Çanakkale Köprüsü geçiş ücreti, ruhsattaki araç tanımına göre değil, teknik yapı ve aks sayısına göre kurulan altı sınıfa göre belirlenir. Ücret HGS üzerinden otomatik tahsil edilebilir; nakit ödemede girişte alınan biletin çıkışta gösterilmesi gerekir. HGS bakiyesinin yetersiz olması veya ödeme yapılmadan geçilmesi ihlalli kayıt oluşturur. Geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde ödeme yapılırsa idari para cezası uygulanmaz ve yalnız asıl geçiş ücreti tahsil edilir.
Araç sınıfları ve sınıfın belirlenmesi
Sınıflandırma yapılırken ruhsattaki tanım esas alınmaz; teknik özellikler ve aks sayısı dikkate alınır. Altı grup vardır. Birinci sınıf otomobil, ikinci sınıf hafif ticari araç, üçüncü sınıf üç akslı araç, dördüncü sınıf dört ve beş akslı araç, beşinci sınıf altı ve daha fazla akslı ağır vasıta, altıncı sınıf ise motosiklettir. Üç akslı bir otobüs üçüncü sınıf kapsamında değerlendirilir. Dört veya beş akslı tırlar dördüncü sınıf, altı ve üzeri akslı ağır vasıtalar beşinci sınıf olarak ücretlendirilir.
HGS, nakit ödeme ve bilet
Geçiş ücreti HGS ile otomatik tahsil edilebilir. HGS etiketli araç gişede durmadan geçebilir ve ücret hesaptan düşülebilir. Aynı anlatımda nakit gişe ile banka veya kredi kartıyla ödemenin de mümkün olduğu belirtilir; buna karşılık kartla doğrudan gişe ödemesi HGS kadar temel bir yöntem olarak öne çıkmaz ve kart imkânı ödeme kanalına bağlı kalabilir. Bu iki anlatım birlikte değerlendirilmeli, kartla gişe ödemesi her geçişte kullanılan kesin yöntem sayılmamalıdır.
Nakit ödemede girişte alınan biletin çıkışta ibrazı zorunludur. Bilet kaybedilirse sistem en uzun mesafeye göre ücret hesaplayabilir. Bu hesap, sürücünün olağan koşullarda ödeyeceğinden daha yüksek bir bedelle karşılaşmasına yol açabilir.
Yabancı plakalı araçlar köprüyü kullanabilir. HGS etiketi olmayan yabancı plakalı araç nakit gişeden ödeme yapabilir. Ödeme yapılmadan geçilirse ihlalli geçiş hükümleri yabancı plakalı araçlar için de uygulanır.
İhlalli geçiş ve ceza kademeleri
HGS bakiyesi yetersizse geçiş ihlalli olarak kaydedilir. Sürücünün belirlenen süre içinde borcu ödemesi gerekir; aksi halde ceza uygulanır.
Geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde asıl ücret ödenirse idari para cezası uygulanmaz. On beşinci gün resmi tatile denk gelirse takip eden ilk iş günü dikkate alınır. Bu süre cezasız ödeme imkânı sağlar. Süre geçirilirse borç, cezayla birlikte tahsil edilir.
On beşinci günden kırk beşinci güne kadar bir kat ceza uygulanır. Kırk beşinci günden sonra dört kat ceza tahsil edilebileceği gibi, ceza geçiş ücretinin dört katına kadar da çıkabilir; bu iki ölçü birlikte değerlendirilmeli ve biri tek kesin sonuç sayılmamalıdır. Sürenin kaçırılması toplam ödeme tutarını artırır.
Süresi içinde ödeme yapılmadığı durumlarda haberim yoktu savunması her zaman kabul edilmemektedir. Elektronik sorgulama imkânının bulunması, sürücünün sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
İtiraz ve uyuşmazlığın çerçevesi
Yanlış sınıflandırma, hatalı tahsilat veya ihlalli geçiş kaydına karşı itiraz edilebilir. Başvuruda geçiş tarihi, plaka, araç ruhsatı, teknik özellikleri gösteren belgeler, HGS hareketleri, ihlalli geçiş bildirimi ve varsa ödeme dekontları sunulmalıdır. Başvuru ilgili işletmeciye, gerekli hallerde idari yargıya yöneltilir.
Köprü kamu-özel iş birliği modeliyle gerçekleştirilen bir projedir. Geçiş ücretleri belirlenirken sözleşmesel yükümlülükler ve devlet garantileri de dikkate alınır. Ücretin belirlenmesi idari bir tasarruf olmakla birlikte dayanağını ilgili sözleşmeler ve kamu mevzuatından alır.
Araç sınıfı ruhsattaki tanıma göre mi belirlenir?
Hayır. Sınıf, ruhsattaki tanıma göre değil teknik özellikler ve aks sayısına göre belirlenir. Üç akslı otobüs üçüncü, dört veya beş akslı tır dördüncü, altı ve daha fazla akslı ağır vasıta beşinci sınıfta ücretlendirilir.
İhlalli geçişte cezasız ödeme süresi ne kadardır?
Geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde asıl ücret ödenirse idari para cezası uygulanmaz. On beşinci gün resmi tatilse takip eden ilk iş günü dikkate alınır.
On beş gün geçtikten sonra ceza nasıl artar?
On beşinci günden kırk beşinci güne kadar bir kat ceza uygulanır. Kırk beşinci günden sonra dört kat ceza tahsil edilir.
HGS bakiyesi yetmezse geçiş ne olur?
Geçiş ihlalli olarak kaydedilir. Belirlenen süre içinde borç ödenmezse ceza uygulanır.
Nakit bileti kaybolursa ne olabilir?
Biletin çıkışta ibrazı zorunludur. Kayıp halinde sistem en uzun mesafeye göre ücret hesaplayabilir ve bedel olağan tutardan yüksek çıkabilir.
Yabancı plakalı araç ödemeden geçerse ne olur?
HGS etiketi olmayan yabancı plakalı araç nakit gişeyi kullanabilir. Ödemesiz geçişte ihlalli geçiş hükümleri bu araçlar için de uygulanır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy