Ceza muhakemesinde hâkim kararları ile kanunun gösterdiği hâllerde mahkeme kararlarına karşı itiraz yoluna gidilebilir (CMK m. 267/1). 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 270. maddesi kapsamında, itirazı inceleyecek merci yazı ile cevap verebilmesi için itirazı Cumhuriyet savcısı ve karşı tarafa bildirebilir. İtiraz merciinin incelemesi kural olarak duruşmasız ve dosya üzerinden yapılır; merci gerekli gördüğünde Cumhuriyet savcısı, müdafi veya vekili de dinleyebilir.
5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 270Kaynağı aç
verebilmesi için itirazı, Cumhuriyet savcısı ve karşı tarafa bildirebilir.
Merci, inceleme ve araştırma yapabileceği gibi gerekli gördüğünde bunların
yapılmasını da emredebilir.
(2) (Ek: 11/4/2013-6459/20 md.) 101 ve 105 inci maddeler uyarınca
yapılan itiraz üzerine Cumhuriyet savcısından görüş alınması durumunda, bu
görüş şüpheli, sanık veya müdafiine bildirilir. Şüpheli, sanık veya müdafii üç
gün içinde görüşünü bildirebilir.
Karar
5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 267Kaynağı aç
mahkeme kararlarına karşı itiraz yoluna gidilebilir.
İtiraz usulü ve inceleme mercileri
İnceleme Usulü ve Merciin Araştırma Yetkisi
İtiraz kanun yolunda inceleme yapan merci denetimini yalnızca şekli olarak değil, hem maddi olay hem de hukuki yönden gerçekleştirmelidir. Merci inceleme ve araştırma yapabileceği gibi gerekli gördüğünde bunların yapılmasını da emredebilir. Bu kapsamda merci, tanık dinlenmesi, keşif yapılması veya bilirkişi görüşünün alınması gibi eksik gördüğü işlemlerin yapılmasını isteyebileceği gibi kendisi de bu işlemleri yapabilir.
Savcılık Görüşünün Bildirilmesi ve Üç Günlük Süre
Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 101 ve 105. maddeleri kapsamındaki itiraz başvurularında savcılıktan mütalaa alınması halinde, söz konusu değerlendirme şüpheli, sanık ya da müdafiin bilgisine sunulur. Savunma tarafı, bu bildirimin ardından üç gün içerisinde kendi beyan ve görüşlerini merciye iletebilir.
İtiraz Konusu Hakkında Karar Verme Sınırı
İtirazı yerinde gören merci sadece itiraz konusu hakkında karar verir. Merci, itiraz konusu dışında dosyanın esası hakkında yargılamayı sonuçlandıracak şekilde karar veremez. Örneğin görevsizlik kararını kaldıran merciin davanın esası hakkında karar vermesi veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararını kaldıran merciin bizzat hükmü açıklaması hukuken mümkün olmayıp, merciin itiraz konusu hakkında karar verdikten sonra dosyayı gereği için mahkemesine göndermesi gerekir.
İtiraz incelemesinde duruşma açılması zorunlu mudur?
İtiraz incelemesi kural olarak duruşmasız ve dosya üzerinden yapılır; ancak merci gerekli gördüğünde Cumhuriyet savcısı, müdafi veya vekili dinleyebilir.
İtiraz dilekçesinin savcıya ve karşı tarafa bildirilmesi şart mıdır?
İtirazı inceleyecek merci, yazı ile cevap verebilmesi amacıyla itirazı Cumhuriyet savcısı ve karşı tarafa bildirebilir; bu husus merciin takdir ve bildirim yetkisindedir.
Savcı görüşüne karşı beyanda bulunma süresi kaç gündür?
CMK m. 101 ve 105 uyarınca yapılan itirazlarda Cumhuriyet savcısından görüş alınması halinde, bu görüş şüpheli, sanık veya müdafiine bildirilir ve üç gün içinde görüş bildirilebilir.
İtiraz mercii hangi delil ve araştırma işlemlerini yapabilir?
Merci kendisi inceleme ve araştırma yapabileceği gibi tanık dinlenmesi, keşif yapılması ve bilirkişi görüşünün alınması gibi işlemlerin yapılmasını emredebilir ya da bunları kendisi gerçekleştirebilir.
İtirazı kabul eden merci ilk derece mahkemesi yerine esastan karar verebilir mi?
Merci sadece itiraz konusu hakkında karar verir; dosyanın esası hakkında yargılamayı sonuçlandıracak nitelikte karar vermeksizin dosyayı mahkemesine gönderir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy