Dava Sırasında Tarafın Ölümü ve HMK Madde 55

Madde 28- Kişilik, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlar ve ölümle sona erer. Çocuk hak ehliyetini, sağ doğmak koşuluyla, ana rahmine düştüğü andan başlayarak elde eder. II. Sağ olmanın ve ölümün ispatı 1. İspat yükü

23. Hukuk Dairesi         2018/2261 E.  ,  2021/56 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik verilen hükmün süresi içinde davalı kooperatif ve davalı … vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. – K A R A R – Davacı vekili, müvekkilinin mahkeme kararı ile kısıtlanan annesinin vasisi olduğunu, annesine ait taşınmazın da içinde bulunduğu sitesnin davalı kooperatif tarafından çatı izolasyonu işinin diğer davalıya verildiğini, yapılan çalışmalar sırasında çatıya yapılan ağır yükleme sonucu taşınmazda hasar meydana geldiğini, oluşan zararın tazminini talep ve dava etmiştir. Davalı … vekili, husumet itirazında bulunarak, kooperatif ile çatı onarım, konsolların onarımı ile ilgili sözleşme imzaladıklarını, işlemlerin standartlara uygun yapıldığını, dava konusu taşınmazın yapım aşamasında kusurlu inşa edildiğini, hasar oluştuğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, konsol çatlağının sadece binanın ortak girişinde olduğunu, dairelerde olmadığını savunarak açılan davanın reddini istemiştir. Davalı kooperatif vekili, tüm işlemlerin standartlara göre yapıldığını, kolon çatlağının binanın ortak girişinde olduğunu, tüm dairelerin kontrollerinin yapıldığını, sadece davacının anahtar bırakmaması nedeniyle dairesimim kontrolünün yapılamadığını, bu nedenle tutanak tutulamadığı için yüklenici firma ile ilgili kesin kabul yapılmadığını savunarak açılan davanın reddini istemiştir. Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; dava konusu olayın işin yapımı sırasında kolonsuz balkon üzerine aşırı miktarda mıcır yüklenmesinden kaynaklandığı, yüklenicinin balkon çıkmasının altında diğer bloklarda olduğu gibi kiriş desteğinin olmadığını belirtse de, gerekli özen ve dikkati göstermesi gerektiği, kooperatifin ise işin sağlıklı bir şekilde bitirilmesi hususunda sorumlu olduğu gerekçesiyle açılan davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; taraf teşkili sağlandıktan sonra karar verilmesi gerektiğinden bozma kararı verilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, dava konusu hasarın kalıcı olduğu, taşınmaz değer kaybının belirlendiği gerekçesiyle açılan davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararı, davalı kooperatif ve davalı … vekilleri temyiz etmiştir. 1-Dava devam ederken taraflardan birinin ölmesi halinde, taraf ehliyeti de son bulur. Ancak bu durumda, 6100 sayılı HMK'nın 55. maddesine göre mirasçıların malvarlığı haklarını etkileyen davalar konusuz kalmaz ve TMK'nın 692. maddesi gereğince de, paylı taşınmaz malın özgülendiği amacın değiştirilmesi, korumanın veya olağan şekilde kullanmanın gerekli kıldığı ölçüyü aşan yapı işlerine girişilmesi olağanüstü tasarruflardan sayıldığından, oy birliği ile aksi kararlaştırılmış olmadıkça, bütün paydaşların kabulüne bağlıdır. Bu halde, ölen tarafın mirasını reddetmeyen mirasçılarının, davayı mecburî dava arkadaşı olarak hep birlikte takip etmeleri gerekir. Temyiz aşamasında davalı kooperatif ve … vekillerinin dilekçeleri ile davacının vasi olarak açmış olduğu davada, kısıtlı annesinin vefat ettiğini bildirdikleri anlaşılmıştır.Taraf teşkili, işin esasının incelenebilmesi için yapılması zorunlu işlemlerden olup kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece kendiliğinden göz önünde tutulur. Bu durumda mahkemece dava sırasında ölen kısıtlı Vildan Saraç mirasçılarının davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken, taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir. 2-Bozma nedenine göre, temyiz eden davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, hükmün BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, bozma nedenine göre davalı kooperatif ile davalı … vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 18.01.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi

MADDE 55- (1) Taraflardan birinin ölümü hâlinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse, bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir. Bununla beraber hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebilir. Kanuni temsilci atanması sebebiyle yargılamanın ertelenmesi

Madde 605-Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilirler. Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır. 2. Süre a. Genel olarak

Madde 606- Miras, üç ay içinde reddolunabilir. Bu süre, yasal mirasçılar için mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri; vasiyetname ile atanmış mirasçılar için mirasbırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlar. b. Terekenin yazımında

MADDE 114- (1) Dava şartları şunlardır: a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması. b) Yargı yolunun caiz olması. c) Mahkemenin görevli olması. ç) Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması. d) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması. e) Dava takip yetkisine sahip olunması. f) Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması. g) Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması. ğ) Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi. h) Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması. ı) Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması. i) Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması. (2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır. Dava şartlarının incelenmesi

Madde 692- Paylı malın özgülendiği amacın değiştirilmesi, korumanın veya olağan şekilde kullanmanın gerekli kıldığı ölçüyü aşan yapı işlerine girişilmesi veya paylı malın tamamı üzerinde tasarruf işlemlerinin yapılması, oybirliğiyle aksi kararlaştırılmış olmadıkça, bütün paydaşların kabulüne bağlıdır. Paylar üzerinde taşınmaz rehni veya taşınmaz yükü kurulmuşsa, paydaşlar malın tamamını benzer haklarla kayıtlayamazlar. 3. Yararlanma, kullanma ve koruma

1. Hukuk Dairesi         2021/2498 E.  ,  2021/3865 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL Taraflar arasındaki davadan dolayı Çayeli Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 15.09.2020 gün ve 2018/302 Esas – 2020/152 Karar sayılı hükmün onanmasına ilişkin olan 29.03.2021 gün ve 3609-1802 sayılı kararın düzeltilmesi süresinde davalı vekili tarafından istenilmiş olmakla, dosya incelendi gereği görüşülüp düşünüldü: -KARAR- Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı pay oranında tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tenkis isteğine ilişkindir. Davacılar, mirasbırakanları…’ın 107, 108, 109 ve 112 parsel sayılı taşınmazlardaki paylarının tamamını satış göstermek suretiyle davalı kardeşine devrettiğini, temlikin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu, aynı işlem ile mirasbırakanın diğer kız kardeşlerinin de paylarını davalıya devrettiğini ileri sürerek, davalı adına olan tapu kayıtlarının iptali ile miras payları oranında adlarına tesciline, olmadığı takdirde tenkise karar verilmesini istemişlerdir. Davalı, çekişme konusu taşınmazlarda…ile paydaş olduklarını, diğer kardeşleri ile birlikte toplanarak bedellerini de ödemek suretiyle payları satın aldığını, temliklerin muvazaalı olmadığını ve mirasbırakanın mal kaçırma amacı ile hareket etmediğini belirterek, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, temliklerin mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne dair verilen ilk karar Dairece; '' … Somut olaya gelince; mahkemece yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda hükme elverişli bir araştırma ve inceleme yapıldığını söyleyebilme imkanı bulunmamaktadır. Hal böyle olunca, öncelikle mirasbırakana ait aktif veya pasif tüm taşınmaz kayıtlarının ilgili tapu müdürlüklerinden temin edilmesi, taraf delillerinin eksiksiz toplanması, dinlenilmeyen tanıkları dinlenilmesi, mirasbırakanın mal satmaya ihtiyacı olup olmadığı, temliklerin bedel karşılığı yapılıp yapılmadığı gibi hususlarda yukarıda açıklanan ilkeler uyarınca araştırma yapılması, mirasbırakanın iradesinin duraksamaya yer bırakmayacak şekilde saptanması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yetinilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir. Kabule göre de; miras bırakan tarafından el birliği ile malik olunan payların da temlik edildiği, ancak bu paylar ile ilgili elbirliği mülkiyetin paylı mülkiyete çevrilmediği hususunun göz ardı edilerek, paylı mülkiyete çevrilmiş gibi değerlendirme yapan bilirkişi raporuna itibar edilerek yazılı olduğu üzere hüküm tesisi de isabetsizdir.'' gerekçesi ile bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda iddianın ispatlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne ilişkin olarak verilen kararın, davalı vekili tarafından temyizi üzerine anılan karar Dairece bu kez onanmış, bu karara karşı, davalı vekili karar düzeltme isteğinde bulunmuştur. Bilindiği üzere, 6100 sayılı HMK'nın 55. maddesinde ''Taraflardan birinin ölümü hâlinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse, bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir. Bununla beraber hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebilir.'' hükmü düzenlenmiş olup dava sırasında taraflardan birinin ölümü halinde taraf teşkilinin sağlanması kamu düzenine ilişkin olup davanın her aşamasında hakim tarafından re’sen nazara alınması gereken bir olgudur ve temyiz edenin sıfatına bakılmaksızın re'sen gözetilmesi gereklidir. Somut olayda, davacılardan …'ın 24.02.2018 tarihinde öldüğü, dosyaya ibraz edilen veraset ilamına göre diğer davacılar dışında… isminde iki mirasçısı daha bulunduğu anlaşılmaktadır. Ne var ki; mahkemece HMK'nın 55. maddesi gözetilmemiş ve bu mirasçılar davaya dahil edilmeden sonuca gidilmiştir. Hâl böyle olunca; yargılama sırasında ölen davacı …'ın mirasçılarından … ve …'a tebligat çıkarılarak taraf teşkilinin sağlanması ve bundan sonra bir karar verilmesi gerekirken, bu husus gözardı edilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir. Anılan bu husus, davalı vekilinin karar düzeltme isteği sonucunda ve resen yapılan inceleme neticesinde anlaşıldığından, davalı vekilinin karar düzeltme isteğinin (6100 Sayılı HMK’nun geçici 3. maddesi yollamasıyla) 1086 Sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince Kabulü ile, Dairenin 29.03.2021 gün ve 2020/3609 Esas ve 2021/1802 Karar sayılı onama kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, yerel mahkemenin 15.09.2020 gün ve 2018/302 Esas ve 2020/152 Karar sayılı kararının açıklanan nedenden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair hususların incelenmesine şimdilik yer olmadığına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 13/09/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.