1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun 32. maddesi, askeri öğrenciler hakkında ceza mahkûmiyeti kurulması durumunda asıl ceza ile birlikte uygulanan askeri öğrencilik hukukunu kaybettirme cezasını ve bu cezanın doğurduğu hukuki sonuçları düzenler. Maddede zorunlu kaybettirme halleri ile taksirli suçlar dışındaki üç ay veya daha az süreli hapis cezalarında askeri mahkemelere tanınan takdiri uygulama alanı yer alır.
1632 sayılı ASKERİ CEZA KANUNU m. 32Kaynağı aç
22/3/2000-4551/8 md.)
Aşağıda yazılı hallerde
askeri öğrenciler hakkında, askeri mahkemeler veya adliye mahkemelerince; asıl
ceza ile birlikte askeri öğrencilik hukukunu kaybettirme cezası da verilir. Bu
husus mahkeme hükmünde belirtilmemiş olsa dahi, Silahlı Kuvvetlerden çıkarmayı
gerektirir.
A) Taksirli suçlardan
verilen cezalar hariç olmak üzere ölüm, ağır hapis veya üç aydan fazla hapis
cezasına hükümlülük halinde,
B) 30 uncu maddenin
birinci fıkrasının (B) bendinde yazılı hallerde.
Taksirli suçlardan
verilen cezalar hariç olmak üzere, askeri mahkemelerce üç ay veya daha az hapis
cezası ile birlikte askeri öğrencilik hukukunu kaybettirme cezası da
verilebilir.
Bu ceza ayrıca bir hükme
gerek kalmaksızın;
A) Askeri öğrencilik
sıfatının,
B) Muvazzaf askeri
personel yetiştiren askeri okullara girme hakkının,
Kaybedilmesi sonuçlarını
doğurur.
İhraç cezasının
mahiyeti ve neticeleri:
Askeri Öğrencilik Hukukunu Kaybettirme Cezasının Verildiği Haller
Askeri Ceza Kanunu'nun 32. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendi uyarınca, taksirli suçlardan verilen cezalar hariç olmak üzere, askeri öğrenciler hakkında ölüm, ağır hapis veya üç aydan fazla hapis cezasına hükmedilmesi durumunda askeri mahkemeler veya adliye mahkemelerince asıl ceza ile birlikte askeri öğrencilik hukukunu kaybettirme cezası da verilir. Bu yaptırım mahkeme hükmünde açıkça gösterilmemiş olsa bile mahkûmiyet ilgilinin Silahlı Kuvvetlerden çıkarılmasını gerektirir.
Maddenin birinci fıkrasının (B) bendi uyarınca, Askeri Ceza Kanunu'nun 30. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinde gösterilen mahkûmiyet hallerinde de askeri öğrencilik hukukunu kaybettirme cezası verilir. Bu hüküm; devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar, basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlar ile istimal ve istihlak hariç kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma ve devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle mahkûmiyet halini kapsar.
1632 sayılı ASKERİ CEZA KANUNU m. 30Kaynağı aç
22/3/2000-4551/6 md.)
Aşağıda yazılı hallerde
subay, astsubay, uzman jandarmalar ve özel kanunlarında bu cezanın uygulanacağı
belirtilen asker kişiler hakkında, askeri mahkemeler veya adliye mahkemelerince
asıl ceza ile birlikte, Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarma cezası da verilir.
Bu husus mahkeme hükmünde belirtilmemiş olsa dahi, Silahlı Kuvvetlerden
çıkarmayı gerektirir.
A) Taksirli suçlardan
verilen cezalar hariç olmak üzere ölüm, ağır hapis, bir seneden fazla hapis
cezası ile hükümlülük halinde,
B) Devletin şahsiyetine
karşı işlenen suçlarla basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık,
dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz
kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya istimal ve istihlak
kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmi ihale ve alım
satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle
hükümlülük halinde.
Taksirli suçlardan
verilen cezalar hariç olmak üzere, askeri mahkemelerce üç aydan fazla hapis
cezası ile birlikte Türk Silahlı Kuvvetlerinden çıkarma cezası da verilebilir.
Türk Silahlı
Kuvvetlerinden çıkarma cezasının niteliği ve sonuçları:[10]
Hapis Süresine Göre Takdiri Uygulama ve Failin Sıfatı
Askeri Ceza Kanunu'nun 32. maddesinin ikinci fıkrası, taksirli eylemlerden kaynaklanan mahkûmiyetler hariç tutularak, askeri mahkemeler tarafından üç ay veya daha az hapis yaptırımıyla beraber askeri öğrencilik hukukunun kaybettirilmesine takdiren karar verilebileceğini hükme bağlamaktadır. Bununla birlikte, askeri mahkemelerin kaldırılmış olması karşısında söz konusu takdir yetkisinin adliye mahkemelerince uygulanıp uygulanamayacağına ilişkin farklı yaklaşımlar bulunurken, bu feri cezanın tatbiki için failin suçu işlediği sırada askeri öğrenci statüsünü taşıması aranmaktadır.
Askeri Öğrencilik Hukukunun Kaybedilmesinin Sonuçları
Askeri Ceza Kanunu'nun 32. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, askeri öğrencilik hukukunu kaybettirme cezası ayrıca bir hükme gerek kalmaksızın askeri öğrencilik sıfatının ve muvazzaf askeri personel yetiştiren askeri okullara girme hakkının kaybedilmesi sonuçlarını meydana getirir.
Askeri öğrencilik hukukunu kaybettirme cezası hangi mahkûmiyetlerde verilir?
Taksirli suçlar hariç olmak üzere ölüm, ağır hapis veya üç aydan fazla hapis cezasına hükmedilmesi durumunda ya da devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar, yüz kızartıcı suçlar, istimal ve istihlak hariç kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma ve devlet sırlarını açığa vurma suçlarından mahkûmiyet halinde asıl ceza ile birlikte verilir.
Mahkeme hükmünde kaybettirme cezası yazılmamışsa Silahlı Kuvvetlerden çıkarma uygulanır mı?
Evet, Askeri Ceza Kanunu'nun 32. maddesinin birinci fıkrasına göre bu husus mahkeme hükmünde belirtilmemiş olsa dahi kanuni şartları taşıyan mahkûmiyet Silahlı Kuvvetlerden çıkarmayı gerektirir.
Bu ceza muvazzaf askeri personel yetiştiren askeri okullara girişi engeller mi?
Evet, Askeri Ceza Kanunu'nun 32. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca bu ceza, ayrıca bir mahkeme hükmüne gerek bulunmaksızın muvazzaf askeri personel yetiştiren askeri okullara girme hakkının kaybedilmesi sonucunu doğurur.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy