Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçların Yasal Dayanağı
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kişilere karşı suçlar kısmında cinsel dokunulmazlığı koruma altına almıştır. Kanun sistematiğinde bu alandaki suç tipleri; cinsel saldırı başlıklı 102. madde, çocukların cinsel istismarına ilişkin 103. madde, reşit olmayanla cinsel ilişkiyi düzenleyen 104. madde ve cinsel tacizi kapsayan 105. madde çerçevesinde dört temel grupta ele alınmaktadır.
Cinsel Saldırı Suçu ve Cezai Yaptırımları
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 102. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlal eden kişi, mağdurun şikâyeti üzerine beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Eylemin cinsel davranış olarak sarkıntılık düzeyinde kalması durumunda ise fail hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 102Kaynağı aç
18/6/2014-6545/58 md.)
(1) Cinsel davranışlarla bir kimsenin
vücut dokunulmazlığını ihlâl eden kişi, mağdurun şikâyeti üzerine, beş yıldan
on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel davranışın sarkıntılık
düzeyinde kalması hâlinde iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.
(2) Fiilin vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle
gerçekleştirilmesi durumunda, on iki yıldan az olmamak üzere hapis cezasına
hükmolunur. Bu fiilin eşe karşı işlenmesi hâlinde, soruşturma ve kovuşturmanın
yapılması mağdurun şikâyetine bağlıdır.
(3) Suçun;
a) Beden veya ruh bakımından kendisini
savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,
b) Kamu görevinin, vesayet veya hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye
kullanılmak suretiyle,
c) Üçüncü derece dâhil kan veya kayın hısımlığı ilişkisi içinde bulunan
bir kişiye karşı ya da üvey baba, üvey ana, üvey kardeş, evlat edinen veya
evlatlık tarafından,
d) Silahla veya birden fazla kişi tarafından birlikte,
e) İnsanların toplu olarak bir arada yaşama zorunluluğunda bulunduğu
ortamların sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,
işlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilen cezalar yarı
oranında artırılır.
(4) Cinsel saldırı için başvurulan cebir ve şiddetin kasten yaralama
suçunun ağır neticelerine neden olması hâlinde, ayrıca kasten yaralama suçuna
ilişkin hükümler uygulanır.
(5) Suç sonucu mağdurun bitkisel hayata girmesi veya ölümü hâlinde,
ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur.
Çocukların cinsel istismarı
Cinsel saldırı fiilinin vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi halinde, faile on iki yıldan az olmamak üzere hapis cezası verilir. Bu nitelikli fiilin eşe karşı işlenmesi durumunda soruşturma ve kovuşturmanın yapılması kanunen mağdurun şikâyetine bağlı tutulmuştur.
Cinsel saldırı suçunun; beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak kişilere yönelmesi, kamu görevi ile vesayet veya hizmet ilişkisindeki nüfuzun kötüye kullanılması, üçüncü derece dâhil kan ya da kayın hısımları ile üvey aile bireyleri, evlat edinen veya evlatlık tarafından gerçekleştirilmesi cezayı artırır. Suçun silahla, birden çok kişiyle ortaklaşa veya toplu yaşanması zorunlu yerlerin sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenmesi durumunda da hükmolunan cezalar yarı oranında artırılmaktadır.
Cinsel saldırı için başvurulan cebir ve şiddetin kasten yaralama suçunun ağır neticelerine neden olması halinde fail hakkında ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler tatbik edilir. Fiil sonucunda mağdurun bitkisel hayata girmesi veya ölümü durumunda ise faile ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilir.
Çocukların Cinsel İstismarı Suçu ve Cezası
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 103. maddesinin birinci fıkrası uyarınca; on beş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş çocuklara karşı gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış ile diğer çocuklara cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak yapılan cinsel davranışlar cinsel istismar sayılır. Çocuğu cinsel yönden istismar eden fail sekiz yıldan on beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır; eylemin sarkıntılık düzeyinde kalması halinde ise üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası verilir.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 103Kaynağı aç
(1) (Yeniden düzenlenen birinci ve ikinci cümle: 24/11/2016-6763/13
md.) Çocuğu cinsel yönden istismar eden kişi, sekiz yıldan on beş yıla kadar
hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel istismarın sarkıntılık düzeyinde
kalması hâlinde üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. (Ek
cümle: 24/11/2016-6763/13 md.) Mağdurun on iki yaşını tamamlamamış olması
hâlinde verilecek ceza, istismar durumunda on yıldan, sarkıntılık durumunda beş
yıldan az olamaz. Sarkıntılık düzeyinde kalmış suçun failinin çocuk olması
hâlinde soruşturma ve kovuşturma yapılması mağdurun, velisinin veya vasisinin
şikâyetine bağlıdır. Cinsel istismar deyiminden; [48]
a) On beş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin
hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş olan çocuklara karşı
gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış,
b) Diğer çocuklara karşı sadece cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen
başka bir nedene dayalı olarak gerçekleştirilen cinsel davranışlar,
anlaşılır.
(2) (Yeniden düzenleme: 24/11/2016-6763/13 md.) Cinsel istismarın
vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi
durumunda, on altı yıldan aşağı olmamak üzere hapis cezasına hükmolunur.
Mağdurun on iki yaşını tamamlamamış olması hâlinde verilecek ceza on sekiz
yıldan az olamaz.
(3) Suçun;
a) Birden fazla kişi tarafından birlikte,
b) İnsanların toplu olarak bir arada yaşama zorunluluğunda bulunduğu
ortamların sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,
c) Üçüncü derece dâhil kan veya kayın hısımlığı ilişkisi içinde bulunan
bir kişiye karşı ya da üvey baba, üvey ana, üvey kardeş veya evlat edinen
tarafından,
d) Vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile veya sağlık hizmeti
veren ya da koruma, bakım veya gözetim yükümlülüğü bulunan kişiler tarafından,
e) Kamu görevinin veya hizmet
ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,
işlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarı oranında
artırılır.
(4) Cinsel istismarın, birinci fıkranın (a) bendindeki çocuklara karşı
cebir veya tehditle ya da (b) bendindeki çocuklara karşı silah kullanmak
suretiyle gerçekleştirilmesi hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza
yarı oranında artırılır.
(5) Cinsel istismar için başvurulan cebir ve şiddetin kasten yaralama
suçunun ağır neticelerine neden olması hâlinde, ayrıca kasten yaralama suçuna
ilişkin hükümler uygulanır.
(6) Suç sonucu mağdurun bitkisel hayata girmesi veya ölümü hâlinde,
ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur.
Reşit olmayanla cinsel ilişki
Çocukların cinsel istismarında mağdurun on iki yaşını tamamlamamış olması durumunda cezanın alt sınırı yükseltilmiştir. Mağdurun bu yaş grubunda bulunması halinde verilecek ceza cinsel istismar durumunda on yıldan, eylemin sarkıntılık düzeyinde kalması halinde ise beş yıldan az olamaz.
Cinsel istismarın vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi halinde faile on altı yıldan aşağı olmamak üzere hapis cezası verilir. Fiilin yöneldiği mağdurun on iki yaşını tamamlamamış olması durumunda ise verilecek ceza on sekiz yıldan az olamaz.
Sarkıntılık düzeyinde kalmış çocukların cinsel istismarı suçunun failinin çocuk olması durumunda, soruşturma ve kovuşturmanın yürütülmesi mağdurun, velisinin veya vasisinin şikâyetine bağlıdır.
Çocukların cinsel istismarı suçunun birden fazla kişiyle birlikte, insanların toplu bir arada yaşama zorunluluğunda bulunduğu ortamlarda, belirli akrabalık veya vesayet ilişkileri kapsamında ya da kamu görevi ve hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılarak işlenmesi halinde ceza yarı oranında artırılır. Kanunun 103. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca suçun on beş yaşını doldurmamış veya fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği bulunmayan çocuklara karşı cebir veya tehditle, diğer çocuklara karşı ise silah kullanılmak suretiyle işlenmesi durumunda da ceza yarı oranında artırılmaktadır. Eylem sonucunda mağdurun bitkisel hayata girmesi veya ölümü halinde ise ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası uygulanır.
Cinsel istismar fiili için başvurulan cebir ve şiddetin kasten yaralama suçunun ağır neticelerine sebebiyet vermesi halinde, fail hakkında ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.
Reşit Olmayanla Cinsel İlişki Suçu
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 104. maddesinin birinci fıkrasına göre; cebir, tehdit ve hile olmaksızın, on beş yaşını bitirmiş olan çocukla cinsel ilişkide bulunan kişi, şikâyet üzerine iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 104Kaynağı aç
yaşını bitirmiş olan çocukla cinsel ilişkide bulunan kişi, şikayet üzerine, iki
yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.[49]
(2) (İptal: Anayasa Mahkemesinin 23/11/2005 tarihli ve E: 2005/103, K:
2005/89 sayılı kararı ile; Yeniden düzenleme: 18/6/2014-6545/60 md.) Suçun
mağdur ile arasında evlenme yasağı bulunan kişi tarafından işlenmesi hâlinde,
şikâyet aranmaksızın, on yıldan on beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(3) (Ek: 18/6/2014-6545/60 md.) Suçun, evlat edineceği çocuğun
evlat edinme öncesi bakımını üstlenen veya koruyucu aile ilişkisi çerçevesinde
koruma, bakım ve gözetim yükümlülüğü bulunan kişi tarafından işlenmesi hâlinde,
şikâyet aranmaksızın ikinci fıkraya göre cezaya hükmolunur.
Cinsel taciz
Reşit olmayanla cinsel ilişki suçunun mağdur ile arasında evlenme yasağı bulunan kişi tarafından işlenmesi ya da evlat edinme öncesi bakımını üstlenen veya koruyucu aile yükümlülüğü bulunan kişi tarafından gerçekleştirilmesi durumunda şikâyet şartı aranmaz. Bu nitelikli hallerde faile kanunen on yıldan on beş yıla kadar hapis cezası hükmolunur.
Cinsel Taciz Suçu ve Nitelikli Unsurları
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 105. maddesinin birinci fıkrası gereğince, bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında mağdurun şikâyeti üzerine üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına veya adli para cezasına hükmolunur. Taciz fiilinin çocuğa karşı işlenmesi durumunda ceza altı aydan üç yıla kadar hapis cezası olarak uygulanır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 105Kaynağı aç
olarak taciz eden kişi hakkında, mağdurun şikayeti üzerine, üç aydan iki yıla
kadar hapis cezasına veya adlî para cezasına fiilin çocuğa karşı işlenmesi
hâlinde altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.[50]
(2) (Değişik: 18/6/2014-6545/61
md.) Suçun;
a) Kamu görevinin veya hizmet ilişkisinin ya da aile içi ilişkinin sağladığı
kolaylıktan faydalanmak suretiyle,
b) Vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile veya sağlık hizmeti
veren ya da koruma, bakım veya gözetim yükümlülüğü bulunan kişiler tarafından,
c) Aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,
d) Posta veya elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan
faydalanmak suretiyle,
e) Teşhir suretiyle,
işlenmesi hâlinde yukarıdaki fıkraya göre verilecek ceza yarı oranında
artırılır. Bu fiil nedeniyle mağdur; işi bırakmak, okuldan veya ailesinden
ayrılmak zorunda kalmış ise verilecek ceza bir yıldan az olamaz.
YEDİNCİ BÖLÜM
Hürriyete Karşı Suçlar
Tehdit[51]
Cinsel taciz suçunun; kamu görevinin, hizmet ilişkisinin ya da aile içi ilişkinin sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle, bakım ve gözetim yükümlülüğü bulunan kişilerce, aynı işyerinde çalışmanın veya posta ve elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıkla ya da teşhir suretiyle işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında artırılır. Bu fiil nedeniyle mağdurun işi bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalması durumunda verilecek ceza bir yıldan az olamaz.
Yabancı Uyruklu Mağdurlara Yönelik Kanuni Güvenceler
Ceza Muhakemesi Kanunu ve uluslararası sözleşmeler uyarınca, Türkiye'de suç mağduru olan yabancılara soruşturma ve kovuşturma süreçlerinde ücretsiz tercümanlık hizmeti sağlanması zorunludur.
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan veya aile içi şiddetten mağdur olan yabancıların hak arama süreçlerini güvenle takip edebilmeleri amacıyla, soruşturma ve kovuşturma süresince Türkiye'de kalabilmelerini sağlamak üzere kendilerine insani veya mağdur odaklı ikamet izinleri verilebilmektedir.
Cinsel saldırı suçunda eşin şikâyeti zorunlu mudur?
Cinsel saldırı fiilinin vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi halinde, eylemin eşe karşı işlenmesi durumunda soruşturma ve kovuşturmanın yapılması mağdurun şikâyetine bağlıdır.
Faili çocuk olan cinsel istismar suçunda şikâyet şartı aranır mı?
Cinsel istismar eyleminin sarkıntılık düzeyinde kalması ve suçu işleyen failin de çocuk olması halinde soruşturma ve kovuşturma yapılması mağdurun, velisinin veya vasisinin şikâyetine bağlıdır.
Cinsel istismarda organ veya sair cisim sokulmasının cezası nedir?
Çocukların cinsel istismarının vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda on altı yıldan aşağı olmamak üzere hapis cezası verilir; mağdur on iki yaşını tamamlamamışsa ceza on sekiz yıldan az olamaz.
On beş yaşını bitirmiş çocukla cinsel ilişkinin cezası ne kadardır?
Cebir, tehdit ve hile olmaksızın on beş yaşını bitirmiş çocukla cinsel ilişkide bulunan kişi, şikâyet üzerine iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Cinsel taciz sonucu işi veya okulu bırakmak zorunda kalan mağdur için ceza alt sınırı nedir?
Cinsel taciz fiili nedeniyle mağdur işi bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmışsa faile verilecek hapis cezası bir yıldan az olamaz.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

