Askeri Ceza Kanunu 64. Maddenin Kapsamı ve Fail Çevresi
1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun 64. maddesinin birinci fıkrası; hem yoklamalarını yaptırmak hem muvazzaflık hizmetini yerine getirmek üzere çağrıldığı halde gelmeyen yedek subayların hem de yedeklik döneminde askere çağrılmasına rağmen gelmeyen subayların eylemlerini kapsamaktadır.
Barışta askeri hizmete çağrıldığı halde kanuna göre belirlenen sürede askerlik şubesine gelmeyen yedek subay, yedek astsubay ve askeri memurlardan sürenin bitiminden sonra on beş gün içinde yakalananlar bir aydan altı aya kadar hapis, on beş günden sonra üç ay içinde yakalananlar altı aydan bir yıla kadar hapis ve üç aydan sonra yakalananlar kanun metnine göre beş yıla kadar ağır hapis cezası ile cezalandırılır. Belirlenen bu süreler içinde kendiliğinden şubeye gelen yükümlülerin cezaları ise yarı oranında indirilir.
1632 sayılı ASKERİ CEZA KANUNU m. 64Kaynağı aç
15/6/1942-4257/1 md.)
1 – Hazarda askeri hizmete çağrıldığı
halde 1076 sayılı kanunun 15 inc maddesine tevfikan Milli Müdafaa Vekaletince
emredilen müddet içinde askerlik şubesine gelmiyen yedek subay , yedek astsubay
ve askeri memurlardan bu müddetin bitmesinden sonra on beş gün içinde elde
edilenler bir aydan altı aya kadar, on beş günden sonra üç ay içinde elde
edilenler altı aydan bir seneye kadar hapis ve üç aydan sonra elde edilenler
beş seneye kadar ağır hapis cezasiyle cazalandırılır. Bu müddetler içinde
kendiliğinden gelenlerin cezaları yarıya indirilir.
2 – Seferberlikte
çağrıldığı halde muayyen müddet içinde askerlik şubesine gelmiyen yedek
subaylar, yedek astsubaylar ve askeri memurlardan bu müddetin bitmesinden sonra
yedi gün içinde gelenler üç aydan iki seneye kadar, elde edilenler altı aydan
üç seneye kadar, yedi günden sonra üç ay içinde gelenler iki seneden ve elde
edilenler üç seneden aşağı olmamak üzere hapis, üç aydan sonra gelenler beş
seneden az olmamak üzere ağır hapis, elde edilenler ölüm cezasiyle
cezalandırılırlar.
3 – Askeri hizmet için
yapılan davet üzerine şubeye gelen yedek subay , yedek astsubay ve askeri memurlardan
mahalli müretteplerine hazarda on iki ve sefeberlikte dört gün içinde hareket
etmiyenler veya yol müddeti hariç olarak bu müddetlerin yarısından fazla bir
müddeti yolda geçirerek vazife ve memuriyetlerine iltihak etmiyenler hazarda üç
aya kadar ve seferberlikte üç aydan beş seneye kadar hapsolunurlar. Bu fıkrada
ve 65 inci maddede yazılı müddetler halin icabına göre Milli Müdafaa
Vekilliğince azaltılabilir veya uzatılabilir.
Az vahim hallerde 63
üncü maddenin son fıkrasında yazılı hükümler bu maddede yazılı olan cezalar
hakkında da tatbik olunur.
4 – 1076 sayılı kanunun
13 ve 15 inci madelerinde yazılı haller bu maddenin tatbikında da nazara
alınır.
Vazife ve
memuriyetlerine gitmeyenlerin cezaları:
Seferberlik Halinde Şubeye Gelmeme Fiili
Seferberlikte askeri hizmete çağrıldığı halde belirlenen süre içinde askerlik şubesine gelmeyen yedek subaylar, yedek astsubaylar ve askeri memurlardan; sürenin bitiminden itibaren yedi gün içinde gelenler üç aydan iki yıla kadar hapis, yakalananlar altı aydan üç yıla kadar hapis; yedi günden sonra üç ay içinde gelenler iki yıldan az olmamak üzere hapis, yakalananlar üç yıldan az olmamak üzere hapis cezasına çarptırılır. Kanun metninde, üç aydan sonra gelenler için beş yıldan az olmamak üzere ağır hapis, yakalananlar için ise ölüm cezası öngörülmektedir.
Görev Yerine Hareket Etmeme ve İntikal Süreleri
Askeri hizmet daveti üzerine askerlik şubesine gelen yedek subay, yedek astsubay ve askeri memurlardan; görev yerlerine gitmek üzere barışta on iki gün, seferberlikte dört gün içinde hareket etmeyenler ya da yol süresi hariç tutulmak kaydıyla bu sürelerin yarısından fazlasını yolda geçirerek görev ve memuriyetlerine katılmayanlar barışta üç aya kadar, seferberlikte ise üç aydan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Kanunun 64. maddesinin üçüncü fıkrasında ve 65. maddesinde belirtilen hareket ve intikal süreleri, durumun gereğine göre Millî Müdafaa Vekilliğince azaltılabilir veya uzatılabilir.
Askeri Ceza Kanunu'nun 64. maddesinde öngörülen fiillerde az vahim hallerin bulunması halinde, Kanun'un 63. maddesinin son fıkrasında yer alan hükümler bu maddedeki cezalar hakkında da uygulanır.
Mazeret Halleri ve Yedeklik Dönemi Eğitimi
Askeri Ceza Kanunu'nun 64. maddesinin tatbikinde 1076 sayılı Kanun'un mazeret ve eğitime ilişkin 13 ve 15. maddeleri dikkate alınır. Bu çerçevede, seferberlik ilanında veya tatbikat benzeri durumlar için celp pusulası alındıktan sonra, raporla belirlenmiş akut hastalıklar ile hareket kabiliyetini engelleyen bedensel zafiyet gibi tıbbi zorunluluk halleri saklı kalmak üzere, maluliyet iddiasında bulunanların talepleri görevlerine başlamadıkça dikkate alınmaz.
1076 sayılı YEDEK SUBAY VE YEDEK ASKERİ MEMURLAR KANUNU m. 13Kaynağı aç
13 – Seferberliğin ilanında veya manevra ve saire için celp puslası
alındıktan sonra raporla gösterilmiş had hastalıklarla rüküp ve nüzule iktidar
bırakmıyan zafiyet gibi lüzumu sıhhiye müstenit hastalıklar müstesna olmak
üzere malüliyet iddiasında bulunanların müracaatları vazifelerine başlamadıkça
nazarı dikkate alınmaz.
Silah
altına davet
Talim ve manevra için çağrıldıkları halde kanuna göre özürsüz gelmedikleri anlaşılanlar hakkında 1111 sayılı Kanun'un 89. maddesi hükümleri uygulanır ve bu kişiler ayrıca emsalleri kadar hizmete tabi tutulurlar.
1076 sayılı YEDEK SUBAY VE YEDEK ASKERİ MEMURLAR KANUNU m. 15Kaynağı aç
15 – (Değişik: 22/5/2012 – 6318/25 md.)
Talim
ve manevra için çağrıldıkları halde 1111 sayılı Kanunun 47 nci maddesine göre
özürsüz gelmedikleri anlaşılanlar hakkında 1111 sayılı Kanunun 89 uncu maddesi
hükümleri uygulanır ve ayrıca emsalleri kadar hizmete tabi tutulurlar.
Yedek Subay ve memurlarının muvazzaf sınıfa geçirilmesi
Barışta süresinde gelmeyen yükümlü kendiliğinden başvurursa cezada indirim uygulanır mı?
Evet, barış zamanında kanuni sürenin bitiminden sonra belirlenen süreler içerisinde kendiliğinden askerlik şubesine gelen yükümlülerin cezaları yarı oranında indirilir.
Yedek personelin talim ve manevraya özürsüz katılmamasının kanuni sonucu nedir?
Talim ve manevra için çağrıldığı halde mazeretsiz olarak gelmeyenler hakkında kanun hükümleri uyarınca işlem yapılır ve bu kişiler ayrıca emsalleri kadar askeri hizmete tabi tutulurlar.
Görev yerine hareket için öngörülen kanuni süreler değiştirilebilir mi?
Evet, Askeri Ceza Kanunu'nun 64. maddesinin üçüncü fıkrasında ve 65. maddesinde yer alan süreler durumun gereğine göre Millî Müdafaa Vekilliğince kısaltılabilir veya uzatılabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy