Adi ortaklıkta üçüncü kişiye karşı sorumluluk, borç ortaklık ilişkisi içinde üstlenmişse ve aksi kararlaştırılmamışsa müteselsildir. Türk Borçlar Kanunu m. 638, bu sonucu birlikte hareket edilmesine ya da bir temsilci kullanılabilmesine bağlar. Hüküm, sorumluluğu her borç için kendiliğinden sınırsız ve sözleşmeyle değiştirilemez bir kural olarak kurmaz.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 638Kaynağı aç
Sözleşmenin konusu ve adi ortaklık sayılma
Türk Borçlar Kanunu m. 620, adi ortaklık sözleşmesini en az iki kişinin hem emeklerini hem mallarını ortak bir amaca ulaşmak için birleştirmeyi üstlenmesi olarak tanımlar. Emek ve mal katkısı seçenekli değildir; tanım bu iki unsurun birlikte üstlenilmesine dayanır.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 620Kaynağı aç
Aynı maddeye göre bir ortaklık, kanunla düzenlenmiş ortaklıkların ayırt edici niteliklerini taşımıyorsa adi ortaklık hükümlerine bağlıdır. Değerlendirme, bu niteliklerin bulunup bulunmadığına göre yapılır.
Malvarlığının elbirliği hâlinde ortaklara ait olması
Ortaklık için edinilen veya ortaklığa devredilen şeyler, alacaklar ve ayni haklar bütün ortaklara aittir. Türk Borçlar Kanunu m. 638, bu aidiyeti ortaklık sözleşmesi çerçevesinde ve elbirliği hâlinde düzenler.
Kişisel alacaklının başvurabileceği tasfiye payı
Sözleşmede karşıt bir hüküm yoksa, bir ortağın alacaklısı hakkını yalnız o ortağın tasfiyedeki payı üzerinde kullanabilir. Türk Borçlar Kanunu m. 638, sözleşmede aksine hüküm bulunmasını saklı tutar. Hüküm, alacaklıya ortaklık malvarlığının tamamı üzerinde serbestçe işlem yapma sonucu vermez.
Ortaklık borçlarında müteselsil sorumluluk
Müteselsil sorumluluk, ortakların üçüncü kişiye karşı ortaklık ilişkisi çerçevesinde üstlendikleri borçlara ilişkindir. Borç birlikte üstlenmiş olabileceği gibi bir temsilci aracılığıyla da doğabilir. Türk Borçlar Kanunu m. 638, aksi kararlaştırılmamışsa bu borçlardan müteselsil sorumluluk öngörür; kapsam bu şartlarla sınırlıdır.
Adi ortaklık sözleşmesi nedir?
En az iki kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendiği sözleşmedir. Tanım Türk Borçlar Kanunu m. 620’de yer alır.
Hangi ortaklık adi ortaklık sayılır?
Kanunla düzenlenmiş ortaklıkların ayırt edici niteliklerini taşımayan ortaklık, adi ortaklık hükümlerine tabi sayılır. Bu sonuç Türk Borçlar Kanunu m. 620’ye dayanır.
Ortaklık için edinilen şeyler kime aittir?
Edinilen veya devredilen şeyler, alacaklar ve ayni haklar bütün ortaklara aittir. Aidiyet, sözleşme çerçevesinde elbirliği hâlinde kurulur.
Ortağın kişisel alacaklısı nereye başvurabilir?
Sözleşmede aksine hüküm yoksa kişisel alacaklı, hakkını ancak ilgili ortağın tasfiye payı üzerinde kullanabilir. Aksine sözleşme hükmü bu sınırı değiştirebilir.
Ortaklar üçüncü kişiye karşı ne zaman müteselsilen sorumludur?
Ortaklık ilişkisi içinde üçüncü kişiye karşı üstlenilen borçlarda, aksi kararlaştırılmamışsa müteselsilen sorumludurlar. Borç birlikte veya bir temsilci aracılığıyla üstlenmiş olabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy