Ameliyat Sonrası Yanlış Taburculuk Nedeniyle Tazminat Davası

Ameliyat sonrası taburculuk kararı verilebilmesi için hastanın klinik durumunun stabil olduğunun, evde takip edilebileceğinin, acil müdahale gerektiren bir bulgu bulunmadığının, gerekli tetkiklerin değerlendirildiğinin, ilaç ve kontrol planının açıklandığının ve bilgilendirildiğinin kayıt altına alınması gerekir.

Ameliyat Sonrası Taburculuk Kriterleri ve Hasta Güvenliği

Sağlık hizmetlerinde hasta güvenliği ile kalite standartlarının hem kamu hem de özel sağlık kuruluşlarında hayata geçirilmesine dair kurallar, Sağlıkta Kalitenin Geliştirilmesi ve Değerlendirilmesine Dair Yönetmelik kapsamında düzenlenmektedir. Hekim veya hastane idaresinin yatak açma, gider azaltma, sigorta limitleri ya da SGK süreçleri gibi idari ve mali mülahazalarla hastayı tıbbi açıdan güvenli olmayan biçimde erken taburcu etmesi hukuka aykırılık teşkil eder.

Tıbbi Komplikasyon ve Hatalı Taburculuk Değerlendirmesi

Ameliyat sonrasında gelişen her kötüleşme hekim veya hastane hatası olarak kabul edilmez. Cerrahi girişimler doğası gereği enfeksiyon, kanama veya emboli gibi riskler barındırabilir ve bu tür komplikasyonlar hekim standartlara uygun davransa dahi ortaya çıkabilir. Buna karşın komplikasyonun varlığı sorumluluğu kendiliğinden ortadan kaldırmaz; komplikasyonların önlenmesi, erken fark edilmesi ve doğru yönetilmesi gerekir.

Hastada ateş, şiddetli ağrı, tansiyon düşüklüğü, nabız yüksekliği, oksijen düşüklüğü, kan değerlerinde bozulma veya bilinç bulanıklığı gibi riskli bulgular bulunmasına rağmen taburculuk işleminin yapılması hâlinde ilgililer aleyhine tazminat sorumluluğu doğabilir.

Bilgilendirme Yükümlülüğü ve Tedaviyi Ret Durumu

Hasta Hakları Yönetmeliği uyarınca hasta; sağlık durumu, uygulanacak işlemler, riskler, alternatifler ve hastalığın seyri hakkında bilgi isteme hakkına sahiptir. Ayrıca sağlık dosyası ve kayıtlarını bizzat, vekili veya kanuni temsilcisi aracılığıyla inceleyebilir ve suretini alabilir. Hasta tıbben taburcu edilebilir durumda bulunsa dahi, kullanılacak ilaçlar, bakım, acil başvuru belirtileri ve kontrol planı hakkında yeterli bilgilendirme ve taburculuk talimatı verilmemesi sorumluluk doğurabilir.

Hastanın hekim önerisine rağmen hastaneden kendi isteğiyle ayrılması durumunda, bu savunmanın geçerli olabilmesi için hastaya ayrılmanın ve tedaviyi reddetmenin doğuracağı risklerin açıklanması ve durumun kayıt altına alınmış olması gerekir. Hastaya riskler anlatılmadan imza alınması veya hastanın riskleri anlayamayacak durumda olması hâlinde hastanenin sorumluluğu tamamen ortadan kalkmayabilir.

Özel ve Kamu Sağlık Kuruluşlarının Hukuki Sorumluluğu

Özel hastanede meydana gelen yanlış taburculuk hallerinde hastane yönetimi; ameliyatı gerçekleştiren hekimin fiillerinin yanı sıra servis doktoru, hemşire, anestezi ve organizasyon kusurlarından da özel hukuk hükümleri çerçevesinde sorumlu tutulabilir.

Kamu hastanelerindeki idari eylemler nedeniyle hakkı ihlal edilen kişilerin idari dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini talep etmeleri zorunludur. Başvurunun kısmen veya tamamen reddi hâlinde bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren ya da başvuruya otuz gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açılabilir. Görevli olmayan adli yargı mercilerinde açılan tam yargı davasının görev yönünden reddedilmesi durumunda ise sonradan idari yargı mercilerinde açılacak davalarda idareye ön başvuru şartı aranmaz.

Tazminat Kapsamı ve Mesleki Sorumluluk Kurulunun Rolü

Kusurlu ve hukuka aykırı fiille başkasına zarar veren kişi bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zararlar; tedavi giderlerini, kazanç kaybını, çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıpları ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zararları kapsar. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56. maddesi gereğince hâkim, bedensel bütünlüğün zedelenmesi durumunda zarar görene uygun bir miktar manevi tazminat ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde ise zarar görenin veya ölenin yakınlarına da uygun bir manevi tazminat takdir edilebilir.

Kamu kurum ve kuruluşları ile Devlet üniversitelerinde görevli sağlık meslek mensuplarının tıbbi uygulamaları sebebiyle idarece tazminat ödenmesi hâlinde, ilgilinin görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle görevini kötüye kullanıp kullanmadığı ve kusur durumu gözetilerek bu tutarın ilgiliye rücu edilip edilmeyeceğine ve rücu miktarına Mesleki Sorumluluk Kurulu tarafından bir yıl içinde karar verilir. İdare, kesinleşen mahkeme kararında hüküm altına alınan tazminatı ödedikten sonra, zorunlu mesleki mali sorumluluk sigortası bulunan sağlık çalışanlarının yerine hukuken geçer.

Taksirle Yaralama ve Ceza Soruşturması İzni

Hatalı taburculuk neticesinde kişinin vücuduna acı verilmesi veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulması durumunda 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 89. maddesinin birinci fıkrası uyarınca dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası gündeme gelebilir; fiilin nitelikli hallerinde ceza artırılır. Taksirle yaralama suçunun soruşturulması ve kovuşturulması kural olarak şikâyete bağlıdır; ancak maddenin birinci fıkrası kapsamındaki yaralama hariç olmak üzere suçun bilinçli taksirle işlenmesi halinde şikâyet aranmaz.

Yükseköğretim Kanunu'nun 53. maddesindeki soruşturma usulüne tabi olanlar saklı kalmak üzere, kamu veya özel sağlık kuruluşları ile vakıf üniversitelerinde görevli hekim ve diğer sağlık mensuplarının muayene, teşhis ve tedaviye ilişkin tıbbi işlem ve uygulamaları sebebiyle yürütülecek soruşturmalarda soruşturma izni Sağlık Bakanlığı bünyesindeki Mesleki Sorumluluk Kurulu tarafından verilir. Bu Kurulun soruşturma iznine ilişkin kararlarına karşı Ankara Bölge İdare Mahkemesine itiraz yoluna başvurulabilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy