4857 sayılı İş Kanunu'nun 56. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, yıllık ücretli izin günlerinin hesabında izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun'un 3. maddesine göre hafta tatili kural olarak pazar günüdür; ancak Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin E. 2017/26496, K. 2019/23498 sayılı kararında belirtildiği üzere işçiye pazar günü dışında da hafta tatili kullandırılması mümkündür. Cumartesi gününün izin hesabındaki durumu ise günün hafta tatili niteliği taşıyıp taşımamasına göre belirlenir.
4857 sayılı İŞ KANUNU m. 56Kaynağı aç
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E. 2017/26496, K. 2019/23498Kaynağı aç
2429 sayılı ULUSAL BAYRAM VE GENEL TATİLLER HAKKINDA KANUN m. 3Kaynağı aç
Yıllık ücretli izin hakkı ve süreler
İşyerinde işe başlanan günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere en az bir yıl çalışmış olan işçiye yıllık ücretli izin verilir; bu haktan vazgeçilemez. Nitelikleri gereği bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara ise yıllık ücretli izne ilişkin hükümler uygulanmaz.
4857 sayılı İŞ KANUNU m. 53Kaynağı aç
İzin süresi, kıdeme göre basamaklı biçimde belirlenir. Hizmeti bir yıldan beş yıla kadar olanlarda beş yıl dahil en az on dört gün, beş yıldan fazla ve on beş yıldan az olanlarda en az yirmi gün, on beş yıl ve daha fazla olanlarda on beş yıl dahil en az yirmi altı gündür. On sekiz ve daha küçük yaştaki işçiler ile elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek süre yirmi günden az olamaz. Yer altı işlerinde çalışan işçilerin süreleri dörder gün artırılarak uygulanır. Bu asgari süreler iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleriyle artırılabilir.
İzin süresinden sayılmayan günler
4857 sayılı İş Kanunu'nun 56. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, yıllık ücretli izin günleri hesaplanırken izne rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Bu sayılmama kuralı, madde metninde yalnızca belirtilen üç gün kategorisiyle sınırlıdır. Öte yandan aynı maddenin dördüncü fıkrası gereğince işveren tarafından yıl içinde verilmiş bulunan diğer ücretli ve ücretsiz izinler ile dinlenme ve hastalık izinleri de yıllık izne mahsup edilemez.
Hafta tatili nedir ve cumartesi bu kapsamda değerlendirilebilir mi?
4857 sayılı İş Kanunu'nun 46. maddesi uyarınca, İş Kanunu kapsamındaki işyerlerinde tatil gününden önce belirlenen iş günlerinde çalışmış olmak kaydıyla işçiye yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmi dört saat hafta tatili verilmesi zorunludur. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından turizm işletmesi belgesi verilen konaklama tesislerinde çalışan işçilerin hak kazandığı hafta tatili ise işçinin yazılı talebi veya onayıyla hak kazanılan günü takip eden dört gün içinde kullandırılabilir. Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin E. 2017/26496, K. 2019/23498 sayılı kararında hafta tatilinin bölünerek kullandırılamayacağı, yirmi dört saatten az verilmesi hâlinde hiç kullandırılmamış sayılacağı ve kural pazar günü olmakla birlikte pazar günü dışında da hafta tatili izni kullandırılabileceği belirtilmiştir.
4857 sayılı İŞ KANUNU m. 46Kaynağı aç
4857 sayılı İş Kanunu'nun 63. maddesine göre haftalık çalışma süresi genel bakımdan en çok kırk beş saattir ve aksi kararlaştırılmamışsa bu süre işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır. İşyerinde haftalık sürenin beş güne bölünmesi sebebiyle cumartesi günü fiilen çalışılmasa dahi, sözleşmede cumartesi günü hafta tatili olarak tanımlanmamışsa yıllık izne denk gelen cumartesi günleri izin hakkından düşülebilmektedir.
4857 sayılı İŞ KANUNU m. 63Kaynağı aç
2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun'un 3. maddesinin (A) bendine göre hafta tatili pazar günüdür ve bu tatil otuz beş saatten az olmamak üzere cumartesi günü en geç saat 13.00'ten itibaren başlar.
Sözleşmedeki düzenlemenin etkisi
Bireysel veya toplu iş sözleşmesinde cumartesi gününün açıkça hafta tatili olduğu kararlaştırılmışsa, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 56. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca cumartesi günü de pazar günü gibi hafta tatili sayılarak yıllık izin süresinden sayılmaz. Buna karşılık sözleşmede cumartesi gününün hafta tatili olduğu belirtilmiş olsa dahi, ayrıca cumartesinin yıllık izin hesabında iş günü sayılacağına dair açık bir hükme yer verilmişse bu hüküm doğrultusunda cumartesi günü izin süresine dahil edilir. Sözleşmelerde cumartesi gününün hafta tatili olarak tanımlanmadığı durumlarda ise işyerinde cumartesi günü fiilen çalışılmasa bile izne denk gelen cumartesi günleri yıllık izin hakkından düşülmektedir.
İznin bölünmesi ve yol izni
Yıllık ücretli izin, kural olarak işveren tarafından bölünemez. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 53. maddesinde gösterilen süreler içinde işveren tarafından sürekli biçimde verilmesi zorunludur. Tarafların anlaşmasıyla, bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere bölümler hâlinde kullanılabilir.
İznini işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek işçiye, istemesi ve bunu belgelemesi koşuluyla gidiş ve dönüşte yolda geçecek süreyi karşılamak üzere toplam dört güne kadar ücretsiz izin verilir. İşveren, işçilerin yıllık ücretli izinlerini gösteren izin kayıt belgesi tutmakla yükümlüdür.
Kullanılmayan yıllık izin ücreti ve ispat yükü
İş sözleşmesi herhangi bir nedenle sona ererse, işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerinin ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden işçiye veya hak sahiplerine ödenir. Bu ücrete ilişkin zamanaşımı, sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren başlar. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin E. 2025/9525, K. 2026/757 sayılı kararında yıllık izin hakkının ücrete dönüşmesi için iş sözleşmesinin feshinin şart olduğu; sona erme şeklinin ve haklı nedene dayanıp dayanmadığının önem taşımadığı açıklanmıştır.
4857 sayılı İŞ KANUNU m. 59Kaynağı aç
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2025/9525, K. 2026/757Kaynağı aç
Aynı kararda, yıllık ücretli izinlerin kullandırıldığı konusunda ispat yükünün işverende olduğu benimsenmiştir. İşveren, izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belgeyle kanıtlamak zorundadır. İspat yükü üzerinde bulunan işveren, işçiye yemin teklif edebilir.
İşveren tarafından iş sözleşmesinin feshedilmesi hâlinde, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesinde belirtilen bildirim süresiyle 27. madde gereğince işçiye verilmesi zorunlu yeni iş arama izinleri, yıllık ücretli izin süreleriyle iç içe giremez.
İzne rastlayan hafta tatili izin gününden sayılır mı?
Hayır. 4857 sayılı İş Kanunu m. 56/5 uyarınca, izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri yıllık ücretli izin süresinden sayılmaz.
Cumartesi günü yıllık izne dahil edilir mi?
Cumartesi gününün izne dahil edilmesi sözleşmedeki belirlemeye bağlıdır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 56. maddesinin beşinci fıkrası gereğince izin süresine rastlayan hafta tatili günleri izin süresinden sayılmaz. İş sözleşmesinde cumartesi gününün açıkça hafta tatili olduğu kararlaştırılmışsa cumartesi izin süresinden sayılmaz; ancak sözleşmede ayrıca cumartesinin izin hesabında iş günü sayılacağı kararlaştırılmışsa veya cumartesi hafta tatili olarak nitelendirilmemişse izin süresine dahil edilir.
Yıllık izin kaç parçaya bölünebilir?
İzin kural olarak bölünmeden ve sürekli verilir. Taraflar anlaşırsa bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere parçalar hâlinde kullanılabilir.
Kullanılmayan yıllık izin ne zaman ücrete dönüşür?
İş sözleşmesinin sona ermesi gerekir. Sona erme biçiminin veya haklı nedene dayanıp dayanmadığının önemi yoktur; ücret, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödenir ve zamanaşımı bu tarihten itibaren işlemeye başlar.
Yıllık izin kullandırıldığını kim ispat eder?
İspat yükü işverene aittir. İşveren, izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belgeyle kanıtlamak zorundadır. İspat yükü üzerinde bulunan işveren, işçiye yemin teklif edebilir.
İhbar süresi ile yıllık izin aynı anda kullanılabilir mi?
İşveren tarafından yapılan fesihlerde, kanunda belirlenen bildirim süresiyle yeni iş arama izni yıllık ücretli izin süresiyle iç içe kullandırılamaz.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

