6136 Sayılı Kanuna Muhalefet Suçunun Şartları ve Cezası

6136 sayılı Kanun, ateşli silahlar ile mermileri, bıçakları ve sırf saldırı veya savunma amacıyla yapılmış aletleri kapsayan sokma, üretme, satın alma, satma, taşıma ve bulundurma fiillerini cezalandırır.

Silah Kaçakçılığı ve Kanun Dışı İmalat Suçu

6136 sayılı Kanun'un 12. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, kanun kapsamına giren ateşli silahları, bunlara ait mermileri veya namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak ve ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik öneme sahip parçaları ülkeye sokan, sokmaya kalkışan, bu fiillere aracılık eden, 5201 sayılı Kanun hükümleri dışında ülkede üreten, nakleden, yollayan, satan, satmaya aracılık eden veya bu amaçlarla bulunduran failler beş yıldan on iki yıla kadar hapis ve beş yüz günden beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

Söz konusu kaçakçılık, nakil veya imalat fiillerinin iki veya daha çok kişi tarafından birlikte işlenmesi durumunda failler hakkında sekiz yıldan on beş yıla kadar hapis ve bin günden on bin güne kadar adli para cezası hükmolunur. Eylemin suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde ise verilecek cezalar bir kat artırılır.

Ateşli silah tüfek ise veya tam otomatik, dürbünlü, susturuculu ya da hedef noktalayıcı aparat takılı tabanca ya da fıkrada anılan benzerlerdense, 12. maddenin önceki fıkralarında yazılı cezalar yarı oranında artırılarak hükmolunur. Bu nitelikte olmayan ateşli silah, her türlü mermi veya balistik önemi haiz ana parça miktar bakımından vahim olduğunda da artırım yine önceki fıkralardaki cezalara uygulanır. Niteliği dördüncü fıkrada gösterilen silahlar ve benzerleri miktar bakımından da vahim ise birinci, ikinci ve üçüncü fıkralardaki cezalar bir kat artırılır.

Kurusıkı olarak bilinen ses veya gaz fişeği atan silahların teknik özelliklerinin değiştirilerek 6136 sayılı Kanun kapsamına giren ateşli silah vasfına dönüştürülmesi kanun dışı imalat sayılır ve 12. madde çerçevesinde cezalandırılır. Ancak dönüştürülen silahın sayı ve nitelik bakımından vahim olmaması halinde verilecek cezada üçte birden yarıya kadar indirim öngörülmüştür.

Ruhsatsız Silah, Parça ve Mermi Bulundurma veya Taşıma Cezası

6136 sayılı Kanun'un 13. maddesinin birinci fıkrası uyarınca; ateşli silahları, bunlara ait mermileri, namlu, sürgü, gövde, silindir gibi ana veya balistik parçaları ya da kurusıkı iken ateşli silaha dönüştürülen aletleri kanuna aykırı biçimde satın alan, taşıyan veya bulunduranlar hakkında iki yıldan dört yıla kadar hapis ve yüz günden beş yüz güne kadar adli para cezasına hükmolunur.

Taşınan veya bulundurulan ateşli silahın tüfek, tam otomatik, dürbünlü, susturuculu tabanca niteliğinde olması ya da silahın, mermilerin veya balistik parçaların sayı veya nitelik bakımından vahim kabul edilmesi durumunda faile beş yıldan sekiz yıla kadar hapis ve beş yüz günden beş bin güne kadar adli para cezası verilir.

Nitelikli silahlar haricinde kalan tek bir ateşli silahın ve mutat sayıdaki mermisinin ya da balistik önemi haiz ana parçalarının ev veya işyerinde bulundurulması halinde faile bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yüz günden beş yüz güne kadar adli para cezası tayin edilir. Ateşli silahlara ait mermilerin veya balistik parçaların pek az sayıda bulundurulması veya taşınması mahkemece vahim görülmezse verilecek ceza altı aya kadar hapis ve otuz günden beş yüz güne kadar adli para cezasıdır.

Kanun kapsamındaki bulundurma ve taşıma eyleminin; vefat, sağlık durumu, mahkûmiyet, müsadere, satın alma ya da devir işlemlerindeki ruhsatlandırma ve ruhsat yenileme yükümlülüklerine aykırı davranılarak işlenmesi halinde hapis cezası yerine idari para cezası yaptırımı uygulanır.

Yasak Bıçaklar ve Diğer Aletlere İlişkin Yaptırımlar

6136 sayılı Kanun'un 14. maddesi gereğince, yasak nitelikteki bıçak ve aletleri ülkeye sokan, imal eden, nakleden veya bu fiillere aracılık edenlere iki yıldan beş yıla kadar hapis ve iki yüz günden az olmamak üzere adli para cezası verilir. Suç konusu aletlerin nitelik veya sayıca azlığı halinde ceza yarıya kadar indirilir. Bu suçları işlemek amacıyla teşekkül kuran, yöneten veya mensup olanlara beş yıldan on yıla kadar hapis ve bin günden on bin güne kadar adli para cezası öngörülmüş olup, eylemin teşekkül haricinde iki veya daha çok kişiyle birlikte işlenmesi cezayı bir kat, aletlerin miktar bakımından vahim olması ise yarı oranında artırır.

Yasak nitelikteki bıçak ve aletleri satan, satın alan, taşıyan veya bulunduranlar hakkında 15. maddenin birinci fıkrası uyarınca altı aydan bir yıla kadar hapis ve yirmi beş günden az olmamak üzere adli para cezası verilir; aletlerin sayı veya nitelikçe vahim olması durumunda bu ceza yarıdan bir katına kadar artırılır. Yapımı yasal olan bıçak ve benzeri aletlerin yapım amacı dışında satılması, taşınması veya bulundurulmasında da altı aydan bir yıla kadar hapis ve en az yirmi beş gün adli para cezası tatbik edilir. Yivli ve yivsiz silahlarla bıçak ve benzeri aletlerin sırf saldırı amacıyla taşınması halinde ise faile üç aya kadar hapis veya adli para cezası tayin edilir.

Delillerin Tespiti, Soruşturma Usulü ve Yargılama Kuralları

Failin silahı elinde veya hükmü altında bulundurması anlamında zilyet olduğunun kesin ispatı aranır. Silahın ele geçirildiği yerle fail arasında basit bir ilişki kurulmuş olması bu suçu oluşturmaz. Silah atışa hazır ve sağlam olmalıdır; kullanmaya müsait değilse 6136 sayılı Kanuna muhalefet suçu oluşmaz. Değerlendirme kolluk kriminal laboratuvarları ile adli tıp raporlarına dayanır. Silah bir suçta kullanılmışsa ayrıca bu incelemeye gerek duyulmaz.

Silahın fiziken ele geçirilemediği olaylarda, olay yerinde saptanan kovan veya mermi çekirdekleri ile fail arasında kati bir irtibat kurulabilmesi ve şüphelinin elinde atış artığı bulunup bulunmadığına ilişkin kriminal inceleme yapılması suretiyle de 6136 sayılı Kanun'a muhalefetten adli işlem yürütülebilir.

6136 sayılı Kanuna muhalefet suçu şikâyete tabi değildir. İhbar üzerine veya kolluğun suçu kendi öğrenmesi üzerine soruşturma kendiliğinden başlar. Şikâyete bağlı olmadığından şikâyet süresi yoktur. Şikâyetten vazgeçme bu suç bakımından söz konusu olmaz. Sekiz yıllık bir zamanaşımı süresi vardır.

Hapis cezasının adli para cezasına çevrilebilmesi, hükümde hapis yanında ayrıca adli para cezası bulunmamasına bağlıdır. Hapis ile adli para cezasının birlikte öngörüldüğü 6136 sayılı Kanuna muhalefet hallerinde hapis cezası adli para cezasına çevrilemez. Buna karşılık yivli ve yivsiz silahlarla bıçak ve diğer aletlerin sırf saldırı amacıyla taşınmasında yaptırım üç aya kadar hapis veya adli para cezası olarak seçimlidir. Silahla yaralamada silahın ruhsatlı olması halinde yalnız yaralama cezası, ruhsatsız olması halinde yaralama cezası ile birlikte ruhsatsız silah taşıma cezası uygulanır.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy