Anonim şirketlerde genel kurul toplantısı; kanunda ve esas sözleşmede öngörülen toplantı veya karar nisaplarının sağlanamaması, sermayenin belirli bir oranını temsil eden azlık pay sahiplerinin finansal tabloların müzakeresini erteleme hakkını kullanması, gündeme geçilmeden önce genel kurul tarafından erteleme kararı alınması ya da güvenlik ve teknik yetersizlikler sebebiyle toplantı başkanlığınca erteleme kararı verilmesi hallerinde ertelenir.
Genel Kurul Toplantısının Ertelenmesini Gerektiren Haller
Anonim şirket genel kurulunda toplantı başlamadan önce, kanun ve esas sözleşmede öngörülen asgari toplantı nisabının sağlanamadığının tespiti veya toplantı sırasında yapılan yoklama neticesinde hazır bulunan pay listesine göre hesaplanan karar nisabı kadar payın temsil edilmediğinin anlaşılması halinde toplantı ertelenir. Kanun ve esas sözleşmeye uygun biçimde çağrılmış ve toplantı nisabı sağlanmış bir genel kurul toplantısının herhangi bir gerekçe aranmaksızın ertelenmesi ise ancak gündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden önce ve genel kurul tarafından alınacak bir karar ile mümkündür.
Toplantının düzeni ve güvenliği kapsamında da erteleme kuralları düzenlenmiştir. Kolluk güçlerinin ve varsa Bakanlık temsilcisinin görüşü alınmak suretiyle toplantının güvenlik açısından sağlıklı bir şekilde yapılamayacağının anlaşılması durumunda genel kurul, toplantı başkanlığı tarafından ertelenebilir. İlgili Yönetmelik m. 32/1-b uyarınca genel kurula elektronik ortamda katılım sistemini uygulayan şirketlerin toplantılarında Bakanlık temsilcisinin bulunması zorunludur. Türk Ticaret Kanunu m. 1527 ve Yönetmelik hükümleri doğrultusunda elektronik genel kurul sistemine ilişkin aranan şartların sağlanamadığının tespiti halinde, toplantı başkanlığı Bakanlık temsilcisinin görüşünü alarak toplantıyı erteleyebilir.
Azlığın Talebiyle Finansal Tabloların Müzakeresinin Ertelenmesi
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 420/1 kapsamında, sermaye payı asgari onda bir olan ya da halka açık ortaklıklarda yirmide bir oranını temsil eden azlık pay sahipleri talepte bulunduğunda, finansal tabloların ve bunlarla bağlantılı meselelerin görüşülmesi genel kurulun ayrıca onayına ihtiyaç duyulmaksızın toplantı başkanı tarafından bir ay ertelenir. Anonim ortaklıklarda gündemin toplantı çağrısını yapan merci tarafından saptanması ve kural olarak gündem harici hususların tartışılamaması esas olmakla birlikte, Türk Ticaret Kanunu m. 413/3 uyarınca idare meclisi üyelerinin görevden uzaklaştırılması ile yeni üyelerin belirlenmesi yılsonu finansal tablolarının müzakeresiyle bağlantılı kabul edilmektedir. Mülga 6762 sayılı Kanun m. 377 döneminde bilançonun onaylanması çoğunluğun yahut onda bir paya sahip azlığın istemiyle bir ay sonraya bırakılabilmekte ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2013/8028 E., 2014/13660 K. sayılı kararında yönetim organı seçimleri bilanço müzakeresi kapsamında görülmemekteyken, yürürlükteki düzenleme bu tasarrufları doğrudan finansal tablolarla ilişkili saymaktadır.
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. 420Kaynağı aç
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2013/8028, K. 2014/13660Kaynağı aç
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. 413Kaynağı aç
6762 sayılı TÜRK TİCARET KANUNUNUN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN HÜKÜMLERİ m. 377Kaynağı aç
Finansal tabloların müzakeresinin azlık talebiyle ilk toplantıda ertelenmesi herhangi bir somut gerekçeye dayandırılmak zorunda değildir. Bununla birlikte pay sahiplerinin finansal tablolara yönelttiği tüm itirazların bu ilk celsede dile getirilmesi ve zapta geçirilmesi usulen gereklidir. Türk Ticaret Kanunu m. 420/2 uyarınca, erteleme hakkının bir kez kullanılmasının ardından görüşmelerin yeniden ötelenmesi talep edilecekse, daha önce tutanağa aktarılan itiraz noktalarına şirket yetkililerince dürüst hesap verme prensiplerine uygun biçimde yanıt verilmemiş olması aranır.
Türk Ticaret Kanunu m. 420/1 kapsamındaki emredici kurala rağmen azlığın istemi dikkate alınmaksızın toplantı ertelenmeden finansal tablolar ve buna bağlı konular hakkında karar alınması hukuken geçersizlik sonucunu doğurur. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2023/1068 E., 2024/4480 K. sayılı kararında belirtildiği üzere, yasal erteleme kararı verilmeksizin alınan bu kararlar iptale tabi olmayıp yok hükmündedir ve bu kararlar hakkında yokluğun tespiti hükmü kurulması gerekir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2023/1068, K. 2024/4480Kaynağı aç
Ertelenen Toplantının Hukuki Niteliği ve İkinci Toplantı Çağrı Usulü
Gündemin değiştirilmemesi kaydıyla; nisap yokluğu, azlığın talebi, genel kurul kararı veya herhangi bir sebeple toplantının ertelenmesi halinde yapılacak toplantılar hukuken önceki toplantının devamı sayılır. Toplantının ertelenmesi kararı Türk Ticaret Kanunu m. 414/1 hükmüne uygun şekilde pay sahiplerine ilan yoluyla bildirilir ve internet sitesinde yayımlanır; izleyen toplantı için genel kurul kanunda öngörülen usule uyularak toplantıya çağrılır.
Genel kurulun toplanmasına ilişkin çağrı, şirket ana sözleşmesindeki yönteme uyularak, kurumsal internet sayfasında ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi vasıtasıyla kamuoyuna duyurulur. İlan tarihi ile toplantı günü hesaba katılmaksızın bu duyurunun en az iki haftalık bir süre öncesinde yapılması kanuni bir zorunluluktur. Bunun yanı sıra pay defterine kayıtlı ortaklara veya hisse sahipliğini tevsik eden evrakla birlikte ikametgah adresini şirkete ileten pay sahiplerine; oturum tarihi, gündem başlıkları ve ilanın yayımlandığı ya da yayımlanacağı süreli yayınlar taahhütlü posta yoluyla iletilir.
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. 414Kaynağı aç
Erteleme üzerine yapılacak toplantı çağrısı için yayımlanacak ilanlarda ve pay sahiplerine gönderilecek mektuplarda, erteleme sebebi ile yapılacak toplantıda yeterli olan toplantı nisabının açıkça belirtilmesi gerekir. İlk toplantının ilan metnine, nisabın sağlanamaması halinde yapılacak ikinci toplantının çağrısına dair önceden konulacak hükümler ise geçersizdir. İnternet sitesi açmakla yükümlü olan şirketlerde azlığın istemi üzerine finansal tabloların ertelenmesi durumunda internet sitesindeki ilan, erteleme kararının tarihinden itibaren en geç beş gün içinde yayımlanır. Ayrıca yapılacak ikinci toplantıda toplantı yerinde bulundurulması gereken belgeler arasında bir önceki toplantıya ilişkin toplantı tutanağı da yer alır.
İkinci Toplantıda Toplantı ve Karar Nisapları
Olağan genel kurul toplantılarında ilk toplantıda Türk Ticaret Kanunu m. 418/1 uyarınca sermayenin en az dörtte birini karşılayan payların sahiplerinin veya temsilcilerinin hazır bulunmaması sebebiyle erteleme yapılmışsa, yapılacak ikinci toplantının icrası için toplantı nisabı aranmaz. Bu ikinci toplantıda temsil edilen sermaye miktarına bakılmaksızın müzakere yürütülür ve kararlar toplantıda hazır bulunanların oylarının çoğunluğu ile alınır.
Esas sözleşme değişikliklerinin görüşüldüğü genel kurul toplantılarında toplantı veya karar nisabının sağlanamaması halinde ikinci toplantının en geç bir ay içinde yapılması zorunludur. Türk Ticaret Kanunu m. 421 uyarınca genel esas sözleşme değişikliklerinde ilk toplantıda şirket sermayesinin en az yarısı temsil edilmediğinde, ikinci toplantı için nisap şirket sermayesinin en az üçte birinin temsil edilmesidir ve kararlar hazır bulunanların oylarının çoğunluğu ile verilir. İkinci toplantının bir aylık sürenin sona ermesinden sonra yapılması halinde toplantı artık ikinci toplantı vasfını kaybeder; ilk toplantı sayılarak yeniden sermayenin yarısının temsil edilmesi aranır. Buna karşılık Türk Ticaret Kanunu m. 421/2 ve 421/3 kapsamındaki özel esas sözleşme değişikliklerinde ilk toplantıda öngörülen nisaplara ulaşılamadığı takdirde, izleyen toplantılarda da aynı nisaplar aynen aranmaya devam eder.
Genel kurul toplantısı nisap yetersizliği dışında hangi gerekçelerle ertelenebilir?
Toplantı; gündeme geçilmeden önce genel kurul kararıyla, azlığın finansal tabloların müzakeresini erteleme istemi üzerine toplantı başkanının kararıyla, güvenlik gerekçesiyle kolluk ve varsa Bakanlık temsilcisinin görüşü alınarak veya elektronik genel kurul şartlarının sağlanamaması sebebiyle toplantı başkanlığınca ertelenebilir.
Azlığın finansal tabloları erteleme talebi genel kurulun onayına tabi midir?
Hayır, sermayenin en az onda birine veya halka açık şirketlerde yirmide birine sahip azlık pay sahiplerinin talebi üzerine genel kurulun karar almasına gerek olmaksızın toplantı başkanının kararıyla finansal tabloların müzakeresi bir ay sonraya ertelenir. Bu erteleme yapılmadan alınan kararlar yok hükmündedir.
Finansal tabloların müzakeresi azlığın talebiyle ikinci kez ertelenebilir mi?
Azlığın istemiyle bir defa ertelenen finansal tabloların tekrar ertelenebilmesi, ancak azlığın ilk toplantıda ileri sürdüğü ve tutanağa geçmiş bulunan itiraz noktaları hakkında ilgililerce dürüst hesap verme ölçüsü ilkelerine uygun biçimde cevap verilmemiş olması halinde mümkündür.
İlk toplantı ilanına nisap sağlanamazsa ikinci toplantının yapılacağı tarihi yazmak geçerli midir?
Hayır, mevzuat uyarınca ilk toplantının ilan metnine, nisabın sağlanamaması halinde yapılacak ikinci toplantının çağrısına dair peşin olarak konulan hükümler geçersizdir; ikinci çağrının erteleme gerçekleştikten sonra ayrıca yapılması zorunludur.
Ertelenen genel kurul toplantısında gündeme yeni madde eklenebilir mi?
Hayır, gündemin değiştirilmemesi şartıyla ertelenen toplantılar hukuken önceki toplantının devamı niteliğindedir; anonim şirketlerde gündeme bağlılık ilkesi geçerli olduğundan ertelenen toplantıda gündeme yeni bir konu eklenemez.
Ertelenen toplantı sonrasında yapılacak ikinci toplantıda hangi belgeler bulundurulmalıdır?
Mevzuat uyarınca ikinci toplantıda toplantı yerinde bulundurulması zorunlu olan belgeler arasında bir önceki erteleme toplantısına ilişkin toplantı tutanağı da yer alır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

