Evlilik birliği içerisinde uygulanan şiddet, hem 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında cezai yaptırımlara hem de 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun uyarınca koruyucu ve önleyici tedbirlere tabidir. Eşe karşı gerçekleştirilen kasten yaralama fiilleri ceza yargılamasında artırımlı hapis yaptırımı ile karşılanırken, mahkemece hükmedilen tedbir kararlarına aykırı davranılması halinde şiddet uygulayan kişi hakkında ayrıca zorlama hapsi uygulanabilmektedir.
6284 sayılı AİLENİN KORUNMASI VE KADINA KARŞI ŞİDDETİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 13Kaynağı aç
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 86Kaynağı aç
Eşe Karşı Kasten Yaralama Suçu ve Cezası
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 86. maddesinin birinci fıkrasına göre bir kişinin bedensel acı çekmesine, sağlığının bozulmasına veya algılama yetisinin zarar görmesine kasıtlı olarak sebep olunması halinde bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir. Evlilik içi şiddet fiilinin kasten yaralama oluşturduğu durumlarda temel ceza bu aralıkta takdir edilir.
Kasten yaralama fiilinin üstsoya, altsoya, eşe veya boşandığı eşe karşı işlenmesi, Türk Ceza Kanunu'nun 86. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi kapsamında suçun nitelikli hali olarak düzenlenmiştir. Eşe veya boşanılan eşe karşı şiddet uygulanması durumunda soruşturma ve kovuşturma yapılması mağdurun şikâyetine bağlı tutulmamış olup, faile verilecek ceza şikâyet aranmaksızın yarı oranında artırılmaktadır.
Kasten yaralama eyleminin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif kalması durumunda, Kanun'un 86. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur. Bu fiilin kadına karşı işlenmesi durumunda ise kanuni düzenleme uyarınca tayin edilecek hapis cezasının alt sınırı dokuz aydan az olamaz. Eşe veya boşandığı eşe karşı işlenen basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir yaralamalarda da şikâyet koşulu aranmaz ve ceza yarı oranında artırılarak uygulanır.
6284 Sayılı Kanun Kapsamında Uzaklaştırma Kararı
Evlilik birliğinde şiddete uğrayan eş, kolluk kuvvetlerine yahut Aile Mahkemesine başvuruda bulunarak koruyucu ve önleyici tedbir niteliğindeki uzaklaştırma kararının tesis edilmesini talep edebilir. Koruma ve uzaklaştırma kararının verilebilmesi bakımından şiddete maruz kalan kişinin herhangi bir ispat yöntemine başvurması veya maruz kaldığı şiddet eylemini delille kanıtlaması aranmamaktadır.
Tedbir Kararının İhlali Halinde Zorlama Hapsi
6284 sayılı Kanun uyarınca hakkında tedbir tesis edilen şiddet uygulayanın karara riayet etmesi zorunludur. Hükmolunan tedbire aykırı davranılması halinde, söz konusu eylem ayrıca bir suç teşkil etse dahi, ihlalin mahiyetine ve ağırlık derecesine göre hâkim tarafından üç günden on güne kadar zorlama hapsi kararı verilebilir.
Uygulanan yaptırıma rağmen tedbir hükümlerinin yeniden ihlal edilmesi halinde ceza ağırlaşmaktadır. Karara aykırılığın her tekrarında hâkim, ihlalin niteliğini ve ciddiyetini gözeterek on beş günden otuz güne kadar zorlama hapsine hükmedebilir. Ancak bu kapsamda uygulanacak zorlama hapsinin toplam süresinin altı ayı aşamayacağı kanunda açıkça düzenlenmiştir.
Hâkim tarafından verilen zorlama hapsi kararları, infaz işlemleri bakımından Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir ve Cumhuriyet başsavcılığınca yerine getirilir. İlgili zorlama hapsi kararları ayrıca Bakanlığın yetkili il ve ilçe müdürlüklerine bildirilmektedir.
Şiddet Mağduru Lehine Tedbir Nafakası
Şiddet uygulayan eş aynı zamanda ailenin geçimini sağlayan yahut aile bütçesine katkıda bulunan konumda bulunuyorsa ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümlerine dayalı olarak daha önce bir nafakaya hükmedilmemişse hâkimden nafaka talep edilebilir. Hatta şiddet mağdurunun bu yönde açık bir başvurusu bulunmasa dahi hâkim, şiddet mağdurunun yaşam düzeyini göz önünde bulundurarak tedbir nafakasına hükmedebilmektedir.
Eşe karşı kasten yaralama suçunun cezası nedir?
Kasten yaralama suçunun temel halinde bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezası uygulanır; suçun eşe veya boşandığı eşe karşı işlenmesi durumunda şikâyet aranmaksızın ceza yarı oranında artırılır.
Eşe yönelik basit yaralamada şikâyet gerekir mi?
Kasten yaralamanın basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek hafiflikte olması durumunda ceza altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adli para cezasıdır; ancak eylem eşe karşı gerçekleştirildiğinde takibat şikâyete bağlı olmaksızın yürütülür ve ceza yarı oranında artırılır. Kadına karşı işlenen fiilde ise alt sınır dokuz aydan az olamaz.
Uzaklaştırma kararı almak için şiddeti kanıtlamak zorunlu mudur?
Şiddete uğrayan eşin kolluk birimlerine veya Aile Mahkemesine başvurarak uzaklaştırma kararı alabilmesi için herhangi bir ispat yöntemine başvurmasına ya da şiddet vakasını kanıtlamasına gerek yoktur.
Tedbir kararına aykırı hareket eden eşe ne kadar zorlama hapsi verilir?
6284 sayılı Kanun kapsamındaki tedbir kararını ihlal eden kişiye hâkim kararıyla ihlalin niteliği ve ağırlığına göre üç günden on güne kadar zorlama hapis cezası verilebilir ve kişi bu süreyle zorlama hapsine tabi tutulur.
Tedbir ihlalinin tekrarlanması durumunda zorlama hapsi ne kadardır?
Tedbir kararının her tekrar ihlalinde zorlama hapsi süresi onbeş günden otuz güne kadar olup, otuz güne kadar zorlama hapsi verilebilir; ancak zorlama hapsinin toplam süresi altı ayı geçemez.
Şiddet mağduru talep etmeden tedbir nafakasına karar verilebilir mi?
Şiddet uygulayanın ailenin geçimini sağlayan veya katkıda bulunan kişi olması ve 4721 sayılı Kanun kapsamında nafaka kararı bulunmaması halinde, şiddet mağduru talep etmese dahi hâkim mağdurun yaşam düzeyini gözeterek tedbir nafakasına hükmedebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy