Bu içerik, 7589 Sayılı Kanun Kapsamında Temel Hukuki Değişiklikler konusunu açıklar. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesine eklenen dördüncü fıkra uyarınca; dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirakin, yalnızca kendisine veya başkasına haksız menfaat temin etmek maksadıyla ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesap bilgilerini başkasına vermek fiiliyle sınırlı kalması durumunda verilecek ceza yarı oranında indirilir.
Dolandırıcılık Suçunda Kanun Yolu ve İnfaz Süreçleri
7589 sayılı Kanun'un Geçici 6. maddesi gereğince, Türk Ceza Kanunu'nun 157 veya 158. maddeleri uyarınca haklarında önceden hüküm tesis edilmiş olup dosyası kanun yolu incelemesinde bulunan ve Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesinin dördüncü fıkrası kapsamına giren sanıkların bölge adliye mahkemelerindeki dosyaları hakkında bozma kararı verilerek ilk derece mahkemesine gönderilir. İncelemesi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında devam eden dosyalar da geliş usullerine uygun biçimde ilk derece mahkemelerine tevdi edilir.
Haklarındaki mahkumiyet hükmü infaz aşamasında olan ve yeni düzenleme kapsamına giren hükümlülerden daha önce etkin pişmanlıktan yararlanmamış olanlar, mahkemenin ihtarı üzerine altı ay içinde mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen giderirlerse Türk Ceza Kanunu'nun 168. maddesinin ikinci fıkrasındaki etkin pişmanlık indiriminden faydalanabilir. Ancak zarar tamamen karşılanıncaya kadar infazın ertelenmesi veya durdurulması yoluna gidilemez.
Hükümlülere tanınan bu özel etkin pişmanlık imkânı, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla hakkında hüküm verilmiş olup da kanun yoluna başvurulmaması sebebiyle yürürlük tarihinden sonra kesinleşen kararlar bakımından da uygulanır.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması ve Kapsam Sınırları
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesinin beşinci fıkrası doğrultusunda, sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası ise mahkemece hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir. Müsadereye tabi eşya ve kazançlar hariç olmak üzere bu karar sanık hakkında hukuki bir sonuç doğurmaz. Açıklanması geri bırakılan hükümdeki hapis cezası ertelenemez ve kısa süreli olsa dahi seçenek yaptırımlara çevrilemez.
Sanığın belirlenen denetim süresini yeni bir kasıtlı suç işlemeden ve tabi tutulduğu tedbirlere uygun şekilde tamamlaması halinde, açıklanması geri bırakılan mahkumiyet kararı kaldırılarak kamu davasının düşürülmesine karar verilir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesinin on dördüncü fıkrası gereğince bu düzenleme; işkence, eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle gerçekleştirdiği ve Anayasa'nın 17. maddesi kapsamında kötü muamele niteliği taşıyan eylemler hakkında uygulanamaz.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarına karşı istinaf ve temyiz kanun yoluna başvurulabilmesi usulü 7499 sayılı Kanun düzenlemesiyle yürürlüğe girmiş olup, 7589 sayılı Kanun ile yalnızca Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesinin on dördüncü fıkrasındaki istisna kapsamı işkence, eziyet ve kötü muamele fiilleriyle sınırlandırılmıştır.
Medeni Yargılamada Belirsiz Alacak ve Kısmi Dava
7589 sayılı Kanun düzenlemesiyle, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesinde yer alan belirsiz alacak davası kurumunun yürürlükten kaldırılması öngörülmüştür. Talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu hallerde ise alacağın yalnızca bir kısmının dava yoluyla ileri sürülmesi mümkündür.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 109Kaynağı aç
bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmı da dava yoluyla ileri sürülebilir.
(2) (Mülga: 1/4/2015-6644/4
md.)
(3) Dava açılırken, talep
konusunun kalan kısmından açıkça feragat edilmiş olması hâli dışında, kısmi dava
açılması, talep konusunun geri kalan kısmından feragat edildiği anlamına gelmez.
Davaların yığılması
Dava açılırken açıkça feragat edilmediği müddetçe kısmi dava açılması alacağın kalan kısmından vazgeçildiği anlamına gelmez. Alacağın sadece bir kısmının dava edildiği hallerde talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikat sona erene kadar artırılabilir. Bu usul işletildiğinde zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da davanın açıldığı tarihten itibaren kesilmiş sayılır.
Ortaklığın Giderilmesi ve İcra Satış Usulü
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 114. maddesi uyarınca satış açık artırma ile gerçekleştirilir. Birinci ve ikinci artırma gün ve saat aralıkları artırma başlangıç tarihinden en az on beş gün önce ilan edilir ve ikinci artırma tarihi ilk artırmanın bitiminden itibaren bir ayı geçmeyecek şekilde belirlenir. Artırmaya katılabilmek için malın kıymetinin yüzde onunu karşılayacak tutarda teminat yatırılması zorunludur; nakit teminat artırma süresi bitiminden önceki gün saat 23:30'a kadar, kesin ve süresiz banka teminat mektubu ise önceki iş günü mesai bitimine kadar tevdi edilmelidir.
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 114Kaynağı aç
(Değişik:24/11/2021-7343/14 md.)
Satış
açık artırma ile yapılır.
Birinci
ve ikinci artırmanın yapılacağı gün ve saat aralığı, artırmaya başlangıç
tarihinden en az on beş gün önce ilan edilir. Elektronik
satış portalı ve Basın İlân Kurumu
İlan Portalında yapılacak ilan, artırmanın
bitimine kadar erişime açık tutulur. İkinci artırmanın başlangıç tarihi,
birinci artırmanın bitimi tarihinden itibaren bir ayı geçmeyecek şekilde
belirlenir.
(Değişik
fıkra: 13/10/2022 -7418/25 md.) Gazete
ve internet haber sitesi ilanları Basın-İlân Kurumu aracılığıyla aşağıda
belirtilen usulde yapılır.
(Ek fıkra: 13/10/2022 -7418/25 md.) Toplam muhammen bedeli beş yüz bin Türk lirasına kadar olan
satışlar için gazete veya internet haber sitesi ile ilan yapılıp yapılmayacağına
icra dairesince alakadarların menfaatleri dikkate alınarak karar verilir. Ancak;
1. Toplam muhammen bedeli beş yüz
bin Türk lirasının üzerinde ve iki milyon Türk lirasının altında olanlar,
satışın yapılacağı yerde yayınlanan resmî ilan yayınlama hakkını haiz bir yerel
gazete veya bir internet haber sitesinde ilan edilir. Satışın yapılacağı yerde
resmî ilan yayınlama hakkını haiz yerel gazete veya internet haber sitesi
yönetimi bulunmaması hâlinde ilan, icra dairesinin belirleyeceği aynı il mülki
sınırları içerisinde bulunan başka bir yayın yerinde resmî ilan yayınlama
hakkını haiz bir yerel gazete veya bir internet haber sitesi aracılığıyla
duyurulur.
2. Toplam muhammen bedeli iki
milyon Türk lirası ve üzerinde olanlar ise bir internet haber sitesinde veya
yurt genelinde dağıtılıp satışa sunulan ve ilan talebi tarihinde günlük fiilî
satışı elli bin adedin üzerinde olan resmî ilan yayınlama hakkını haiz bir
gazetede yayınlatılır.
3. Gazete veya internet haber
sitesinde yayınlanacak ilanlar eş zamanlı olarak Basın İlân Kurumu İlan Portalında da duyurulur.
4. Bu madde kapsamında Basın İlân Kurumu
İlan Portalında yayınlanacak ilanlardan
ücret alınmaz.
5. Bu fıkrada yer alan parasal
limitler bir önceki yılın Aralık ayındaki yıllık Üretici Fiyat Endeksi esas
alınarak Adalet Bakanlığı tarafından güncellenir ve her yıl 1 Şubat gününden itibaren
geçerli olmak üzere aynı güne kadar Resmî Gazete’de ilan edilir. Parasal
limitler olağanüstü hâllerde Adalet Bakanlığının teklifi üzerine Cumhurbaşkanı
kararı ile güncellenebilir.
Gazete
veya internet haber sitesi ile yapılacak
ilanlara satış şartnamesi eklentisiyle geçirilmeyip, satılacak şeyin cinsi,
mahiyeti, önemli vasıfları, muhammen kıymeti ve bulunduğu yer, birinci ve
ikinci artırmanın yapılacağı gün ve saat aralığı ile artırmaya ilişkin
bilgilerin yer aldığı elektronik satış portalı yazılmakla iktifa olunur. İcra
dairesince yapılması zaruri ilanlar dışında, taraflar elektronik satış
portalında yer alan ilan metnini, masrafı kendilerine ait olmak üzere,
diledikleri vasıtalarla ilan edebilir. Ancak hususi mahiyetteki bu ilan resmî
muameleye tesir etmez.
İlan
edilen metinler arasında farklılık bulunması hâlinde elektronik satış
portalında ilan edilen metin esas alınır. (Değişik ikinci cümle: 13/10/2022
-7418/25 md.) Şu kadar ki, gazetede, internet
haber sitesinde, elektronik satış portalında veya
Basın İlân Kurumu İlan Portalında ilanı
yapılan metindeki hatalar, ihale tarihi değiştirilmeksizin sadece elektronik
satış portalında ilanen düzeltilir. Bu
düzeltme ilanı ilgililere ayrıca tebliğ edilmez.
Elektronik
satış portalında yapılacak ilanda aşağıdaki hususlar yer alır:
1.
Satılacak şeyin cinsi, mahiyeti, önemli vasıfları, muhammen kıymeti, bulunduğu
yer ve varsa görselleri ile artırma şartnamesinde yer alan diğer bilgileri.
2.
Artırmaya katılabilmek için mahcuzun kıymetinin yüzde onunu karşılayacak tutardaki
teminatın satışı yapan icra dairesinin banka hesabına yatırılmasının zorunlu
olduğu, teminatın nakit olması durumunda en geç artırma süresinin bitiminden
önceki gün saat 23:30’a kadar yatırılması gerektiği.
3.
Gösterilecek teminatın teminat mektubu olması hâlinde, artırmaya
katılacakların, en geç artırma süresinin bitiminden önceki iş günü mesai
bitimine kadar satışa konu mahcuzun kıymetinin yüzde onunu karşılayacak tutarda
kesin ve süresiz banka teminat mektubunu, satışı yapan icra dairesine tevdi etmelerinin
zorunlu olduğu.
4.
Temsilci vasıtasıyla artırmaya katılacakların, en geç artırma süresinin
bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar satışı yapan icra dairesine müracaat
etmelerinin zorunlu olduğu.
5.
Hisseli satışın mümkün olduğu hâllerde açık artırma konusu malı belirli
paylarla satın almak isteyen müşterek alıcıların, en geç artırma süresinin
bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar satışı yapan icra dairesine
müracaat etmelerinin zorunlu olduğu.
6.
Satış talep eden ve artırmaya katılmak isteyen alacaklı ile ortaklığın satış
suretiyle giderilmesinde artırmaya katılmak isteyen pay sahibinin, en geç
artırma süresinin bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar satışı yapan
icra dairesine müracaat etmeleri hâlinde alacağın veya ortaklık payının
teminatı karşıladığı miktar kadar kendilerinden teminat alınmayacağı.
7.
Şartlar yerine gelmişse malın en yüksek teklif verene ihale edileceği.
8.
Elektronik satış portalında verilecek tekliflerin haczedilen malın muhammen
kıymetinin yüzde ellisi ile o malla güvence altına alınan ve satış isteyenin
alacağına rüçhanı olan alacakların toplamından hangisi fazla ise bu miktarı ve
ayrıca bu miktara ilave olarak paraya çevirme ve paylaştırma masraflarını
geçmesi gerektiği.
9.
İhale alıcısının en yüksek teklifi verip de süresi içinde ihale bedelini
yatırmaması hâlinde, alınan teminatın iade edilmeyip öncelikle satış
masraflarından düşülmek üzere alacaklarına mahsuben hak sahiplerine ödeneceği.
10.
Asgari ihale bedelinin teklif edilmemesi nedeniyle ihalenin yapılamadığı veya
en yüksek teklif verenin ihale bedelini yatırmaması sebebiyle ihalenin iptal
edildiği hâllerde ikinci artırmanın ilk açık artırmadaki şartlar çerçevesinde tekrar
yapılacağı.
11.
İhale alıcısının, satış bedelinin tamamını ihalenin gerçekleştiğine ilişkin
tutanağın elektronik satış portalında ilan edildiği tarihten itibaren en geç
yedi gün içinde icra dairesi hesabına ödemesi gerektiği.
12. Satışa katılanların bütün ekleriyle birlikte
şartnameyi görmüş ve içeriğini kabul etmiş sayılacakları.
13.
İhalenin kesinleşmesi üzerine malın tescil ve teslim işlemlerinin yapılacağı.
İhalenin
kesinleşmesi üzerine taşınırın ihale alıcısına teslimi veya sicile kayıtlı
malın ihale alıcısı adına tescili, damga vergisi ve katma değer vergisinin
yatırılmasından sonra gerçekleştirilir.
İhalenin
yapılması:[49]
Tüm maliklerin miras yoluyla edindiği ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazların ortaklığının satış suretiyle giderilmesinde, birinci açık artırma bir defaya mahsus olmak üzere sadece malik mirasçılar arasında icra edilir. Mirasçılar arasında yapılan bu ilk artırmada tekliflerin muhammen kıymetin yüzde yüzünü geçmesi zorunludur; ikinci artırmada ise teklifin muhammen kıymetin yüzde ellisi ile rüçhanlı alacaklar toplamından yüksek olanı ve paraya çevirme ile paylaştırma giderlerini aşması şarttır.
Açık artırmalarda Hazine teminat göstermekten muaftır. Satışı talep eden ve artırmaya katılmak isteyen alacaklının, en geç artırma süresinin sona ermesinden önceki iş günü mesai bitimine kadar icra dairesine başvurması durumunda alacağın teminatı karşıladığı miktar kadar kendisinden teminat aranmaz. İhale alıcısının satış bedelinin tamamını, ihalenin gerçekleştiğine dair tutanağın elektronik satış portalında ilan edildiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde icra dairesi hesabına yatırması zorunludur. Belirlenen sürede ihale bedeli ödenmezse teminat iade edilmeyerek öncelikle satış giderlerinden düşülmek kaydıyla hak sahiplerine alacaklarına mahsuben ödenir; ayrıca ihaleyi kazanan alıcıya teklif ettiği bedelin yüzde beşi oranında icra dairesi veya satış memurunca idari para cezası uygulanarak amme alacağı usulünce tahsil edilir. İhalenin kesinleşmesi üzerine taşınırın teslimi veya sicile kayıtlı malın tescili, damga vergisi ve katma değer vergisi yatırıldıktan sonra gerçekleştirilir.
Hesap bilgilerini başkasına veren kişinin dolandırıcılık cezasında indirim uygulanır mı?
Dolandırıcılık suçlarına iştirakin menfaat sağlama amacıyla yalnızca kart veya hesap bilgilerini başkasına vermek fiiliyle sınırlı kalması durumunda verilecek ceza yarı oranında indirilir. Dosyası istinafta olanlar hakkında bozma kararı verilir, Yargıtay Başsavcılığındaki dosyalar ise ilk derece mahkemesine gönderilir.
Dolandırıcılık hükmü infaz edilenler etkin pişmanlıktan yararlanabilir mi?
İnfaz aşamasında olan ve yeni düzenleme kapsamına giren hükümlüler mahkemenin ihtarı üzerine altı ay içinde zararı tamamen giderirlerse etkin pişmanlık indiriminden yararlanabilir; ancak zarar tamamen karşılanana kadar infaz ertelenemez veya durdurulamaz.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması hangi suçlarda uygulanamaz?
Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesinin on dördüncü fıkrası uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümleri işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve kötü muamele teşkil eden fiiller hakkında uygulanamaz.
Kısmi davada talep edilen miktar sonradan artırılabilir mi?
Kısmi davada talep konusu aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikat sona erene kadar artırılabilir ve zamanaşımı artırılan kısım bakımından da davanın açıldığı tarihten itibaren kesilmiş sayılır.
Miras kalan taşınmazların satışında ilk artırma kimler arasında yapılır?
Tüm maliklerin miras yoluyla hak sahibi olduğu ve üçüncü kişilerin payı bulunmadığı durumlarda birinci artırma bir defaya mahsus olmak üzere yalnızca malik mirasçılar arasında yapılır ve teklifin muhammen kıymetin yüzde yüzünü geçmesi gerekir.
İhale bedeli süresinde ödenmezse hangi yaptırımlar uygulanır?
Süresi içinde ihale bedelini ödemeyen ihale alıcısının teminatı iade edilmez; ayrıca icra dairesi veya satış memurunca teklif edilen bedelin yüzde beşi oranında idari para cezası verilerek amme alacağı usulüyle tahsil edilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy