2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 72. maddesi kapsamında düzenlenen trafik cezası; motorlu araçlarda ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazlarının mevzuatta öngörülen şartlara aykırı biçimde veya kamunun rahat ve huzurunu bozacak şekilde kullanılması halinde uygulanan idari yaptırımdır. Bu düzenlemeyle sürücünün dikkatinin dağılmasını engellemek, trafik güvenliğini korumak ve çevrede yaşayanlar ile diğer yol kullanıcılarının rahatsız edilmesinin önüne geçmek amaçlanır. Bu fıkra hükümlerine uymayan araç sürücülerine idari para cezası verilir.
2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 72Kaynağı aç
ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazları yönetmelikte gösterilen şartlara uygun
olarak ve kamunun rahat ve huzurunu bozmayacak şekilde kullanılabilir. (Ek cümle:12/2/2026-7574/24 md.) Bu fıkra hükümlerine uymayanlara 3.000 Türk lirası idari
para cezası uygulanır.
(Değişik
ikinci fıkra:12/2/2026-7574/24 md.) Araçlarda
Kanun ve yönetmelikte belirtilen şartlara uymayan ses, müzik, görüntü ve
haberleşme cihazları ile sürücünün izleme ve kullanma sahası içinde kalan
görüntü cihazlarını bulundurmak veya kullanmak yasaktır. Bu fıkra hükümlerine
uymayanlara 21.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Ayrıca bu araçlar
otuz gün süreyle trafikten menedilir.
Kanun
ve yönetmelikte belirtilen şartlara uymayan ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazları
ile sürücünün izleme ve kullanma sahası içinde kalan görüntü cihazları araçlardan
söktürülür.
Tedbirsiz ve saygısız araç sürme:
72. Maddenin Kapsamı ve İhlal Sayılan Haller
2918 sayılı Kanun'un 72. maddesi kapsamında iki farklı ihlal alanı belirlenmiştir. Araçlardaki ses, müzik, haberleşme ve görüntü donanımlarının mevzuatta öngörülen teknik kurallara riayet edilerek ve çevredekilerin sükûnunu bozmayacak tarzda çalıştırılması esastır. İlgili yasal düzenlemelerdeki kriterleri karşılamayan sistemlerin veya şoförün görüş ve müdahale alanına denk gelen görüntü ünitelerinin taşıtta yer alması ya da çalıştırılması yasaklanmıştır.
72. Madde Kapsamındaki Yaptırımlar ve Trafikten Men Kararı
Kanunun 72. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazlarını şartlara aykırı veya kamunun huzurunu bozacak biçimde kullanan kişilere idari para cezası verilir. Kanun ve yönetmelikte belirtilen teknik şartlara uymayan cihazları bulunduran veya kullananlar ile sürücünün izleme ve kullanma sahası içine kalan görüntü cihazlarını bulunduran veya kullanan sürücülere ise 72. maddenin ikinci fıkrası gereğince idari para cezası uygulanır ve araç otuz gün süreyle trafikten menedilir.
Yasal ölçütlere ve yönetmelik hükümlerine uygunluğu bulunmayan ses, haberleşme ya da görüntü düzenekleri ile sürücünün takip ve kontrol alanında kalan ekranların araç üzerinden sökülmesi zorunludur. Ayrıca 72. maddeye dayanılarak uygulanan idari para cezalarının bütünü tahsil edilmediği müddetçe, trafikten alıkonulan araçlar hakkındaki men tedbirinin sona erdirilmesi mümkün değildir.
Seyir Halinde Haberleşme Cihazı Kullanımı ile Sınır
Araç seyir halindeyken sürücünün cep ve araç telefonu ile benzer haberleşme cihazlarını kullanması durumu Karayolları Trafik Kanunu'nun 72. maddesi kapsamında değerlendirilmez. Bu tür kullanımlar aynı Kanun'un 73. maddesi kapsamına girmekte olup seyir halinde telefon ve haberleşme cihazı kullanan sürücülere idari para cezası tatbik edilir.
Trafik İdari Para Cezası Tutanağının Düzenlenmesi
Trafik idari para cezası, denetim esnasında görevli personel tarafından düzenlenebileceği gibi araç tescil plakası üzerinden de tebliğ edilebilir. Düzenlenen tutanaklarda görevli memurun açık kimliği yerine personel tanıtım numarası yer alır. Yabancı uyruklu kişilere uygulanan trafik cezaları ülkeden çıkışta tahsil edilemezse, tekrar yurda girişte tahsil edilir ve ödeme yapılmadığı takdirde ülkeye girişe izin verilmez.
72. Madde Trafik Cezasına İtiraz Yolu ve Süresi
2918 sayılı Kanun'un 72. maddesi uyarınca düzenlenen trafik idari para cezalarına karşı itiraz mercii sulh ceza hâkimliğidir. Başvuru süresi, cezanın tebliği veya tefhiminden itibaren 15 gündür. Sürenin geçirilmesi halinde başvuru hakkı daralır. Trafik cezasına karşı peşin ödeme yapılmış olması, yasal koşullarda itiraz hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
72. madde trafik cezasının yaptırımları nelerdir?
Kanunun 72. maddesinin birinci fıkrasındaki genel aykırılıklar için idari para cezası uygulanır. Şartlara uymayan cihazları bulundurma veya sürücünün izleme sahasında görüntü cihazı kullanma halini düzenleyen ikinci fıkrada ise idari para cezası ile birlikte araç otuz gün süreyle trafikten menedilir.
Araçtaki mevzuata aykırı ses ve görüntü cihazlarının söktürülmesi zorunlu mudur?
Evet, kanun ve yönetmelikte belirtilen şartlara uymayan cihazlar ile sürücünün izleme ve kullanma sahası içinde kalan görüntü cihazlarının araçlardan söktürülmesi kanunen zorunludur.
Seyir halinde telefon kullanmak 72. madde kapsamına girer mi?
Hayır, seyir halindeyken cep ve araç telefonu ile benzer haberleşme cihazlarının kullanılması 72. madde kapsamında olmayıp Karayolları Trafik Kanunu'nun 73. maddesi kapsamındadır.
Trafikten menedilen araç idari para cezası ödenmeden teslim alınabilir mi?
Hayır, 72. madde kapsamında verilen idari para cezalarının tamamı tahsil edilmeden men işleminin sonlandırılması veya sürücü belgelerinin iadesi mümkün değildir.
72. madde trafik cezasına itiraz nereye ve hangi sürede yapılır?
İtiraz mercii sulh ceza hâkimliği olup başvuru süresi cezanın tebliği veya tefhiminden itibaren 15 gündür.
Trafik cezasını peşin ödemek itiraz hakkını ortadan kaldırır mı?
Hayır, peşin ödeme yapılmış olması yasal koşullarda itiraz hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy