DASK Sigortasının Niteliği ve Teminat Kapsamı
Zorunlu Deprem Sigortası (DASK); deprem, yer kayması, tsunami ve yanardağ püskürmesi gibi doğal afetlerin binalarda meydana getirdiği maddi zararları poliçede öngörülen teminat limitleri dahilinde gidermeyi amaçlayan zorunlu bir sigorta türüdür. Bu sigortanın primi serbestçe belirlenmez; yapının bulunduğu deprem bölgesi, binanın deprem riski, yapı tarzı, konumu ve yüzölçümü gibi teknik ölçütler dikkate alınarak tespit edilir.
DASK Teminatı Dışında Kalan Durumlar
DASK yalnızca poliçe kapsamındaki bina yapısını güvenceye alır. Deprem sebebiyle mahrum kalınan kira gelirleri, konut veya iş yerindeki taşınır ev ve büro eşyaları, arsa veya araziye ilişkin değer kayıpları ile bina dışındaki bahçe duvarı, çit ve havuz gibi eklentiler teminat haricindedir. Benzer şekilde henüz yapımı tamamlanmamış inşaat halindeki binalar, inşaat malzemeleri ve afet sonrasında meydana gelen hırsızlık ya da yağma gibi fiillerden doğan zararlar da DASK teminatının kapsamı dışındadır.
Tazminatın Hesaplanması ve Rayiç Bedel Ayrımı
DASK, hasar gören ya da yıkılan taşınmazın serbest piyasadaki güncel rayiç satış değerini karşılamaz. Yapılan hesaplamada esas alınan unsur, binanın piyasadaki ticari değeri değil; poliçede belirlenen azami teminat tutarını aşmamak kaydıyla, yapının yeniden inşası için sarf edilecek malzeme ve inşaat maliyetidir. Dolayısıyla sigorta tazminatı serbest piyasa alım satım bedeline göre değil, yeniden inşa bedeline göre belirlenir.
Eksik veya Geç Ödemede Hukuki Haklar
Tazminat miktarının hasarı karşılamadığı veya poliçedeki teminatların yanlış yorumlandığı durumlarda, sigortalı ödenen tutarı aldıktan sonra yazılı başvuru yaparak ek tazminat talebinde bulunabilir. Hasar tespitini içeren eksper raporunda maddi veya teknik hatalar tespit edilirse ilgililerce yeni bir inceleme yapılması istenebilir. Taleplerin sonuçsuz kalması halinde ise yargı yoluna başvurulması mümkündür. DASK tarafından tazminat ödemesinin geciktirilmesi ve bu süreçte paranın satın alma gücünü yitirmesi durumunda ayrıca munzam zarar davası açılması gündeme gelebilir.
Dava Usulü ve Zorunlu Arabuluculuk
DASK poliçeleri her bağımsız bölüm veya hak sahibi için ayrı ayrı tanzim edilen bağımsız sözleşmelerdir. Bu nedenle poliçeye dayalı eksik ödeme veya tazminat uyuşmazlıklarında hak sahipleri adına toplu dava açılamaz; her sigortalının kendi nam ve hesabına münferit olarak dava açması ve sürecini yürütmesi gerekir. Türk Ticaret Kanunu m. 4/1-a gereğince, kanunun sigorta hukukunu düzenleyen hükümleri kapsamına giren bu uyuşmazlıklar mutlak ticari dava niteliği taşımaktadır. Dolayısıyla söz konusu davalar açılmadan önce dava şartı olan arabuluculuk sürecinin tamamlanması kanuni bir zorunluluktur.
DASK eşya ve kira kaybı zararını öder mi?
Hayır, DASK teminatı yalnızca binanın fiziki yapısını kapsar; taşınır eşyalar, kira kaybı, arsa zararları ve bina dışındaki yapılar teminat dışındadır.
DASK eksik ödeme yaparsa toplu dava açılabilir mi?
Hayır, DASK poliçeleri bağımsız nitelikte olduğundan her hak sahibinin kendi nam ve hesabına münferit dava açması gerekir.
DASK davalarında arabuluculuk zorunlu mudur?
Evet, Türk Ticaret Kanunu m. 4/1-a uyarınca sigorta hukukundan doğan bu davalar mutlak ticari dava sayıldığından dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması yasal dava şartıdır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy