Akademik Kadro Sınav Süreci ve İdari İtiraz Yolu
Akademik kadro alım sınavları; kadro ilanı, ön değerlendirme, giriş sınavı ve nihai değerlendirme basamaklarından meydana gelir. Bu süreçlerin tamamlanmasıyla ilan edilen sonuçların hukuka aykırı olduğunu değerlendiren adaylar, alımı gerçekleştiren ilgili üniversite rektörlüğüne idari itiraz başvurusunda bulunabilir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca idareye itiraz zorunlu bir aşama teşkil etmez; adaylar doğrudan dava açabilecekleri gibi dava açmadan önce işlemin kaldırılmasını, geri alınmasını, değiştirilmesini veya yeni bir işlem tesisini idareden talep edebilir. İdari dava açma süresi içinde yapılan bu başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur. Üniversite rektörlüğünün 30 gün içinde bir cevap vermemesi halinde talep reddedilmiş sayılır. Başvurunun reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması durumunda dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvuru tarihine kadar geçmiş bulunan süre de hesaba katılarak kalan müddet içinde dava açılır.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 11Kaynağı aç
Sınav İşlemindeki Hukuka Aykırılıklar ve İptal Sebepleri
Akademik kadro sınavı sonucuna karşı açılan iptal davasında işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve amaç unsurlarından biriyle sakat olması gerekir. Sınavın kapalı zarf usulüyle yürütülmemesi, jüri üyelerine ait imzaların eksik bırakılması ya da sınav tutanaklarının usulüne uygun düzenlenmemesi gibi şekil sakatlıkları esasa girilmeden işlemin iptalini sağlayabilir. Bunun yanında sözlü sınavlarda ses ve görüntü kaydı alınmaması ile yöneltilen soruların ve verilen cevapların tutanağa bağlanmaması iptale yol açan usul eksikliklerindendir.
Sınav jürisinin tarafsızlığı sürecin temel güvencesidir. Aday ile aralarında husumet, akrabalık bağı veya doğrudan menfaat ilişkisi bulunan kişilerin jüride görev alması objektiflik ilkesine aykırılık oluşturarak iptal gerekçesi teşkil eder; tez danışmanlığı ilişkisi ise duruma göre tartışmalı değerlendirilmektedir. Ayrıca jüri raporlarının içeriği ile adaya takdir edilen puanlar arasında bariz çelişkilerin saptanması sebep unsuru yönünden sakatlık doğurur. Sınav sorularının ilan edilen uzmanlık alanıyla ilgisiz bulunması veya cevap anahtarında maddi hataların yer alması da işlemin konu yönünden iptalini gerektirir.
Dava Açma Süresi, Görevli ve Yetkili Mahkeme
Akademik kadro sınav sonuçlarına karşı doğrudan idari yargıda iptal davası açma süresi, sonucun ilan edildiği tarihi izleyen günden itibaren 60 gündür. 60 günlük bu süre hak düşürücü nitelikte olup atama sürecindeki başka bir usulsüzlüğün yeni bir icrai işlem meydana getirmesi hali saklı kalmak üzere, süre geçirildikten sonra sınav sonucuna dayanılarak dava açılması mümkün değildir.
Akademik kadro sınavlarına ilişkin uyuşmazlıklarda görevli mahkeme idare mahkemeleridir. Yetkili mahkeme ise sınavı yapan veya kadro ilanına çıkan üniversitenin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir. İdari yargılama hukukunda yetki kamu düzenine ilişkin bulunduğundan mahkemece resen dikkate alınır.
Yürütmenin Durdurulması ve Yargılama Aşamaları
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca Danıştayda veya idare mahkemelerinde dava açılmış olması, uyuşmazlık konusu işlemin icrasını kendiliğinden engellemez. Yürütmenin durdurulabilmesi için dava konusu idari işlemin açık bir hukuka aykırılık barındırması ve tatbiki halinde telafisi güç ya da imkânsız sonuçların ortaya çıkması koşullarının bir arada bulunması aranır; mahkemece davalı idarenin savunması temin edildikten ya da tanınan savunma müddeti dolduktan sonra gerekçesi gösterilerek bu tedbire hükmedilebilir. Buna karşılık, sunulan dava dilekçesi ve ek belgelerden talebin haksız olduğu anlaşılmaktaysa davalı tarafın savunması beklenmeksizin istemin reddine karar verilebilir.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 27Kaynağı aç
Kamu görevlileri hakkında tesis edilen atama, naklen atama, görev ve unvan değişikliği ile geçici veya sürekli görevlendirmelere ilişkin idari işlemler, uygulanmakla etkisi tükenecek olan işlemlerden sayılmaz. Yürütmenin durdurulması kararlarında işlemin hangi nedenlerle açıkça hukuka aykırı olduğu ve doğacak telafisi güç veya imkânsız zararların nelerden ibaret bulunduğu açıkça yazılır; sadece ilgili mevzuat hükmünün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulduğu gerekçesiyle bu karar tesis edilemez.
Yürütmenin durdurulması kararları kural olarak teminat karşılığında verilir; durumun gereklerine göre teminat aranmayabileceği gibi idareden ve adli yardımdan faydalanan kişilerden teminat istenmez. Bu istemler hakkında verilen kararlara karşı tebliği izleyen günden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere itiraz edilebilir; mercilerce dosyanın gelişinden itibaren yedi gün içinde verilen kararlar kesindir. Yürütmenin durdurulmasına karar verilen dosyalar öncelikle incelenerek karara bağlanır, verilen kararlar onbeş gün içinde yazılıp imzalanır ve aynı sebeplere dayanılarak ikinci kez yürütmenin durdurulması talep edilemez.
Akademik kadro sınavı uyuşmazlıklarında dava asil adaya değil, alım işlemini gerçekleştiren üniversite rektörlüğüne karşı açılır; kadroya atanmış olan kişi davaya müdahil olarak katılabilir. İlan edilen 60 günlük süre içinde bulunulması şartıyla kadroya bir başka aday fiilen atanmış olsa dahi yürütmenin durdurulması istemli iptal davası açılması mümkündür. İdari yargı hakimi sınav kağıtlarının ve değerlendirmelerin bilimsel içeriğini denetlemek üzere bilirkişi heyeti görevlendirir.
Akademik kadro sınav sonucuna idari itiraz zorunlu mudur?
Rektörlüğe idari itiraz başvurusunda bulunulması zorunlu olmayıp 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi gereğince sonuç ilanını izleyen günden itibaren 60 gün içinde doğrudan yetkili idare mahkemesinde dava açılabilir.
İdari başvuru dava açma süresini nasıl etkiler?
Üniversiteye yapılan başvuru dava açma süresini durdurur; idare 30 gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır ve kalan süre içinde iptal davası açılması gerekir.
Kadroya başka bir aday atanmışsa dava kime karşı yöneltilir?
İptal davası atanan kişiye karşı değil işlemi tesis eden üniversite rektörlüğüne karşı açılır; atanan asil aday davaya müdahil sıfatıyla katılabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy