Aday Memurluğa Atanma ve Adaylık Süresi
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 54. maddesi uyarınca sınavlarda başarılı olup memurluğa girmek isteyenler, başarı listesindeki sıraya ve 47. maddeye göre ilan edilen kadro sayısı kadar kurumlarınca memur adayı olarak atanır. Aday memurluk süresi bir yıldan az ve iki yıldan çok olamaz. Bu süre zarfında aday memurun bir başka kuruma nakli gerçekleştirilemez.
Kanunda öngörülen iki yıllık azami adaylık süresi içinde ilişiği kesilmeyen, olumsuz sicil veya disiplin cezası bulunmayan ve asaletinin onaylanmasına engel bir hali saptanmayan personelin durumu değerlendirilirken iki yıllık kanuni sınırın aşılması ilgili aleyhine sonuç doğurmaz.
Temel Eğitim, Hazırlayıcı Eğitim ve Staj Devreleri
657 sayılı Kanun'un 55. maddesi doğrultusunda aday olarak atanan memurların asli memur kadrolarına atanabilmeleri için öncelikle bütün memurların ortak vasıflarına yönelik temel eğitime, ardından sınıflarıyla ilgili hazırlayıcı eğitime ve staja tabi tutulmaları ve bu aşamalarda başarılı olmaları şarttır. Temel eğitim ile hazırlayıcı eğitimin aynı kurumda yapılması zorunludur.
Aday Memurların Yetiştirilmelerine Dair Genel Yönetmelik uyarınca temel eğitim en az 10 gün en çok 2 ay, hazırlayıcı eğitim 1 aydan az 3 aydan çok olmamak üzere ve staj devresi 2 aydan az olmamak kaydıyla adaylık süresi içinde tamamlanır. Uygulanan temel ve hazırlayıcı eğitim programlarının yönetmelik kurallarına uygun yürütülmesi gerekir; mevzuata aykırı icra edilen eğitimler sonucunda yapılan sınavlardaki başarısızlık aday memurun görevine son verilmesine gerekçe yapılamaz.
Adaylık Süresi İçinde İlişiğin Kesilmesini Gerektiren Haller
657 sayılı Kanun'un 56. maddesine göre adaylık devresi içinde temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin herhangi birinde başarısız olanların disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile kurumlarıyla ilişiği kesilir. Disiplin sebepleriyle ilişik kesilebilmesi için ise adayın birden fazla uyarma veya kınama cezası almış olması yahut aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezasıyla tecziye edilmesi şarttır. İlişiği kesilenler ilgili kurumlarca derhal Kamu Personel Bilgi Sistemine bildirilir.
Aday memurlar hakkında genel memurluktan çıkarma hükmü yerine 657 sayılı Kanun'un aday memurlara özgü 56. maddesi kuralının uygulanması gerekir. Adaylık devresinde memuriyetle bağdaşmayan tutum ve davranışları saptanan, bu fiilleri nedeniyle disiplin ve hapis cezaları uygulanan ve sicili olumsuz düzenlenen durumda adaylık süresinin dolması beklenmeden göreve son verilmesi mevzuata aykırı bulunmamıştır.
İstisnai Memurluklar ve Asaletin Onaylanması
657 sayılı Kanun'un 59. maddesi kapsamındaki istisnai memurluk kadrolarına aday memur statüsünde atama yapılması mümkün olmadığından, bu görevleri yürütenler hakkında aday memurlara mahsus olan 56. madde hükümleri uyarınca ilişik kesilemez. Diğer yandan, adaylık dönemini başarıyla tamamlayıp ehliyeti saptanarak asaleti onaylanan memurların, asalet tasdikinden sonra yalnızca ilk işe girişteki sınav koşulu eksikliği öne sürülerek memuriyetlerine son verilemez.
Yeniden Devlet Memurluğuna Alınma Yasağı
657 sayılı Kanun'un 56. maddesi uyarınca adaylık devresinde eğitim veya disiplin şartları nedeniyle ilişiği kesilen kişiler, sağlık nedenleri hariç olmak üzere üç yıl süre ile Devlet memurluğuna kabul edilmezler.
Aday memurluk süresi ne kadardır?
Adaylık süresi 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 54. maddesi uyarınca bir yıldan az ve iki yıldan çok olamaz.
Aday memur başka bir kuruma nakil olabilir mi?
657 sayılı Kanun'un 54. maddesi gereğince aday memurların adaylık süresi içinde başka kurumlara nakli yapılamaz.
Aday memurun disiplin nedeniyle ilişiği tek bir uyarma cezasıyla kesilebilir mi?
Hayır; 657 sayılı Kanun'un 56. maddesine göre ilişik kesilebilmesi için birden fazla uyarma veya kınama cezası alınması yahut aylıktan kesme ya da kademe ilerlemesinin durdurulması cezası uygulanmış olması gerekir.
Aday memuriyette uygulanan eğitim süreleri ne kadardır?
Temel eğitim en az 10 gün en çok 2 ay, hazırlayıcı eğitim 1 aydan az 3 aydan çok olmamak üzere, staj ise 2 aydan az olmamak kaydıyla adaylık süresi içinde tamamlanır.
Adaylığı sona erdirilen kişi ne kadar süreyle memurluğa alınmaz?
657 sayılı Kanun'un 56. maddesi uyarınca ilişiği kesilenler, sağlık sebepleri hariç olmak üzere üç yıl süreyle Devlet memurluğuna atanamaz.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy