Anonim Şirketlerde Elektronik Genel Kurul Yönetmeliği

by Avukat Erdal Ersoy
Anonim Şirketlerde Elektronik Genel Kurul Yönetmeliği

Anonim şirket genel kurullarına elektronik ortamda katılma, öneride bulunma, görüş açıklama ve oy verme işlemleri 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1527. maddesi ile 28.08.2012 tarihli ve 28395 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak 01.10.2012 tarihinde yürürlüğe giren Anonim Şirketlerde Elektronik Ortamda Yapılacak Genel Kurullara İlişkin Yönetmelik ile düzenlenmiştir. Kanun ve yönetmelik gereğince elektronik ortamda gerçekleştirilen katılım, görüş bildirme ve oy kullanma işlemleri, genel kurula fizikî katılmanın ve oy vermenin bütün hukuki sonuçlarını doğurur.

Yönetmeliğin Kapsamı ve Esas Sözleşme Düzenlemesi

Anonim Şirketlerde Elektronik Ortamda Yapılacak Genel Kurullara İlişkin Yönetmelik; pay sahiplerinin genel kurula elektronik ortamda katılmasına, öneride bulunmasına, görüş açıklamasına ve oy kullanmasına ilişkin usul ve esasları düzenler. Yönetmelik ayrıca genel kurullara elektronik ortamda katılmaya ve oy vermeye ilişkin esas sözleşme hükmünün örneğini, oyun hak sahibi veya temsilcisi tarafından kullanılmasının esaslarını, Elektronik Genel Kurul Sisteminin işleyiş prensiplerini ve bu sistemin katılımcılarının yükümlülüklerini kapsar.

Elektronik genel kurul sistemini uygulamak isteyen anonim şirketlerin öncelikle esas sözleşmelerinde bu doğrultuda düzenleme yapması zorunludur. Yönetmelikte yer alan elektronik genel kurula katılım esas sözleşme hükmü, herhangi bir değişiklik yapılmaksızın şirket esas sözleşmesinde yer almalıdır. Esas sözleşmesinde elektronik ortamda genel kurula imkân tanıyan şirketler, hak sahiplerinin ve temsilcilerinin toplantıya elektronik ortamda katılabilmelerini ve oy verebilmelerini temin etmekle yükümlüdür.

Esas Sözleşme Değişikliği Nisapları ve Yargısal Denetim

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 421. maddesinin birinci fıkrasına göre şirket esas sözleşmesinin değiştirilmesine yönelik kararlar, aksi yönde kanuni ya da sözleşmesel bir düzenleme bulunmadıkça, esas sermayenin en az yarısının temsil edildiği bir genel kurulda hazır bulunan oyların çoğunluğuyla karara bağlanır. Şayet ilk toplantıda aranan nisaba ulaşılamazsa, azami bir ay zarfında ikinci toplantı düzenlenebilir ve bu oturumda şirket sermayesinin en az üçte birinin temsili yeterli sayılır. Bahse konu asgari nisapları aşağı çeken veya nispî çoğunluk arayan sözleşme kayıtları ise kanun gereğince geçersizdir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2016/7946, K. 2018/1467Kaynağı aç
11. Hukuk Dairesi         2016/7946 E.  ,  2018/1467 K. "İçtihat Metni" …. Taraflar arasında görülen davada … Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 20/04/2016 tarih ve 2014/630-2016/295 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 27.02.2018 günü hazır bulunan davacı vekili Av. … ile davalı vekili Av. . … dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: Davacı, davalı şirketin % 20 hissedarı olduğunu, şirket tasfiye davası ile ilgili açılan dava sonucunda 19/12/2013 tarihinde şirketin tasfiyesine karar verilerek tasfiye memuru atandığını, eski yönetimin genel kurulu toplantıya çağırma hakkı ve yetkisinin olmadığını, buna rağmen davalı şirketin 2013 yılına ait olağan genel kurul toplantısının 25/04/2014 tarihinde yapıldığını, genel kurulda alınan kararların kanun, anasözleşme ve afaki iyiniyet kurallarına aykırı olduğunu ileri sürerek, 4-5-6-7 ve 9 nolu kararların iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, davanın reddini istemiştir. Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı şirketin % 20 paylı ortağı olduğu, genel kurulu yönetim kurulunun toplantıya çağırmasının yasal mevzuata herhangi bir aykırılığının bulunmadığı, faaliyette bulunmayan ve zararda olan şirkette yönetim kuruluna verilen ücret ve huzur haklarının örtülü kazanç aktarımı niteliğinde ve objektif iyi niyet kurallarına aykırı olduğu, yine anılan genel kurulda hazırlanmış bir denetim raporu olmadığı ve denetçinin genel kurulda hazır bulunmadığı için bilanço ve kar – zararın onaylanmasına ilişkin 4 ve 9 numaralı gündem maddelerinin iptali koşullarının oluştuğu, 5. gündem maddesinde görüşülen yönetim kurulu ibrasında yasaya uygun yeterli çoğunluğun oluşmadığı ve denetimden yoksun yönetim kurulu ibrasının yasaya aykırı olduğu, 6. gündem maddesinde yer alan şirket taşınmazlarının satışı ve yönetim kuruluna yetki verilmesine ilişkin kararın da yasanın aradığı % 75 oranındaki oy çoğunluğu sağlanamadığından Türk Ticaret Kanununun 538. maddesindeki nisabın oluşmadığı, şirketin tasfiyesine yönelik bir karar varken mahkeme kararının etkisizleştirilmesine yönelik alınan bu kararın da objektif iyi niyet kurallarına aykırı olduğu, 7. gündem maddesinin ana sözleşmenin 10. maddesinin tadil tasarısının görüşülmesine ilişkin olduğu, davacının elektronik genel kurul sisteminin kurulmasına karşı çıktığı, Türk Ticaret Kanunun 421. maddesi uyarınca kanun ve ana sözleşmede aksine hüküm bulunmadığı taktirde esas sözleşmeyi değiştiren kararların şirket sermayesinin en az yarısının temsil edildiği genel kurulda toplantıda mevcut bulunan oyların çoğunluğu ile alınacağının öngörüldüğü, söz konusu değişikliğin % 60 oy oranı ile kabul edildiği, …/… bu açıdan söz konusu gündem maddesinin iptali koşullarının ise gerçekleşmediği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, davalı şirketin 25/04/2014 tarihli olağan genel kurulunda alınan 4-5-6 ve 9 numaralı kararların iptaline, 7 numaralı kararın iptaline yönelik istemin ise reddine karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava, anonim şirket genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK’nin 421. maddesinde, kanunda veya esas sözleşmede aksine hüküm bulunmadığı takdirde, esas sözleşmeyi değiştiren kararların, şirket sermayesinin en az yarısının temsil edildiği genel kurulda, toplantıda mevcut bulunan oyların çoğunluğu ile alınacağı düzenlenmiştir. Ancak mahkeme gerekçesinde ve genel kurul tutanağında 7. gündem maddesinin % 60 oy oranı ile kabul edildiği belirtilmişse de; dosyada hazirun cetveli bulunmadığından TTK 421. maddesinde öngörülen nisabın oluşup oluşmadığı anlaşılamamıştır. Dava konusu genel kurul tutanağından şirketin 6000 paydan oluştuğu, 4800 pay sahibinin toplantıya katıldığı, ana sözleşme değişikliğine ilişkin 7. maddenin oylamasında davacı ile dava dışı .. .’ın olumsuz oy kullandığı, yine dosyada mevcut şirkete ait faaliyet raporundan davacının 1200, dava dışı .. ..’ın ise 1200 paya sahip olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece iptali istenen genel kurul toplantısına ait hazirun cetveli dosya içerisine getirtilerek toplantıya katılan ve olumsuz oy kullanan payların belirlenip, TTK 421. maddesinde öngörülen nisabın oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı karar verilmesi doğru olmamıştır. Kaldı ki; davacı ana sözleşme değişikliğine ilişkin 7. gündem maddesinin tadil metni ile eski metnin aynı olmasına rağmen genel kurulda karara bağlanmasının genel kurul toplantılarına ilişkin yönetmelik hükümlerine aykırı olduğunu, yine alınan kararların yasaya ve afaki iyiniyet kurallarına aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Ancak mahkemece davacının bu iddiaları yönünden inceleme ve değerlendirme yapılmaması dahi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 1.630,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 27/02/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. ….
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. 421Kaynağı aç
MADDE 421- (1) Kanunda veya esas sözleşmede aksine hüküm bulunmadığı takdirde, esas sözleşmeyi değiştiren kararlar, şirket sermayesinin en az yarısının temsil edildiği genel kurulda, toplantıda mevcut bulunan oyların çoğunluğu ile alınır. İlk toplantıda öngörülen toplantı nisabı elde edilemediği takdirde, en geç bir ay içinde ikinci bir toplantı yapılabilir. İkinci toplantı için toplantı nisabı, şirket sermayesinin en az üçte birinin toplantıda temsil edilmesidir. Bu fıkrada öngörülen nisapları düşüren veya nispî çoğunluğu öngören esas sözleşme hükümleri geçersizdir. (2) Aşağıdaki esas sözleşme değişikliği kararları, sermayenin tümünü oluşturan payların sahiplerinin veya temsilcilerinin oybirliğiyle alınır: a) Bilanço zararlarının kapatılması için yükümlülük ve ikincil yükümlülük koyan kararlar. b) Şirketin merkezinin yurt dışına taşınmasına ilişkin kararlar. (3) Aşağıdaki esas sözleşme değişikliği kararları, sermayenin en az yüzde yetmişbeşini oluşturan payların sahiplerinin veya temsilcilerinin olumlu oylarıyla alınır: a) Şirketin işletme konusunun tamamen değiştirilmesi. b) İmtiyazlı pay oluşturulması. c) Nama yazılı payların devrinin sınırlandırılması. (4) İkinci ve üçüncü fıkralarda öngörülen nisaplara ilk toplantıda ulaşılamadığı takdirde izleyen toplantılarda da aynı nisap aranır. (5) Pay senetleri menkul kıymet borsalarında işlem gören şirketlerde, aşağıdaki konularda karar alınabilmesi için, yapılacak genel kurul toplantılarında, esas sözleşmelerinde aksine hüküm yoksa, 418 inci maddedeki toplantı nisabı uygulanır: a) Sermayenin artırılması ve kayıtlı sermaye tavanının yükseltilmesine ilişkin esas sözleşme değişiklikleri. b) Birleşmeye, bölünmeye ve tür değiştirmeye ilişkin kararlar. (6) İşletme konusunun tamamen değiştirilmesi veya imtiyazlı pay oluşturulmasına ilişkin genel kurul kararına olumsuz oy vermiş nama yazılı pay sahipleri, bu kararın Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanmasından itibaren altı ay boyunca payların devredilebilirliği hakkındaki kısıtlamalarla bağlı değildirler. VI – Tutanak

Elektronik genel kurul sisteminin kurulmasına ilişkin esas sözleşme değişikliğinin iptali istemiyle açılan davalarda mahkemenin izlemesi gereken denetim usulü Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 27.02.2018 tarihli ve E. 2016/7946, K. 2018/1467 sayılı ilamında gösterilmiştir. Karara göre mahkemece iptali istenen genel kurul toplantısına ait hazirun cetveli getirtilerek toplantıya katılan ve olumsuz oy kullanan paylar belirlenmeli, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 421. maddesinde öngörülen nisabın oluşup oluşmadığı değerlendirilmeli ve ana sözleşme değişiklik tasarısının yönetmelik hükümlerine uygunluğu denetlenmelidir.

Şirketin Bildirim, Tescil ve Muhafaza Mükellefiyetleri

Elektronik ortamda genel kurul uygulayacak şirketler; Türk Ticaret Kanunu ve esas sözleşme gereği yapılması zorunlu olan genel kurul çağrılarını, hak sahiplerinin incelemesine sunulması zorunlu olan belgeleri ve toplantı gündemine ilişkin evrakı güvenli elektronik imzalı olarak, Türk Ticaret Kanunu'nda öngörülen süreler içinde hak sahiplerinin erişimine hazır bulundurmak zorundadır.

Şirketler, kurulan sistemin Yönetmelik ve Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygunluğunu tespit ve tescil ettirmekle yükümlüdür. Bununla birlikte şirketlerin kendisi veya destek hizmeti aldıkları kuruluşlar, sistemde yapılan tüm işlemlere ilişkin kayıtları ve genel kurula elektronik ortamda katılan hak sahipleri ile temsilcilerinin kimlik bilgilerini, elektronik ortamda bunların gizliliğini ve bütünlüğünü sağlayarak on yıl süreyle saklamak zorundadır.

Toplantıya Katılım, Temsil ve Oy Verme Usulü

Toplantıya elektronik sistem üzerinden bizzat yahut vekille iştirak etmek isteyen pay sahiplerinin, bu yöndeki iradelerini sistem kanalıyla iletmeleri şarttır. Pay sahibinin yerine vekilin katılım sağlayacağı durumlarda ise vekilin kimlik verilerinin sisteme işlenmesi zorunluluk taşır. Elektronik ortamdaki genel kurul oturumuna katılım, hak sahibi veya temsilcisinin güvenli elektronik imzasını kullanarak sisteme giriş yapmasıyla sağlanır.

Hak sahibi, vekil atarken yetkilendirmeyi genel nitelikte yapabileceği gibi gündem maddeleri özelinde de sınırlandırabilir. Toplantıya vekil sıfatıyla iştirak eden şahıs, yetki veren pay sahibinin belirlediği talimat doğrultusunda oy vermekle mükelleftir. Pay sahipleri sistem üzerinden yaptıkları elektronik katılım bildirimini geri çekme imkanına sahiptir; buna karşın katılım tercihini sistemden iptal etmemiş olan hak sahipleri ya da vekilleri toplantının fiziki oturumuna dahil olamaz.

Genel kurul oturumunda, divan başkanının oylama aşamasına gelindiğini duyurmasının akabinde her bir gündem başlığı müstakil olarak oya sunulmalıdır. Pay sahibi yahut vekili tarafından belirli bir gündem konusuna dair sisteme yansıtılan oy iradesi daha sonradan geri alınamaz veya değiştirilemez.

Elektronik ortamda kullanılan oylar fiziki toplantıdaki oylarla aynı hukuki sonucu doğurur mu?

Evet, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1527. maddesi gereğince genel kurula elektronik ortamda katılma, öneride bulunma, görüş açıklama ve oy verme işlemleri fiziki katılmanın ve oy vermenin bütün hukuki sonuçlarını doğurur.

Elektronik genel kurul sisteminin kurulması için esas sözleşme değişikliği nasıl yapılır?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 421. maddesi uyarınca aksine hüküm yoksa şirket sermayesinin en az yarısının temsil edildiği toplantıda mevcut oyların çoğunluğuyla karar alınır; ilk toplantıda nisap sağlanamazsa en geç bir ay içinde yapılacak ikinci toplantıda sermayenin en az üçte birinin temsili aranır.

Elektronik katılım bildirimini geri almayan pay sahibi toplantıya fiziken katılabilir mi?

Hayır, elektronik ortamda katılma talebini sistem üzerinden geri almayan hak sahibi veya temsilcisi genel kurul toplantısına fiziken katılamaz.

Elektronik genel kurulda verilen oy sonradan değiştirilebilir mi?

Hayır, her gündem maddesi toplantı başkanının bildirimiyle ayrı ayrı oylanır ve hak sahibi veya temsilci vermiş olduğu oyu sonradan değiştiremez.

Elektronik genel kurula ait işlem kayıtları ve kimlik bilgileri ne kadar süre saklanmalıdır?

Sistemde yapılan tüm işlemlere ilişkin kayıtlar ile hak sahipleri ve temsilcilerinin kimlik bilgileri, gizlilik ve bütünlüğü sağlanarak elektronik ortamda on yıl süreyle saklanmalıdır.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu