Diploma Denklik Belgesinin Verilmemesinin İptali Davası

8. Daire         2013/6638 E.  ,  2013/10609 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2013/6638 Karar No : 2013/10609 Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı) : Vekili : Karşı Taraf (Davacı) : Vekili : İstemin Özeti : … İdare Mahkemesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının; hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Yasanın 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemidir. Savunmanın Özeti : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır. Danıştay Tetkik Hakimi : Düşüncesi : İstemin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeyerek işin gereği görüşüldü: Dava, davacının Azerbaycan Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Fakültesinden aldığı diplomasına denklik verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlem ile 2011/1 ve 2011/2 seviye tespit sınavlarının iptali istemiyle açılmıştır. İdare Mahkemesince, davacının diploma aldığı Azerbaycan Teknik Üniversitesi'nin ve eğitimin yapıldığı programın öncelikle faaliyet gösterdiği ülke yetkili makamlarınca diploma vermeye yetkili bir kurum olarak tanındığı, Azerbaycan Teknik Üniversitesi'nden alınan diploması için denklik talebinde bulunan davacının durumunun Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği'nde belirlenen kriterlere göre değerlendirilmesi gerekirken, bu yönde bir değerlendirme yapılmaksızın 19.01.2011 tarihli Yürütme Kurulu kararı gerekçe gösterilmek suretiyle başvurusunun reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile 2011 yılında yapılan seviye tespit sınavları açısından ise 60 günlük dava açma süresi geçtikten çok sonra dava açıldığı gerekçesiyle davanın bu kısmı açısından süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir. Davalı idarece, davacının başvurusunun reddine ilişkin kısmın İdare Mahkemesince iptal edilmesi üzerine bu kısımla ilgili olarak temyiz isteminde bulunulmuştur. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 7. maddesinin (p) bendinde; yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından alınmış ön lisans, lisans ve lisans üstü diplomaların denkliğini tespit etmek Yükseköğretim Kurulu'nun görevleri arasında sayılmıştır. Anılan Kanun uyarınca hazırlanıp 06.11.2010 tarih ve 27751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği'nin 7. maddesinde; "Denklik başvurusunda bulunanlara başvurunun alındığına dair tarih ve sayı içeren alındı belgesi verilir. Başvuruda eksik belgeler var ise tamamlanması istenir. Yönetmelikte öngörülen belgelerle yapılan diploma denklik başvurusunun ön incelemesi 8. maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerindeki hususlara uygunluk yönünden denklik birimi elemanları tarafından yapılır ve bir ön inceleme raporu hazırlanarak Komisyona sevk edilir. Diploma denklik incelemesi Komisyonca 8 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi, ikinci fıkrası ve 9 uncu maddelerine uygunluk yönünden yapılır. Komisyon tarafından yapılan inceleme sonucu hazırlanan rapor Yükseköğretim Yürütme Kurulunda görüşülerek karara bağlanır." hükmü yer almıştır. Yönetmeliğin 9. maddesinde: "Yapılan inceleme sonucunda; a) Diplomanın alındığı kurumun ilgili ülke makamları ve YÖK tarafından tanınmış bir kurum olduğu, eğitimin yapıldığı programın benzeri Türk yükseköğretim programına denk olduğu, eğitim düzeyi ve öğrenim alanı açıkça tespit edilenlere mezun olduğu düzeye göre ön lisans denklik belgesi, lisans denklik belgesi veya yüksek lisans denklik belgesi verilir. b) ÖSYS Kılavuzunda yer alan yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının kılavuzda yer alan programlarına Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından yerleştirilen öğrencilerin alacakları diplomalara 8 inci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca yapılacak inceleme sonucunda denklik belgesi verilir. c) Mezun olunan lisans programının Türkiye'deki eşdeğer programa göre alınması zorunlu görülen derslerinde eksiklik tespit edilenlere; Türkiye'deki bir üniversitede tamamlama eğitimine tabi tutularak bu dersleri almaları ve başarılı olduğunu belgelemeleri halinde denklik belgesi verilir. Tamamlama eğitimine katılmak isteyen öğrencilerin hangi üniversitelerde bu eğitimi alacakları, tamamlama eğitiminin süresi ve öğrencinin almak zorunda olduğu dersler Komisyonca belirlenir. Bu amaçla gerektiğinde konunun uzmanı kişilerden oluşan alt komisyonlar kurulabilir. ç) Mezun olunan lisans programının eğitim düzeyi ve içeriğinin yeterli bulunmaması durumunda, başvuru sahibi usul ve esasları Kurul tarafından belirlenen seviye tespit sınavına tabi tutulur." hükmü bulunmaktadır. Aynı Yönetmeliğin 10. maddesinde ise; "Uzaktan eğitim programlarından alınan diplomalar; diplomayı veren yükseköğretim kurumunun ve eğitimin yapıldığı programın öncelikle faaliyet gösterdiği ülke yetkili makamlarınca diploma vermeye yetkili bir kurum olarak tanınması, akreditasyon ya da kalite güvencesi kuruluşları tarafından akredite edilmiş olması ve Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınmış bir kurum olması, bir üst eğitime girişte kabul edilmesi, program kredi toplamının o ülkedeki eşdeğer örgün öğretim programı kredi toplamına uygun olması, örgün öğretimde belirlenen program kazanımları ile aynı programın uzaktan öğretiminin program kazanımlarının uyarlı olması ve uzaktan eğitim programının ölçme ve değerlendirme sisteminin denetlenebilir nitelikte olması, yurtdışında yapılan uzaktan eğitimin Türkçe olmaması, eğitimin yapıldığı programın benzeri Türk yükseköğretim programına denk olması, eğitim düzeyi ve öğrenim alanının açıkça tespit edilmesi şartları aranarak, bu Yönetmelik hükümlerine göre değerlendirildikten sonra kabul edilir veya reddedilir. " hükmüne yer verilmiştir. Anılan mevzuat uyarınca ilgililerin yurtdışında aldıkları diplomaların denkliğinin tespitinde izlenecek usuller gösterilmiş olup; buna göre mezun olunan lisans programının eğitim düzeyi ve içeriğinde bir tereddütün yaşanması, alınan eğitimin yeterli bulunmaması halinde ilgililerin seviye tespit sınavına tabi tutulacağı açıktır. Dava dosyasının incelenmesinden; davacının 1983 yılında Atatürk Üniversitesi Erzurum Meslek Yüksekokulundan elektrik teknikeri unvanı alarak önlisans eğitimini tamamladığı, 1992-1993 yılları arasında Azerbaycan Teknik Üniversitesi'nde eğitim gördüğü, Türkiye'de bitirdiği önlisans ve Azerbaycan'da bitirdiği tamamlama eğitiminin ardından diplomasına denklik verilmesi amacıyla yaptığı başvurunun davalı idarece yapılacak seviye tespit sınavının birinci ve ikinci aşamalarında başarılı olması halinde kabul edilebileceğine ilişkin işlem tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Olayda, davacının yurtdışındaki lisans eğitimini gıyabi eğtim yoluyla tamamlanmış olması ve eğitim süresince sadece 27 gün Azerbaycanda bulunması alınan eğitimin idarece yeterli bulunmayarak seviye tespit sınavına tabi tutulmasına haklı neden oluşturmakta olup, Azerbaycan Teknik Üniversitesi'den aldığı diplomasına denklik verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun yapılacak olan seviye tespit sınavından başarılı olması halinde kabul edileceğine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Her ne kadar davacı tarafından kendi durumunda olan başka kişilere diploma denkliğinin sınavsız olarak verildiği belirtilerek dava konusu işlemin iptali istenilmiş ise de; bahsi geçen kişilerin davacı ile aynı konumda olmadığı, eğitim sürelerinin büyük bir kısmını öğrenim gördüğü ülkede geçirdikleri belirlenmiş olduğundan bu iddialara itibar edilmemiştir. Ayrıca; Avrupa Bölgesinde Yükseköğretim İle İlgili Belgelerin Tanınmasına İlişkin Sözleşmenin 6. bölümünde, taraf devletlere eğitim açısından farklılık görülmemesi halinde diğer tarafça verilmiş yükseköğretim belgelerini tanıyacakları düzenlemesi yer almış olup; buradan hareketle idarenin bu belgeleri mutlak anlamda tanımak zorunda olduğu sonucu çıkmadığı gibi, "önemli bir farklılık görülmediği" durumda denmek suretiyle sözleşmenin taraflarına denklik verme konusunda serbesti tanındığı ve idarenin de bakılmakta olan davada davacının eğitiminin gıyabi olduğu tespiti ile eğitiminin seviyesinde tereddüte düşerek dava konusu işlemi tesis ettiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır. Bu durumda, davacının yurt dışından aldığı diplomasına denklik belgesi verilmesi istemiyle yaptığı başvurusunu, seviye tespit sınavına girmesi gerektiğinden bahisle reddeden davalı idare işlemini iptal eden İdare Mahkemesi kararında yasal isabet görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; … İdare Mahkemesi'nin temyize konu kararının bozulmasına, dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan mahkemeye gönderilmesine, kullanılmayan yürütmenin durdurulması harcının davalı idareye iadesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 19/12/2013 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY : X- İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır. İdare Mahkemesince verilen kararın dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği oyu ile aksi yöndeki karara katılmıyorum.

8. Daire         1997/4150 E.  ,  1998/1759 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No: 1997/4150 Karar No: 1998/1759 Davacı : … Vekili : … Davalı : Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ANKARA Vekili : … Davanın Özeti : Yüksek öğrenimini … Teknik Üniversitesinde tamamlayan davacının, diploma denkliğinin kabulü istemiyle yaptığı başvuru üzerine, davacıya uygulanan 19.7.1997 günlü seviye tesbit sınavının; hukuka aykırı olduğu öne sürülerek iptali ve yürütmenin durdurulması istemidir. Savunmanın Özeti : Tanıma ile denklik kavramlarının ayrı oldukları, Yurtdışı Yükseköğrenim Diplomaları Denklik Yönetmeliğinin 6/b maddesi uyarınca işlem yapıldığı, davacı seviye tespit sınavında başarılı olamadığı için denklik verilmediği, 18.8.1997 günlü Yürütme Kurulu kararıyla bu sınavın ilk aşamasına girme hakkının 3'e çıkarıldığı, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır. Danıştay Tetkik Hakimi … 'nin Düşüncesi : Davanın reddi gerekeceği düşünülmektedir. Danıştay Savcısı … 'ın Düşüncesi : Yüksek öğrenimini … Teknik Üniversitesinde tamamlayan davacının,diploma denkliğinin kabulü istemiyle yaptığı başvuru üzerine yapılan seviye tesbit sınavının; hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istenmektedir. 2547 sayılı Yasanın 7.maddesinin (p) bendinde,yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından alınan önlisans,lisans ve lisansüstü diplomalarının denkliğini tesbit etmek görev ve yetkisi yükseköğretim kuruluna verilmiştir. Bu denkliğin tesbiti için, yurtdışında yapılan eğitimin yurt içindeki düzey ve kalitede olması gerekir. Diplomaların denklik yönünden değerlendirilmesi yasanın 7/p maddesi gereğince hazırlanıp 14.7.1998 günlü Resmi Gazetede yayınlanan "Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği" hükümlerine göre yapılmaktadır. Yönetmeliğin 3.maddesinde sayılan belgelerin verilmesinden sonra,4.maddeye göre diploma denklik komisyonunca ön inceleme yapılmakta,araştırma sonunda gerekirse dış ülkedeki eğitim müşavirliği veya ataşeliğinin görüşüne başvurulmakta,gene ihtiyaç duyulursa,belgeler bir yükseköğretim kurumuna incelettirilip görüş alınmaktadır. Yönetmeliğin 6.maddesinde,yapılan inceleme sonucunda uygun görülenlere denklik belgesi verileceği,lisans eğitiminin düzeyi ve içeriği konusunda bir duraksamaya düşülürse adayın,usul ve esasları yükseköğretim Kurulunca belirlenen,sınıf geçme,ders geçme niteliğinde olmayan,ancak öğrencinin almış olduğu derslerin kapsamının ve öğrencinin kazanması gereken en az bilgi düzeyinin tesbitine yönelik bir "seviye tesbit sınavına" tabi tutulabileceği, sınav sonucuna göre adaylara denklik belgesi verilebileceği,eğitim düzeyi önlisans düzeyinde ise,ön lisans diploması denklik belgesi verileceği veya eğitim düzeyi üniversiteler bir eğitime denk görülmeyenlere denklik belgesi verilemeyeceği hükme bağlanmıştır. Davacı, bu seviye tesbit sınavında yürütme kurulunca belirlenen sınav esaslarının 7.maddesinde öngörülen yüz üzerinden en az altmış puanı alamadığından,durumları yeniden yürütme kurulunda görüşülmüş ve denklik istemi reddedilmiştir. Davacı sınavda uzmanlık alanı dışında ağır sorular sorulduğunu ileri sürmekte ise de Yönetmeliğin ve seviye tesbit sınavının amacı, adayın Türkiyedeki Üniversitelerden mezun olanlar düzeyinde bir formasyon ve birikim kazanıp kazanılmadığının ölçülmesi olup, sınavın yalnızca uzmanlık alanı ile ilgili olması gerekmiyeceğinden bu sav yerinde ve geçerli görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Dava, Yüksek öğrenimini … Teknik Üniversitesinde tamamlayan davacının, diploma denkliğinin kabulü istemiyle yaptığı başvuru üzerine, davacıya uygulanan 19.7.1997 günlü seviye tesbit sınavının; hukuka aykırı olduğu öne sürülerek iptali istemiyle açılmıştır. 2547 sayılı Yasanın 7/p maddesinde, yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından alınmış önlisans, lisans ve lisansüstü diplomaların denkliğini tesbit etmenin Yükseköğretim Kurulunun görevi olduğu belirtilmiştir. Diplomalarının denklik yönünden değerlendirilmesi, yukarıda anılan bu yasa maddesi uyarınca hazırlanıp 14.7.1996 günlü ve 22696 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği hükümleri uyarınca yapılmaktadır. Anılan Yönetmeliğin II. maddesinde, denklik başvurusunun Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına yapılacağı, 4. maddesinde, diploma denklik komisyonunca ön inceleme yapılacağı, gerekirse o ülkedeki Türk Eğitim Müşavirliğinin veya Eğitim Ateşeliğinin görüşlerine başvurulacağı ve ihtiyaç halinde belgelerin bir yükseköğretim kurumuna incettirilerek görüş alınacağı, 6. maddesinin (b) bendinde de, alınmış olan dersler ve haftalık ders sayıları ülkemiz yükseköğretim kurumlarında uygulanan eğitim programlarına eşdeğer bulunmakla birlikte, anılan eğitimin düzeyi ve içeriği konusunda kesin kanaata varılmayan durumlarda, adayların Denklik Komisyonunun önerisi ve Yükseköğretim Kurulunun kararı ile seviye tesbit sınavına alınacağı hükümleri yer almıştır. Yükseköğretim Kurulunun 97.15.11.66 sayılı, 6.5.1997 tarihli Yürütme Kurulu Kararı ile Denklik Yönetmeliğinin 6/b maddesi uyarınca yapılacak seviye tesbit sınavlarının esasları belirlenmiştir. Öte yandan, seviye tesbit sınavlarının esaslarının belirlenmesine ilişkin Yürütme Kurulu Kararının 4/b maddesinde de, eğitimin düzeyi ve içeriği konusunda kesin kanaate varılmayan durumlarda, adayın seviye tesbit sınavına alınacağı kuralı yer almıştır. Dava konusu olayda, davacının … Teknik Üniversitesinden aldığı diplomasının denklik talebi ile başvurusu üzerine, başvuru evraklarının ilgili alt komisyonda incelendiği, alt komisyonun görüşleri ile birlikte Yükseköğretim Kurulunca yapılan inceleme neticesinde, Denklik Yönetmeliğinin 6. maddesinin (b) bendi uyarınca seviye tesbit sınavına alınmasının Yükseköğretim Yürütme Kurulu Kararı ile uygun görülerek davacıya bildirildiği, adı geçenin sınava girdiği, ilk aşamasında 60 puanın altında not alarak başarısız olduğu ve ikinci aşamasına alınmadığı, durumlarının yeniden yürütme kurulunda görüşülmesi üzerine denklik başvurusunun reddedildiği anlaşılmıştır. Davacı, denklik başvurusunu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce yaptığını, bu nedenle bu yönetmelik uyarınca seviye tesbit sınavına alınmaması gerektiğini, sınav sorularının, öğrencilerin uzmanlık alanları ile ilgili bulunmadığını, ayrıca davalı idarece tek sınav hakkı verilmesinin fırsat eşitliğine aykırı olduğunu öne sürerek sınavın iptalini istemekte ise de, denklik başvurusu, yönetmeliğin yürürlükte olduğu sırada incelendiğinden, bu yönetmelik hükümlerine göre sınava alınması yerindedir. Ayrıca, sınavda uzmanlık alanı dışında ağır sorular sorulduğu konusuna gelince; Yönetmeliğin ve seviye tesbit sınavının amacı, adayın Türkiye'deki üniversitelerden mezun olanlar düzeyinde bir formasyon ve birikim kazanıp kazanmadığının tesbitidir. Sınav sorularının ise öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezince, konularında uzman, konulara göre ayrı ayrı belirlenen komisyonlara hazırlatıldığı gözönüne alındığında bu iddiası da yerinde görülmemiştir. Davalı idarece tek sınav hakkı verilmesinin, fırsat eşitliğine aykırı olduğu iddiasına gelince; 97.27.2036 sayı ve 18.8.1997 tarihli Yürütme Kurulu kararı ile bu sınavın ilk aşamasına girme hakkı birden üçe çıkarılmış olup, bu durumda davacının iki kez daha sınava girme hakkı bulunmaktadır. Bu durumda davacının denklik başvurusunun Yurtdışı Yükseköğretim Denklik Yönetmeliğinin 6. maddesinin (b) bendinin 3. alt bendi uyarınca reddedilmesinde ve diploma denklik belgesi verilmemesinde, mevzuata ve hukuka aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davanın reddine … lira yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan … lira posta ücretinin talebi halinde davacıya iadesine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … lira avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine 15.5.1998 gününde oybirilği ile karar verildi.