Bıçak Taşımak Hangi Hâlde Suçtur, Cezası Nedir

Bıçak taşımanın suç oluşturup oluşturmadığı, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'da bıçağın niteliğine ve fiile bağlıdır. Kanun, ülke içinde belirli bıçak ve aletlerin yapımını yasaklar. Yurda sokulması ve yapımı yasaklanmış olup 4. maddenin birinci fıkrası kapsamına giren bıçak ve aletlerin taşınması da yasaktır. Kanuna aykırı olarak 4. maddede yazılı bıçağı, diğer aleti veya benzerini taşıyan kişi hakkında hapis cezası ile birlikte adlî para cezası öngörülür. Hapis cezası altı aydan bir yıla kadardır. Adlî para cezası yirmibeş günden az olamaz. Ayrı bir hüküm, 4. maddenin üçüncü fıkrasında yazılı yivli ve yivsiz silahlar ile bıçak ve diğer aletleri hal ve şartlara göre sırf saldırıda kullanmak amacıyla taşıyan kişi için üç aya kadar hapis veya adlî para cezası öngörür.

Yapımı yasaklanan bıçak ve aletler

Ülke içinde yapımı yasaklanan aletler maddede sayılmıştır. Kama, hançer ve saldırma bu sayının içindedir. Şişli baston ile sustalı çakının yapımı da yasaktır. Pala, kılıç, kasatura ve süngü aynı yasağa dahildir. Sivri uçlu ve oluklu bıçaklar da yapılamaz. Topuz ve topuzlu kamçı ile boğma teli veya zinciri ve muşta bakımından da yapım yasağı vardır. Salt saldırı ve savunmada kullanılmak üzere özel nitelikteki benzeri aletlerin yapımı yasaktır.

Sayılan aletlerden bir sanat veya mesleğin icrası için kullanılması zorunlu bulunanların yapımına İçişleri Bakanlığınca yapılacak bir yönetmelikte belirlenen kurallara göre izin verilir. Hüküm, bu izni yapım için düzenler.

Satma, satın alma, taşıma ve bulundurma yasağı

Yasak yalnız yapım fiiliyle sınırlı değildir. Yurda sokulması ve yapımı yasaklanan, aynı zamanda 4. maddenin birinci fıkrası kapsamına giren bıçak ve aletler satılamaz. Bu aletlerin satın alınması da yasaktır. Taşınmaları ve bulundurulmaları da yasak kapsamındadır.

5. maddedeki yasağın dışında kalan bıçaklar vardır. Bunlar, bir sanat veya mesleğin icrası için kullanılmasına 4. maddeye göre izin verilen bıçaklardır. İstisna, satma, satın alma, taşıma ve bulundurma yasağına ilişkindir.

Kullanılması kanun hükümlerine tabi olmayan aletler

Bazı aletlerin kullanılması 6136 sayılı Kanun hükümlerine tabi değildir. Yalnız sporda kullanılan yivli ateşsiz silahlar ve mermileri bu gruptadır. Yalnız sporda kullanılan yivsiz tüfekler ile mermilerinin kullanılması da Kanun hükümlerinin dışındadır.

Ev gereçlerinden olan aletlerin kullanılması Kanun hükümlerine tabi değildir. Tababet, sanayi, tarım ve spor için kullanılan aletler de aynı istisnanın içindedir. Bir meslek veya sanatın icrası için gerekli bıçak, şiş, raspa ve benzerlerinin kullanılması da Kanun hükümlerine tabi değildir. Hüküm, bu sonucu kullanma fiili bakımından kurar.

Kanuna aykırı satış, taşıma ve bulundurmanın cezası

Kanun hükümlerine aykırı olarak 4. maddede yazılı bıçağı, diğer aleti veya benzerini satan kişi cezalandırılır. Satışa aracılık eden, satın alan, taşıyan ve bulunduran kişiler de aynı hükme girer. Hapis cezasının alt sınırı altı ay, üst sınırı bir yıldır. Hapis cezasının yanında adlî para cezası da hükmolunur. Adlî para cezasının alt sınırı yirmibeş gündür.

Sayı veya nitelik bakımından vahim hâl

15. madde kapsamına giren bıçak, diğer alet veya benzerlerinin sayısı vahim ise ceza artırılır. Niteliğin vahim olması da artırım sebebidir. Artırım, önceki fıkraya göre hükmolunacak cezalar üzerinden yapılır. Artırım yarıdan bir katına kadardır.

İzinli aletin kullanma amacı dışında kullanılması

4. maddeye göre yapımına izin verilen bıçak, diğer alet veya benzeri, kullanma amacı dışında ayrı bir cezaya bağlanmıştır. Bu aletleri kullanma amacı dışında satan, satışa aracılık eden, satın alan, taşıyan veya bulunduran kişi hakkında birinci fıkradaki cezalar hükmolunur. Aynı aletlerin sayı ve nitelik bakımından vahim olması halinde ikinci fıkradaki cezalar uygulanır.

Sırf saldırıda kullanmak amacıyla taşıma

4. maddenin üçüncü fıkrasında yazılı yivli ve yivsiz silahlar ile bıçak ve diğer aletlerin taşınması ayrı bir cezaya bağlanmıştır. Fiilin, hal ve şartlara göre sırf saldırıda kullanmak amacıyla işlenmesi gerekir. Bu hâlde ceza üç aya kadar hapis veya adlî para cezasıdır. Hapis cezası ile adlî para cezası birlikte değil, veya bağlacıyla düzenlenmiştir.

Hatıra ve antika bıçaklarda izin

Hatıra teşkil eden ateşli silahlar ve bıçaklar ile antika olan ateşli silahlar ve bıçaklar için bulundurma izni ayrıca düzenlenmiştir. Bu silah ve bıçakların bulundurulmasına izin verilmesi zorunludur. Hüküm, zorunluluğu bulundurma iznine bağlar.

Belirli kılıç, meç ve benzeri aletler için izin belgesi aranmaz. Aletin görev nedeniyle Devletçe verilmiş olması veya kişinin bu amaçla kendisinin temin etmiş olması gerekir. Ayrıca görev sona erdikten sonra aletin meskeninde kalması ya da kanuni yakınlarına intikal etmesi aranır. Bu şartlar birlikte varsa izin belgesi aranmaz.

Antika ateşli silah ve antika bıçak için verilen iznin kapsamı dardır. İzin, eşyanın yalnız sahibine bırakılmasını veya nakledilmesini kapsar. Bu izin üstte taşımaya cevaz vermez.

Antika ateşli silahlar ve antika bıçaklar satılabilir. Satışın serbest olması, satışın izin vesikalarıyla birlikte yapılmasına bağlıdır.

Antika silah deyimi, eskiden kalma olanı, değerli belli bir özelliği bulunanı, benzerlerine az rastlananı ve artık imal edilmeyeni anlatır. Deyim ateşli silahı, ateşsiz silahı ve bıçağı kapsar. Silahın antika olup olmadığı, çıkarılacak yönetmelikte belirlenecek usul ve esaslara göre tespit olunur.

Hatıra silah sayılan bıçak ve silahlar

Kanunun uygulanmasında hatıra silah deyimi, belgelenmiş bazı hediyeleri kapsar. Yurt içinde ve yurt dışında yabancı devlet veya hükümet başkanları tarafından verilen hediyeler bu kapsamdadır. Hükümet üyelerince ya da hükümet adına verilen hediyeler de dahildir. Bu hediyelerin, hediye edildiği usulüne göre belgelenmiş olması gerekir. Devlet Başkanı, Başbakan veya Genelkurmay Başkanı tarafından hediye edilen ve hediye edildiği belgelendirilenler de hatıra silah sayılır.

Hatıra silah deyimi, belirli kanunlardaki süre koşulunu taşıyan kayıtları da kapsar. 6136, 6768, 1308 ve 2313 sayılı kanunların geçici maddeleriyle belirlenen süreler içinde başvurularak vesikaların alınmış olması gerekir. Bu koşulla, Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerine zafer hatırası olarak verilen veya mirasçılarına intikal eden ve muayyen alameti bulunanlar deyime girer. İstiklal Savaşından önceki savaşlardan yanında kalan veya mirasçılarına intikal ettiği belgelendirilenler de kapsamdadır.

Aynı vesika koşulu, İstiklal Savaşına katılan subay ve eratı da kapsar. Cephe gerisinde ulvi maksadın husulü için gayret gösterenlerin elinde kaldığı tespit olunanlar dahildir. Bunların mirasçılarına intikal ettiği tespit olunanlar da sayılır. İstiklal Savaşında cephe komutanlarınca hizmete karşılık hatıra olarak verildiği tespit edilenler ile mirasçılarına intikal ettiği tespit edilenler de bu sayımın içindedir. Sayım, ateşli veya ateşsiz silah ve bıçakları ifade eder.

6136 sayılı Kanun'un 11. maddesinin beşinci fıkrası mülgadır.

Yasak nitelikte görülmeyen bıçak yönünden bozma

Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2019/27628 esas ve 2020/357 karar sayılı kararında sanığın üzerinde kelebek tabir edilen bir bıçak çıkmıştır. İstanbul Kriminal Polis Laboratuvarının 05.04.2012 tarihli raporunda, yanındaki kişide çıkan bıçağın nitelikleri bakımından 6136 sayılı Kanun'un 4. maddesinde yasaklanan sustalı çakı benzerlerinden olduğu belirtilmiştir. Aynı raporda sanıkta ele geçen bıçağın 4. maddede belirtilen yasak niteliği taşımadığı ifade edilmiştir. Bu tespit karşısında sanık hakkında beraat yerine mahkûmiyet kararı verilmesi yasaya aykırı görülmüştür.

Sanık müdafinin temyiz itirazı yerinde görülmüştür. Mahkûmiyet hükmü 08.01.2020 tarihinde oybirliğiyle bozulmuştur. Karar, beraat hükmü kurulduğunu göstermez. Bozma gerekçesi, raporda yasak niteliğe sahip olmadığı belirtilen bıçağa ilişkindir.

Sık sorulan sorular

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy