Aday Memurluk Kavramı ve Göreve Başlama Esasları
Devlet memurluğuna ilk defa atanacaklar için açılan merkezi sınavda başarı gösterenler, başarı sıralaması ve ilan edilen kadro sayısı çerçevesinde kurumlarınca memur adayı olarak atanırlar. Aday memur; temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerine tabi tutulmak üzere kamu kurum veya kuruluşlarında göreve başlatılan kişiyi ifade eder.
Devlet kamu hizmet ve görevlerine ilk defa atananlar için belirlenen adaylık süresi, göreve başlama tarihinden itibaren bir yıldan az ve iki yıldan çok olamaz. Bu süre zarfında aday memurun başka kamu kurum veya kuruluşlarına nakli kanunen gerçekleştirilemez.
Aday Memurların Eğitim Devreleri ve Değerlendirme Usulü
Aday memurların tabi tutulacağı temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj aşamaları birbirini izleyen bir sıra dahilinde devam eder. Bu eğitim süreçleri kamu kurum ve kuruluşlarının sorumluluğunda, memurların tahsil derecelerine göre yürütülür.
Devlet memurlarının ortak vasıflarını kazandırmayı hedefleyen temel eğitimin süresi en az on gün ve en çok iki aydır. Görev alanına özgü bilgi ve becerileri kazandırmayı amaçlayan hazırlayıcı eğitimin süresi ise bir aydan az, üç aydan çok olamaz.
Eğitim devrelerinde edinilen teorik bilgilerin tatbikatını sağlayan staj devresi, iki aydan az olmamak kaydıyla adaylık süresi içinde tamamlanır.
Temel ve hazırlayıcı eğitim evrelerinin nihayetinde yapılan yazılı sınavlarda değerlendirme yüz puan üzerinden gerçekleştirilir. Yazılı sınavlarda altmış ve üzeri puan alan adaylar başarılı sayılır; adayın buçuklu puan alması halinde not komisyonca tama yuvarlanır. Staj devresindeki başarı ise staj değerlendirme belgesi esas alınarak yazılı veya uygulamalı ve sözlü usulle saptanır.
Aday memurlar yazılı sınav sonuçlarına, sonuçların adaylara duyurulmasından başlayarak iki gün içinde dilekçe ile Eğitim ve Sınav Yürütme Komisyonu Başkanlığına itiraz edebilirler. Komisyon bu itiraz dilekçelerine on gün içinde kesin cevap vermekle yükümlüdür; itiraz sonuçlanıncaya kadar ilgili aday memur bir sonraki eğitime devam ettirilir.
Aday Memurların Mali Hakları ve Kademe İlerlemesi
Herhangi bir hizmet sınıfında aday olarak göreve başlayan memurlar, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 54 üncü maddesindeki esaslara göre girecekleri derecenin hak edecekleri kademe aylığını alırlar. Bununla birlikte aday memurlara asaletleri tasdik edilinceye kadar kademe ilerlemesi uygulanmaz.
Asli Memurluğa Geçiş ve Memuriyetle İlişiğin Kesilmesi
Adaylık süresi içinde temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin her birinde başarı göstererek şartları sağlayan personelin adaylığı kaldırılır. Bu durumdaki adaylar, disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile onay tarihinden geçerli olmak üzere asli memurluğa atanırlar.
Adaylık süresi içinde temel ve hazırlayıcı eğitim ile staj devrelerinin her birinde başarısız olanların, memuriyetle bağdaşmayacak hal ve hareketleri görülenlerin veya göreve devamsızlıkları tespit edilenlerin disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile görevlerine son verilir.
Adaylık süresi zarfında aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması disiplin cezası almış olan memurların da disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişiği kesilir.
Adaylık devresi içinde veya sonunda ilişiği kesilenler kurumlarınca Devlet Personel Başkanlığına bildirilir ve bu kişilerin kayıtları tutulur. Sınavda başarısız olması sebebiyle görevine son verilenler üç yıl boyunca devlet memurluğuna yeniden kabul edilmezler; ancak ilişiğin sağlık mazereti nedeniyle kesilmiş olması durumunda bu üç yıllık yasak uygulanmaz.
Aday Memurun Görevden Çekilme Usulü
657 sayılı Kanunun 94 üncü maddesi uyarınca aday memurlar, bağlı bulundukları idareye yazılı müracaatta bulunarak devlet memurluğundan çekilme talebinde bulunabilirler.
Aday memurluk süresi en az ve en çok ne kadardır?
657 sayılı Kanunun 54 üncü maddesi gereğince adaylık süresi bir yıldan az ve iki yıldan çok olamaz.
Aday memur başka bir kuruma naklen geçebilir mi?
Adaylık süresi devam ettiği müddetçe aday memurun bir başka kamu kurum veya kuruluşuna naklen atanması kanunen mümkün değildir.
Aday memurluk sınavlarında başarı barajı kaçtır?
Temel ve hazırlayıcı eğitim sonu yazılı sınavlarında yüz puan üzerinden altmış ve üzeri puan alanlar başarılı sayılır; buçuklu puanlar komisyonca tama tamamlanır.
Aday memurlar istifa edebilir mi?
Aday memurlar 657 sayılı Kanunun 94 üncü maddesi doğrultusunda bağlı oldukları kuruma yazılı başvuruda bulunarak memurluk görevinden çekilebilirler.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy