Avukat bürolarında yapılacak arama ve buralardaki eşyaya yönelik elkoyma işlemleri, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 130. maddesinde düzenlenen özel usule tabidir. Kanun hükmüne göre avukat büroları ancak mahkeme kararı ile ve bu kararda belirtilen olayla ilgili olarak Cumhuriyet savcısının denetiminde aranabilir. Arama işlemi sırasında baro başkanı veya onu temsil eden bir avukatın hazır bulundurulması zorunludur.
5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 130Kaynağı aç
kararda belirtilen olayla ilgili olarak Cumhuriyet savcısının denetiminde
aranabilir. Baro başkanı veya onu temsil eden bir avukat aramada hazır
bulundurulur.
(2) Arama sonucu elkonulmasına karar verilen şeyler bakımından bürosunda
arama yapılan avukat, baro başkanı veya onu temsil eden avukat, bunların avukat
ile müvekkili arasındaki meslekî ilişkiye ait olduğunu öne sürerek karşı
koyduğunda, bu şey ayrı bir zarf veya paket içerisine konularak hazır
bulunanlarca mühürlenir ve bu konuda gerekli kararı vermesi, soruşturma
evresinde sulh ceza hâkiminden, kovuşturma evresinde hâkim veya mahkemeden
istenir. Yetkili hâkim elkonulan şeyin avukatla müvekkili arasındaki meslekî
ilişkiye ait olduğunu saptadığında, elkonulan şey derhâl avukata iade edilir ve
yapılan işlemi belirten tutanaklar ortadan kaldırılır. Bu fıkrada öngörülen
kararlar, yirmidört saat içinde verilir.
(3) Postada elkoyma durumunda bürosunda
arama yapılan avukat veya baro başkanı veya onu temsil eden avukatın karşı
koyması üzerine ikinci fıkrada belirtilen usuller uygulanır.
Elkonulan eşyanın iadesi
Mesleki İlişkiye Dayalı Karşı Koyma ve Mühürleme Usulü
Arama sonucu elkonulmasına karar verilen şeyler bakımından bürosunda arama yapılan avukat, baro başkanı veya baro başkanını temsil eden avukat, söz konusu şeylerin avukat ile müvekkili arasındaki mesleki ilişkiye ait olduğunu öne sürerek karşı koyabilir. Bu şekilde karşı konulduğunda ilgili şey ayrı bir zarf veya paket içerisine konularak aramada hazır bulunanlarca mühürlenir.
Mühürlenen zarf veya paket hakkında gerekli kararın verilmesi soruşturma evresinde sulh ceza hâkiminden, kovuşturma evresinde ise hâkim veya mahkemeden talep edilir.
Karar Verme Süresi ve Eşyanın İadesi
Avukat bürolarındaki işlemlere karşı koyma üzerine hâkim tarafından verilecek kararların yirmi dört saat içinde tesis edilmesi gerekir. İnceleme neticesinde elkonulan şeyin avukat ile müvekkili arasındaki mesleki münasebete ait olduğu tespit edildiğinde, söz konusu eşya vakit kaybetmeksizin avukata geri verilir ve sürece ilişkin tanzim edilen tutanaklar ortadan kaldırılır.
Postada Elkoyma Durumunda Karşı Koyma
Postada elkoyma durumunda da bürosunda arama yapılan avukatın, baro başkanının veya onu temsil eden avukatın karşı koyması hâlinde ikinci fıkrada düzenlenen usuller tatbik edilir. Karşı koyma üzerine ilgili gönderi mühürlenerek yetkili hâkimin kararına sunulur ve yirmi dört saatlik karar süresi işletilir.
Avukat bürosunda aramada kimin hazır bulunması zorunludur?
Arama sırasında baro başkanı veya onu temsil eden bir avukatın hazır bulundurulması kanunen zorunludur ve arama Cumhuriyet savcısının denetiminde yapılır.
Mühürlenen eşya hakkında hâkim ne kadar sürede karar vermelidir?
Mesleki ilişki iddiasıyla mühürlenen zarf veya paket hakkında öngörülen hâkim kararları yirmi dört saat içinde verilir.
Elkonulan eşyanın mesleki ilişkiye ait olduğu saptanırsa ne yapılır?
Yetkili hâkim eşyanın avukatla müvekkili arasındaki mesleki ilişkiye ait olduğunu saptadığında, elkonulan şey derhâl avukata iade edilir ve işlemi belirten tutanaklar ortadan kaldırılır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy