Fahri Trafik Müfettişi Tutanaklarına Karşı Başvuru Usulü
Fahri trafik müfettişleri doğrudan idari para cezası uygulayamaz. Görevlilerce düzenlenen tutanaklar polis merkezlerine veya Emniyet Genel Müdürlüğü birimlerine iletildikten sonra yapılan incelemeler neticesinde idari para cezası karar tutanağına dönüştürülür. İdari yaptırım karar tutanağının tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliğine itiraz başvurusunda bulunulması gerekir. Bu sürenin kaçırılması halinde ceza kesinleşir.
Sulh Ceza Hakimliğine sunulacak itiraz dilekçesi ve ekleri mahkemeye fiziken teslim edilebileceği gibi, e-Devlet üzerinden UYAP sistemine yüklenerek elektronik ortamda da gönderilebilir. Elektronik başvuru sürecinde e-imza veya mobil imza gerekebilir.
Cezanın Ödenmesi ve Yargılama Masrafları
Trafik idari para cezasının peşin veya indirimli olarak ödenmiş olması, ilgilinin karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez. Cezanın ödeme süresi geçirilmeden indirimli olarak ödenmesi, başvurunun olumsuz sonuçlanması durumunda ilgilinin lehine sonuç doğurur. Ceza ödenmiş olsa dahi itiraz yoluna başvurulabilir; mahkemece itirazın kabul edilmesi durumunda ödenen trafik cezası ilgiliye iade edilir.
Sulh Ceza Hakimliğine yapılan başvurunun reddi halinde yargılama giderleri itiraz eden kişiye yükletilir. Başvurunun kabul edilmesi halinde ise idari yaptırım kararı iptal edilir ve başvurucu aleyhine yargılama giderine hükmedilmez.
Fahri Trafik Müfettişlerinin Görev Kapsamı ve Yetki Sınırları
Fahri trafik müfettişleri, Fahri Trafik Müfettişliği Görev ve Çalışma Yönetmeliği uyarınca yer ve zaman sınırlaması bulunmaksızın ülkenin her yerinde görevli kabul edilir. Görevlerini yerine getirirken adil ve tarafsız davranmakla yükümlü olan müfettişlerin araç durdurma, sürücülerle muhatap olma, belge veya evrak kontrolü yapma yetkileri bulunmamaktadır.
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E. 2021/12371, K. 2021/11454Kaynağı aç
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ek madde 6 kapsamında müfettişler, kanunun suç saydığı fiilleri işleyenler hakkında işlem yapılması amacıyla kendilerine verilen tutanakları düzenleyip aracın tescilli olduğu trafik kuruluşuna gönderilmek üzere en geç bir hafta içinde herhangi bir trafik kuruluşuna teslim etmek zorundadır. Ayrıca bir ilde kayıtlı olan araçların sayısının binde ikisinden fazla fahri trafik müfettişi bulunmaması esastır.
2918 sayılı Kanun ek madde 6 hükmü doğrultusunda, görevini kötüye kullandığı tespit edilen fahri trafik müfettişleri iki aydan altı aya kadar hafif hapis cezası ile cezalandırılır, yargılamaları tabi oldukları esaslara göre yürütülür ve müfettişlik belgeleri iptal edilir.
Tutanaklardaki Çelişkiler ve Delil Durumunun İncelenmesi
Yargıtay 19. Ceza Dairesinin 2019/8383 Esas ve 2020/6353 Karar sayılı ilamında; fahri trafik müfettişi tespit tutanağı ile idari para cezası karar tutanağı arasındaki tarih, gün veya araç markasına ilişkin çelişkiler ve kabahatlinin isnat edilen tarihte aracının olay mahallinde bulunmadığı savunması karşısında, itirazın kabulü gerekirken reddine karar verilmesi kanun yararına bozma sebebi sayılmıştır.
Yargıtay 19. Ceza Dairesi, E. 2019/8383, K. 2020/6353Kaynağı aç
Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 2021/12371 Esas ve 2021/11454 Karar sayılı ilamında ise, fahri trafik müfettişi kabahat tespit tutanağının dosyaya ve UYAP sistemine sunulmadığı, ilgilinin olay yerinde duraklama veya park yasağı levhası bulunmadığını fotoğrafla belgelediği ve dosyada başkaca somut delil yer almadığı gerekçesiyle idari para cezasının iptaline hükmeden mahkeme kararına yönelik kanun yararına bozma istemi reddedilmiştir.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu madde 309/4-d uyarınca, kanun yararına bozma nedeninin hükümlünün cezasının kaldırılmasını gerektirmesi halinde Yargıtay ceza dairesi doğrudan cezanın kaldırılmasına hükmeder.
5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 309Kaynağı aç
Fahri trafik müfettişi trafik cezasına kaç gün içinde itiraz edilmelidir?
İdari para cezası karar tutanağının tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliğine başvurulmalıdır. Sürenin kaçırılması halinde idari para cezası kesinleşir.
Ödenmiş olan fahri trafik müfettişi cezasına itiraz edilebilir mi?
Evet, cezanın peşin veya indirimli olarak ödenmesi itiraz hakkını etkilemez. İtiraz başvurusunun kabul edilmesi halinde ödenmiş olan tutar ilgiliye iade edilir.
Fahri trafik müfettişlerinin araç durdurma veya evrak sorma yetkisi var mıdır?
Hayır, fahri trafik müfettişleri ülkenin her yerinde görevli sayılmakla birlikte araç durduramaz, sürücülerle muhatap olamaz ve belge veya evrak kontrolü yapamaz.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

