İsyan Muharriki Suçunun Hukuki Niteliği ve Unsurları
1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun 94. maddesinin birinci fıkrasına göre, birden ziyade askeri şahsı hep birlikte amire veya üstüne itaatsizliğe, mukavemete yahut fiilen taarruza sevk ve tahrik eden kimse isyan muharriki sayılır. Suçun oluşabilmesi için en az iki askeri şahsın bu fiillere sevk ve tahrik edilmesi gerekir. Genele veya ulu orta söylenmiş sözlerde bu suça özgü nitelikler bulunmaz.
1632 sayılı ASKERİ CEZA KANUNU m. 94Kaynağı aç
birlikte amire veya mafevka itaatsizliğe veya mukavemete veyahut fiilen
taarruza sevk ve tahrik eden isyan muharriki sayılır. Suç yapılmamış veyahut
yapılmağa teşebbüs edilmemişse isyan muharriki beş seneden az olmamak üzere
ağır hapis cezasiyle cezalandırılır.
2. Tahrik sebebiyle,
askeri hizmete ehemmiyetli bir zarar gelmişse isyan muharriki on seneden az
olmamak üzere ağır hapisle cezalandırılır.
3. Seferberlikte isyan
muharriki ölüm cezasiyle cezalandırılır.
Hilafı salahiyet
askerlik işleri için toplananlar ve müzakere yapanların cezaları
İsyan muharriki suçu, sırf askeri suç ve sırf hareket suçu niteliğindedir. Failin iki veya daha fazla askeri şahsı kanunda belirtilen eylemleri gerçekleştirmeye sevk ve tahrik etmesiyle suç tamamlanır; bu sebeple suça teşebbüs mümkün değildir. Sevk ve tahrik fiilleri sonucunda hedef alınan asker kişilerin bu söz ve eylemlerden etkilenmemiş olması suçun oluşumunu engellemez.
Amaç Suçun Durumu ve Kanuni Cezalar
İsyan muharriki suçunun vücut bulması için sevk ve tahrik edilen amaç suçun icrasına başlanmış olması şart değildir. Kanunun 94. maddesinin birinci fıkrası gereğince, amaç suç yapılmamış veya yapılmaya teşebbüs edilmemişse fail beş yıldan az olmamak üzere ağır hapis cezasıyla cezalandırılır. Amaç suçun işlenmesi veya teşebbüs aşamasında kalması halinde ise fail, isyan muharriki fiilinden ayrı olarak ayrıca amaç suçtan da cezalandırılır.
1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun 94. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, tahrik sebebiyle askeri hizmete ehemmiyetli bir zarar meydana gelmişse isyan muharriki on seneden az olmamak üzere ağır hapisle cezalandırılır. Maddenin üçüncü fıkrasında ise fiilin seferberlik halinde işlenmesi hali düzenlenmiş olup seferberlikte isyan muharriki ölüm cezasıyla cezalandırılır.
İsyan muharriki suçu ne zaman tamamlanır?
İki veya daha fazla askeri şahsın amire veya üstüne itaatsizliğe, mukavemete yahut fiilen taarruza sevk ve tahrik edilmesiyle suç tamamlanır; sırf hareket suçu niteliği taşıdığından teşebbüs mümkün değildir.
Hedef alınan askerlerin tahrikten etkilenmemesi suçu engeller mi?
Sevk ve tahrik eylemleri sonucunda hedef alınan asker kişilerin yapılan söz ve hareketlerden etkilenmemiş olması suçun oluşumuna engel teşkil etmez.
Tahrik edilen amaç suç işlenirse fail nasıl cezalandırılır?
Amaç suçun işlenmesi veya icrasına teşebbüs edilmesi halinde fail, isyan muharriki suçunun yanı sıra ayrıca amaç suçtan ötürü de cezalandırılır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy