitirilmesi ve iflas durumları da faktoring sözleşmesini sona erdiren hukuki sebepler arasındadır.
Uyuşmazlıklar, İspat Yükü ve Mahkeme
Faktoring sözleşmelerinin dava konusu edildiği hukuki uyuşmazlıklar alacak davaları, itirazın iptali davaları, menfi tespit davaları ve istirdat davaları şeklinde görülür. Bu davalarda faktoring hizmeti veren alacaklı taraf, alacağını kanıtlamakla yükümlüdür.
Faktoring sözleşmesine ilişkin hukuki uyuşmazlıklarda davalara bakmakla yetkili mahkeme ticaret mahkemesidir. Ticaret mahkemesinin bulunmadığı koşullarda ise yetkili mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.
Geri dönüşlü ve geri dönüşsüz faktoring modelleri arasındaki fark nedir?
Geri dönüşlü faktoring modelinde alacağın borçludan tahsil edilememesi halinde borç müşteriye iade edilirken, geri dönüşsüz faktoring modelinde alacağın tahsilat riski faktoring şirketine aittir.
Faktoring sözleşmesine dayalı davalarda ispat yükü kime aittir?
Faktoring sözleşmesinden kaynaklanan alacak, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında faktoring hizmeti sunan alacaklı, alacağını kanıtlamakla yükümlüdür.
Faktoring uyuşmazlıklarında yetkili mahkeme hangisidir?
Faktoring sözleşmesinden doğan hukuki uyuşmazlıklarda yetkili mahkeme ticaret mahkemesi olup, ticaret mahkemesinin bulunmadığı koşullarda asliye hukuk mahkemesidir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy