E-Ticarette Ön Bilgilendirme Formunun Hukuki Şartları

by Avukat Erdal Ersoy
E-Ticarette Ön Bilgilendirme Formunun Hukuki Şartları

Mesafeli sözleşmelerde satıcı veya sağlayıcının tüketiciye karşı yerine getirmekle yükümlü olduğu ön bilgilendirme koşulları, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m. 5 ile 8 arasında düzenlenmiştir. Tüketicinin siparişi onaylamasından önce sözleşmenin temel şartları hakkında açık ve anlaşılır biçimde aydınlatılması mevzuat gereğidir.

Ön Bilgilendirme Formunda Yer Alması Zorunlu Bilgiler

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği uyarınca hazırlanan ön bilgilendirme formunda sözleşme konusu mal veya hizmetin temel özellikleri, satıcı veya sağlayıcının unvanı ile iletişim bilgileri ve varsa MERSİS numarası yer almalıdır. Ayrıca tüm vergiler dahil toplam fiyat veya fiyatın hesaplanma usulü, ek masraflar, cayma hakkının kullanım koşulları ve uyuşmazlıklarda başvurulabilecek tüketici hakem heyeti ya da tüketici mahkemesi bilgileri açıkça belirtilmelidir.

Mal veya hizmetin sunulmasına ilişkin nakliye, teslim ve benzeri ek masrafların ön bilgilendirme formunda açık şekilde gösterilmesi şarttır. Bu gider kalemlerinin formda somut olaya uygun biçimde yer almaması halinde tüketici söz konusu ek masrafları ödemekle yükümlü tutulamaz.

İnternet Ortamında Bilgilendirme ve Teyit Usulü

İnternet üzerinden kurulan mesafeli sözleşmelerde ön bilgilendirme metninin en az 12 punto büyüklüğünde, açık, sade ve okunabilir bir dille hazırlanması gerekir. Bilgilendirmenin yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı vasıtasıyla tüketiciye ulaştırılması zorunludur.

E-ticaret işlemlerinde sipariş onaylanmadan önce herhangi bir gönderim kısıtlamasının bulunup bulunmadığı ve kabul edilen ödeme araçları tüketiciye bildirilmelidir.

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m. 7/1 gereğince satıcı veya sağlayıcı ile aracı hizmet sağlayıcı, tüketicinin usulüne uygun olarak ön bilgileri edindiğini kullanılan uzaktan iletişim aracına uygun biçimde teyit etmesini sağlamak zorundadır. Ön bilgilerin edinildiğinin teyit ettirilmemesi durumunda mesafeli sözleşme kurulmamış sayılır.

20237 sayılı MESAFELİ SÖZLEŞMELER YÖNETMELİĞİ m. 7Kaynağı aç
MADDE 7 – (1) Satıcı veya sağlayıcı (Ek ibare:RG-23/8/2022-31932)(1) ile aracı hizmet sağlayıcı, tüketicinin 6 ncı maddede belirtilen yöntemlerle ön bilgileri edindiğini kullanılan uzaktan iletişim aracına uygun olarak teyit etmesini sağlamak zorundadır. Aksi halde sözleşme kurulmamış sayılır. Ön bilgilendirmeye ilişkin diğer yükümlülükler

Sesli İletişim Yoluyla Sözleşme Kurulması

Mesafeli sözleşmenin sesli iletişim kanallarıyla kurulması amacıyla tüketicinin telefonla aranması halinde, satıcı veya sağlayıcı her aramanın başlangıcında kimliğini açıklamakla yükümlüdür. Arayan kişi bir başkası adına veya hesabına işlem yapmaktaysa, kimin nam ve hesabına hareket ettiğini de aramanın başında tüketiciye açıkça bildirmelidir.

Sesli görüşme sırasında sözleşmeye konu temel hususlar hakkında tüketiciye açık ve anlaşılır bilgi verilmeli; ön bilgilendirmede yer alması zorunlu tutulan diğer tüm hususlar ise en geç malın teslimine veya hizmetin ifasına kadar tüketiciye iletilmelidir.

Bilgilendirme Yükümlülüğüne Aykırılığın Hukuki Sonuçları

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m. 8 uyarınca tüketicinin, siparişi onayladığı takdirde ödeme yükümlülüğü altına gireceği hususunda sipariş verilmeden hemen önce açıkça uyarılması zorunludur. Bu uyarı yapılmadığı takdirde tüketici verdiği siparişle bağlı sayılmaz ve herhangi bir ödeme yapma borcu altına girmez.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m. 48 uyarınca tüketici, on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cayma bedeli ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptir. Cayma hakkı konusunda tüketiciye usulüne uygun ön bilgilendirme yapılmaması durumunda, on dört günlük yasal süreye bir yıl eklenerek cayma süresi on dört gün artı bir yıl olarak uygulanır.

Mesafeli sözleşmelerde gerek cayma hakkı gerekse ön bilgilendirmenin genel olarak usulüne uygun şekilde yerine getirildiğini ispat yükü satıcı veya sağlayıcıya aittir.

Ön bilgilendirme yapılmadan onaylanan sipariş tüketiciyi bağlar mı?

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m. 8/1 uyarınca satıcı, sağlayıcı veya aracı hizmet sağlayıcı tarafından sipariş onaylanmadan hemen önce siparişin ödeme yükümlülüğü anlamına geldiği hususunda açık ve anlaşılır biçimde bilgilendirilmeyen tüketici siparişi ile bağlı sayılmaz.

20237 sayılı MESAFELİ SÖZLEŞMELER YÖNETMELİĞİ m. 8Kaynağı aç
MADDE 8 – (1) Satıcı veya sağlayıcı (Ek ibare:RG-23/8/2022-31932)(1) ile aracı hizmet sağlayıcı, tüketici siparişi onaylamadan hemen önce, verilen siparişin ödeme yükümlülüğü anlamına geldiği hususunda tüketiciyi açık ve anlaşılır bir şekilde bilgilendirmek zorundadır. Aksi halde tüketici siparişi ile bağlı değildir. (2) Tüketicinin mesafeli sözleşme kurulması amacıyla satıcı veya sağlayıcı tarafından telefonla aranması durumunda, her görüşmenin başında satıcı veya sağlayıcı kimliğini, eğer bir başkası adına veya hesabına arıyorsa bu kişinin kimliğini ve görüşmenin ticari amacını açıklamalıdır. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Cayma Hakkının Kullanımı ve Tarafların Yükümlülükleri Cayma hakkı
Ön bilgilendirme formunda gösterilmeyen kargo ve teslimat masrafı istenebilir mi?

Nakliye, teslim ve benzeri ek masraflar ön bilgilendirme formunda açıkça belirtilmemişse tüketici bu masrafları ödemekle yükümlü tutulamaz.

Ön bilgilerin edinildiği teyit ettirilmezse sözleşmenin akıbeti ne olur?

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m. 7/1 uyarınca ön bilgilerin edinildiğinin kullanılan uzaktan iletişim aracına uygun olarak teyit ettirilmemesi halinde mesafeli sözleşme kurulmamış sayılır.

Cayma hakkı usulünce bildirilmezse cayma süresi ne kadar olur?

6502 sayılı Kanun m. 48/4 uyarınca cayma hakkı konusunda usulüne uygun bilgilendirilmeyen tüketici on dört günlük cayma süresiyle bağlı değildir; bu hak her hâlükârda cayma süresinin bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer ve bilgilendirmenin yapıldığını ispat yükü satıcı veya sağlayıcıya aittir.

6502 sayılı TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN m. 48Kaynağı aç
MADDE 48- (1) Mesafeli sözleşme, satıcı veya sağlayıcı ile tüketicinin eş zamanlı fiziksel varlığı olmaksızın, mal veya hizmetlerin uzaktan pazarlanmasına yönelik olarak oluşturulmuş bir sistem çerçevesinde, taraflar arasında sözleşmenin kurulduğu ana kadar ve kurulduğu an da dâhil olmak üzere uzaktan iletişim araçlarının kullanılması suretiyle kurulan sözleşmelerdir. (2) Tüketici, mesafeli sözleşmeyi ya da buna karşılık gelen herhangi bir teklifi kabul etmeden önce ayrıntıları yönetmelikte belirlenen hususlarda ve siparişi onaylandığı takdirde ödeme yükümlülüğü altına gireceği konusunda açık ve anlaşılır şekilde satıcı veya sağlayıcı tarafından bilgilendirilir. Tüketicinin bilgilendirildiğine ilişkin ispat yükü satıcı veya sağlayıcıya aittir. (3) Satıcı veya sağlayıcı, tüketicinin siparişinin kendisine ulaştığı andan itibaren taahhüt edilen süre içinde edimini yerine getirir. (Değişik cümle:24/3/2022-7392/7 md.) Tüketicinin isteği veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallara ilişkin sözleşmeler haricinde mal satışlarında bu süre her hâlükârda otuz günü geçemez. Satıcı veya sağlayıcının bu süre içinde edimini yerine getirmemesi durumunda tüketici sözleşmeyi feshedebilir. (4) Tüketici, on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptir. Cayma hakkının kullanıldığına dair bildirimin bu süre içinde satıcı veya sağlayıcıya yöneltilmiş olması yeterlidir. Satıcı veya sağlayıcı, cayma hakkı konusunda tüketicinin bilgilendirildiğini ispat etmekle yükümlüdür. Tüketici, cayma hakkı konusunda gerektiği şekilde bilgilendirilmezse, cayma hakkını kullanmak için on dört günlük süreyle bağlı değildir. Her hâlükârda bu süre cayma süresinin bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer. Tüketici, cayma hakkı süresi içinde malın mutat kullanımı sebebiyle meydana gelen değişiklik ve bozulmalardan sorumlu değildir. (5) (Değişik:24/3/2022-7392/7 md.) Oluşturdukları sistem ile satıcı veya sağlayıcı adına mesafeli sözleşme kurulmasına aracılık eden aracı hizmet sağlayıcılar, sistem aracılığıyla kurulan mesafeli sözleşmelerden doğan hak ve yükümlülüklerin kullanım süresi boyunca tüketicilerin yönetmelikle belirlenen hususlara ilişkin talep ve bildirimlerini iletebilmelerine ve takip edebilmelerine elverişli bir sistemi kurmak ve kesintisiz olarak açık tutmakla yükümlüdür. (6) (Ek:24/3/2022-7392/7 md.) Aracı hizmet sağlayıcısı olarak faaliyet gösterenler aracılık ettikleri mesafeli sözleşmelere ilişkin olarak;[10] a) Tüketiciye ön bilgilendirmenin yapılmasından, teyidinden ve ispatından satıcı veya sağlayıcı ile birlikte müteselsilen, b) Veri girişinin satıcı veya sağlayıcı tarafından yapıldığı durumlar hariç olmak üzere, yönetmelikle belirlenen ön bilgilendirmede bulunması zorunlu hususlardaki eksikliklerden, c) Bu maddede yer alan hususlardan dolayı tüketicilerin satıcı veya sağlayıcılar ile yaptıkları işlemlere ilişkin kayıtların tutulmasından ve istenilmesi hâlinde bu bilgilerin ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile tüketicilere verilmesinden, ç) Satıcı veya sağlayıcı ile yaptıkları aracılık hizmetine ilişkin sözleşmeye aykırı uygulamaları nedeniyle satıcı ve sağlayıcıların bu madde hükümlerine aykırı davranmasına sebep oldukları her bir işlemden, d) Satıcı veya sağlayıcı adına bedel tahsil etmesi hâlinde, mal veya hizmetin tüketiciye teslim veya ifası sonrası bedelin satıcıya veya sağlayıcıya aktarıldığı durumlar ile 11 inci ve 15 inci maddelerde yer alan hakların kullanımı hariç olmak üzere teslim veya ifa ile cayma hakkına ilişkin yükümlülüklerden satıcı veya sağlayıcı ile birlikte müteselsilen, e) Satıcı veya sağlayıcı onayı olmaksızın düzenledikleri kampanyalı, promosyonlu veya indirimli satışlarda, sözleşmenin hiç ya da gereği gibi ifa edilmemesinden, f) Ön bilgilendirmede yer alan hususlar ile reklamlarında yer alan bilgilerin uyumlu olmasından ve ispatından, sorumludur. (7) Mesafeli sözleşmelerde, kapsam dışı sözleşmeler, tüketici, satıcı ve sağlayıcı ile mesafeli sözleşme kurulmasına aracılık eden aracı hizmet sağlayıcının hak ve yükümlülükleri, cayma hakkı, bilgilendirme yükümlülüğü, teslimat ile diğer uygulama usul ve esasları yönetmelikle belirlenir.10 Finansal hizmetlere ilişkin mesafeli sözleşmeler

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu