Asalet tasdiki, aday memurluk sürecini başarıyla tamamlayan personelin asli memurluğa atanmasını ifade eder. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 58 inci maddesi gereğince, adaylık sürecindeki eğitim aşamalarını başarıyla bitirenlerin asli memurluğa geçişi disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili makamın onayıyla sağlanır. Bu atama onay tarihinden itibaren hüküm doğurmakta olup geçiş tarihi hiçbir biçimde adaylık süresinin bitimini aşamaz.
Adaylık Süresi ve Nakil Yasağı
657 sayılı Kanunun 54 üncü maddesi uyarınca aday olarak atanmış Devlet memurunun adaylık süresi bir yıldan az iki yıldan çok olamaz. Aday memurların bu süre içinde başka kurumlara nakli yapılamaz. Kurumlar arası nakil yasağı bulunmakla birlikte, aday memurun yeniden Kamu Personel Seçme Sınavına girerek başka bir kurumu tercih edip kazanması hali nakil işlemi değil, yeniden atama niteliğinde değerlendirilmektedir.
Aday memurların kurumlar arası nakli sınırlandırılmış olmakla birlikte, kurum içinde asaleti tasdik edilmiş memurlar gibi görevlerinin veya görev yerlerinin değiştirilebileceği yönünde yargı kararı verilmiştir.
Aday memurun azami iki yıllık adaylık süresi hesaplanırken, fiilen görev yapılamayan ve değerlendirilemeyen görevden uzaklaştırma sürelerinin bu hesaba dahil edilmemesi yönünde idari görüş bulunmaktadır. Bu kapsamda görevden uzaklaştırma tedbiri uygulandığında, asli memurluğa atama konusunun soruşturma sonucunun görülmesi ve tedbirin kaldırılmasından sonra değerlendirilmesi öngörülmektedir.
Eğitim Devreleri, Sınav Barajı ve İtiraz Usulü
Aday memurların yetiştirilmesine ilişkin mevzuat çerçevesinde uygulanan temel eğitimin süresi on günden az iki aydan çok olamaz. Aday memurların temel eğitim sınavında başarılı sayılabilmeleri için 100 tam puan üzerinden en az 60 puan almaları şarttır.
Temel eğitim sınav sonuçlarına ilişkin itirazlar, sonuçların adaylara duyurulmasından başlayarak iki gün içinde dilekçe ile Eğitim ve Sınav Yürütme Komisyonu Başkanlığına yapılır. Komisyonun bu dilekçeleri on gün içinde karara bağlaması zorunlu olup inceleme neticesi kesindir.
Mali Haklar ve Kademe İlerlemesi
Bir göreve açıktan aday veya asıl memur olarak atananlar, göreve başladıkları günden itibaren aylığa hak kazanırlar ve ilk aylık gün hesabıyla ay sonunda ödenir. Aday memurların asaletleri tasdik edilinceye kadar kademe ilerlemesi yapılmaz. Adaylık süresi sonunda kanun hükümlerine göre asıl memurluğa atanan personelin adaylıkta geçirdiği süreler, derece yükselmelerinde ve kademe ilerlemelerinde değerlendirilir.
Adaylık Devresinde Göreve Son Verme Nedenleri
657 sayılı Kanunun 56 ncı maddesine göre, adaylık süresi içinde temel ve hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin herhangi birinde başarısız olanların, birden fazla uyarma veya kınama cezası almış olanların ya da aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alanların disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile kurumlarıyla ilişkileri kesilir.
Aday memurluk sürecinde yeterli deneme süresi tanınmadan ve çalışmasında ne gibi sakınca bulunduğu somutlaştırılmadan göreve başladıktan bir ay sonra göreve son verilemeyeceği; ayrıca iki yıllık azami adaylık süresi aşıldıktan sonra sicili olumlu olan aday memurun da bu gerekçeyle ilişiğinin kesilemeyeceği yönünde yargı kararları verilmiştir.
İlişik Kesmenin Hukuki Sonuçları ve İptal Davası
Adaylık devresi içinde ilişiği kesilen personelin sağlık sebepleri hariç tutulmak üzere üç yıl süreyle Devlet memurluğuna alınmayacağı öngörülmekle birlikte, söz konusu bekleme süresinin kanuni dayanağı bakımından mevzuat düzenlemeleri farklılık taşımaktadır. Diğer taraftan disiplin cezası nedeniyle ilişiği kesilen aday memurların, 2547 sayılı Kanuna tabi üniversite öğretim elemanlarının özlük haklarını düzenleyen 2914 sayılı Kanun kapsamındaki kadrolara atanmasında genel bekleme süresine tabi tutulmayacakları yönünde idari mütalaa bulunmaktadır.
2914 sayılı YÜKSEKÖĞRETİM PERSONEL KANUNU m. 2Kaynağı aç
Asaleti tasdik edilmeyerek ilişiği kesilen aday memurların, bu işlemin kendilerine tebliğinden itibaren altmış günlük hak düşürücü süre içerisinde idare mahkemesinde yürütmenin durdurulması istemli iptal davası açma hakkı bulunmaktadır.
Sözleşmeli personele asalet tasdik işlemi uygulanır mı?
Hayır, sözleşmeli personele asalet tasdik işlemi uygulanmaz. 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamındaki sözleşmeli personel memur statüsünde bulunmadığından mevzuatta bu personel için asalet tasdiki düzenlemesi yer almamaktadır.
Aday memur adaylık süresi içinde başka kuruma atanabilir mi?
Aday memurun başka kurumlara nakli 657 sayılı Kanunun 54 üncü maddesi gereğince yapılamaz. Ancak adayın yeniden KPSS'ye girerek başka bir kurumu tercih edip kazanması nakil değil yeniden atama sayıldığından bu yolla atanabilmesi mümkündür.
Adaylık devresinde ilişiği kesilen memur ne kadar süreyle memuriyete alınmaz?
657 sayılı Kanunun 56 ncı maddesine göre adaylık devresinde ilişiği kesilenler sağlık nedenleri hariç üç yıl süreyle Devlet memurluğuna alınmazlar; disiplin cezası nedeniyle ilişiği kesilenlerin 2914 sayılı Kanun kapsamındaki kadrolara atanmasında ise bekleme süresine tabi olunmayacağına dair mütalaa bulunmaktadır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy