Kredi İşlemlerinde Risk Yönetimi ve Belge Temini Esasları
Kredi İşlemleri Yönetmeliği uyarınca bankalar, kredileri sebebiyle maruz kalacakları riskleri ölçmek, karşı tarafın mali gücünü düzenli olarak analiz etmek ve izlemekle yükümlüdür. Bu çerçevede bankaların, kredi süreçlerinde gerekli bilgi ve belgeleri temin etmesi ve bunlara ilişkin temel esasları belirlemesi zorunlu tutulmuştur.
Bankalar tarafından 5.000.000 TL üzerinde kullandırılacak nakdi ve gayri nakdi krediler için müşterilerden hesap durumu belgesi alınması zorunludur. Kredi ilişkisinin devam etmesi şartıyla, bankalarca temin edilmesi zorunlu kılınan ilave belgelerin, ilk kez alındığı hesap dönemi dahil olmak üzere toplam beş ardışık hesap dönemi boyunca ilgili müşteriyle kredi ilişkisi bulunan tüm bankalarca temin edilmeye devam edilmesi gerekmektedir.
Tüketici Kredilerinde Azami Teminat Oranları
Kredi İşlemleri Yönetmeliği uyarınca konut, taşıt ve belirli diğer tüketici kredilerine ilişkin azami kredi teminat oranı sınırını belirleme yetkisi Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kuruluna verilmiştir.
Risk Grupları ve Kredi Sınırlarına İlişkin Düzenlemeler
Risk grupları ve kredi sınırlarına ilişkin detaylar Kredi İşlemleri Yönetmeliği kapsamından çıkarılarak Risk Grupları Yönetmeliği bünyesinde yeniden düzenlenmiştir. Bankacılık mevzuatı uyarınca daha önce özkaynak ile sınırlı tutulan kredi sınırları, Risk Grupları Yönetmeliği ile bankaların özkaynakları ve ana sermayeleri esas alınarak sınırlandırılmıştır.
Bankalar tarafından bir gerçek veya tüzel kişiye ya da bir risk grubuna kullandırılabilecek kredilerin risk tutarları toplamı, bankanın ana sermayesinin ve özkaynağının yüzde yirmi beşini aşamaz. Bankanın dahil olduğu risk grubuna kullandırılabilecek kredilerin risk tutarları toplamı ise ana sermaye ve özkaynağın yüzde yirmisi ile sınırlandırılmıştır.
Risk Grupları Yönetmeliği ile alım satım ve bankacılık hesaplarındaki risk tutarlarının, teminatlı menkul kıymetlerin, kolektif yatırım kuruluşlarına, menkul kıymetleştirme pozisyonlarına ve diğer yapılandırılmış finansal araçlara yapılan yatırımların risk tutarlarının hesaplanmasına ilişkin esaslar düzenlenmiştir. Bununla birlikte kredi sınırlarına tabi olmayan işlemler de ilgili mevzuat kapsamında hükme bağlanmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Bankalarca hesap durumu belgesi hangi tutardaki kredilerde aranır?
Bankalar tarafından 5.000.000 TL üzerinde kullandırılacak nakdi ve gayri nakdi krediler için müşterilerden hesap durumu belgesi alınması zorunludur.
Zorunlu ilave belgeler kaç hesap dönemi boyunca temin edilmelidir?
Kredi ilişkisinin sürmesi kaydıyla ilave belgelerin, ilk kez alındığı hesap dönemi dahil toplam beş ardışık hesap dönemi boyunca müşteriyle kredi ilişkisi bulunan tüm bankalarca temin edilmesi gerekmektedir.
Bir risk grubuna verilebilecek azami kredi sınırı nedir?
Bir gerçek veya tüzel kişiye ya da bir risk grubuna kullandırılabilecek kredilerin risk tutarları toplamı bankanın ana sermayesinin ve özkaynağının yüzde yirmi beşini, bankanın dahil olduğu risk grubunda ise yüzde yirmisini aşamaz.
Tüketici kredilerinde teminat oranını belirleme yetkisi kime aittir?
Konut, taşıt ve belirli diğer tüketici kredilerine ilişkin azami kredi teminat oranı sınırını belirleme yetkisi Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kuruluna aittir.
Kredi sınırlarının hesaplanmasında hangi sermaye unsurları esas alınır?
Kredi sınırlarının tespitinde bankaların özkaynakları ve ana sermayeleri birlikte esas alınmaktadır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy