103 Davetiyesi Nedir ve Hangi Hallerde Gönderilir?

by Avukat Erdal Ersoy
103 Davetiyesi Nedir ve Hangi Hallerde Gönderilir?

103 Davetiyesinin Tanımı ve Gönderilme Şartları

İcra ve İflas Kanunu'nun 103. maddesi gereğince, haciz tutanağı düzenlenirken borçlu, alacaklı veya Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebellüğe yetkili kimseler hazır bulunmazsa, bulunmayan taraf üç gün içinde tutanağı incelemek ve diyeceği varsa bildirmek üzere icra dairesine davet edilir. Haciz işlemi esnasında borçlu veya alacaklı adına Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebellüğe yetkili bir kimse hazır bulunmaktaysa, haciz tutanağının bir örneği bulunan şahsa verilir ve borçluya ya da alacaklıya ayrıca haber verilmez.

2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 103Kaynağı aç
Madde 103 – (Değişik:  9/11/1988-3494/12 md.) Tutanak tutulurken alacaklı, borçlu veya namlarına Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebellüğe yetkili kimse bulunmazsa, bulunmayan alacaklı veya borçlu üç gün içinde tutanağı tetkik ve diyeceği varsa söylemesi için icra dairesine davet olunur. Kanunen ilavesi gereken müddetler mahfuzdur. Haciz sırasında borçlu veya alacaklı adına Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebellüğe yetkili kimse bulunduğu takdirde haciz tutanağının bir örneği bulunan şahsa verilir. Borçluya veya alacaklıya ayrıca haber verilmez. Hacze iştirak halinde davet:

Haczin Geçerliliği ve Satış İsteme Sürecine Etkisi

İcra ve İflas Kanunu'nun 103. maddesi uyarınca davet kağıdı gönderilmesi, haciz için bir geçerlilik şartı değildir. Bu durum, yalnızca haciz yokluğunda yapılmış olan tarafın haciz tutanağının içeriğini öğrenmesini geciktirir. Alacaklı, davet kağıdı gönderilmeden önce icra dairesinden satış talebinde bulunabilir. Ancak borçluya davet kağıdı tebliğ edilmedikçe icra müdürü satış talebini işleme koyamaz ve satış hazırlıklarına başlayamaz.

103 Davetiyesinde Yer Alması Gereken Unsurlar

İcra ve İflas Kanunu Yönetmeliği uyarınca 103 davetiyesinde alacaklı ile borçlunun adı ve soyadı, icra dosya numarası, haczin yapıldığı tarih ve saat bilgisi ile haciz tutanağının üç gün içinde incelenmesi gerektiğine dair yasal uyarının yer alması zorunludur.

Haczedilmezlik Şikayeti ve Yasal Başvuru Süreleri

İcra ve İflas Kanunu'nun 16. maddesinin birinci fıkrası uyarınca icra işlemlerine karşı şikayet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır. Kanunun 82. maddesinin birinci fıkrasının 12 numaralı bendi uyarınca borçlunun haline münasip evi kural olarak haczedilemez. Tebliğ edilen 103 davetiyesi rehinli araç gibi başka bir mala ilişkinse, bu tebligat taşınmaz haczinin öğrenildiği anlamına gelmez. Taşınmaz haczine ilişkin 103 davetiyesinin tebliğinden itibaren yasal yedi gün içinde yapılan meskeniyet şikayeti süresindedir. Borçluya 103 davetiyesi tebliğ edilmediğinde ve borçlunun hacizden daha önce haberdar olduğu ispatlanamadığında ise haczedilmezlik şikayeti süresi kıymet takdir raporunun tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar.

2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 16Kaynağı aç
Madde 16 – (Değişik: 3/7/1940-3890/1 md.) Kanunun hallini mahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmak üzere İcra ve İflas dairelerinin yaptığı muameleler hakkında kanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygun bulunmamasından dolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir. Şikayet bu muamelelerin öğrenildiği tarihten yedi gün içinde yapılır. Bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı her zaman şikayet olunabilir. Şikayet üzerine yapılacak muameleler:
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 82Kaynağı aç
Madde 82 – (Değişik: 18/2/1965-538/46 md.) Aşağıdaki şeyler haczolunamaz: 1. Devlet malları ile mahsus kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen mallar, 2. (Değişik: 2/7/2012-6352/16 md.) Ekonomik faaliyeti, sermayesinden ziyade bedenî çalışmasına dayanan borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için gerekli olan her türlü eşya, 3. (Değişik: 2/7/2012-6352/16 md.) Para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler hariç olmak üzere, borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyası,[36] 4. Borçlu çiftçi ise kendisinin ve ailesinin geçimi için zaruri olan arazi ve çift hayvanları ve nakil vasıtaları ve diğer eklenti ve ziraat aletleri; değilse, sanat ve mesleki için lüzumlu olan alat ve edevat ve kitapları ve arabacı, kayıkçı, hamal gibi küçük nakliye erbabının geçimlerini temin eden nakil vasıtaları, 5. Borçlu ve ailesinin idareleri için lüzumlu ise borçlunun tercih edeceği bir süt veren mandası veya ineği veyahut üç keçi veya koyunu ve bunların üç aylık yem ve yataklıkları, 6. Borçlunun ve ailesinin iki aylık yiyecek ve yakacakları ve borçlu çiftçi ise gelecek mahsül için lazım olan tohumluğu, 7. Borçlu bağ, bahçe veya meyva veya sebze yetiştiricisi ise kendisinin ve ailesinin geçimi için zaruri olan bağ bahçe ve bu sanat için lüzumlu bulunan alat ve edevat, Geçimi hayvan yetiştirmeye münhasır olan borçlunun kendisi ve ailesinin maişetleri için zaruri olan miktarı ve bu hayvanların üç aylık yem ve yataklıkları, 8. Borçlar Kanununun 510 uncu maddesi mucibince haczolunmamak üzere tesis edilmiş olan kaydı hayatla iratlar, 9. Memleketin ordu ve zabıta hizmetlerinde malül olanlara bağlanan emeklilik maaşları ile bu hizmetlerden birinin ifası sebebiyle ailelerine bağlanan maaşlar ve ordunun hava ve denizaltı mensuplarına verilen uçuş ve dalış tazminat ve ikramiyeleri, Askeri malüllerle, şehit yetimlerine verilen terfi zammı ve 1485 numaralı kanun hükmüne göre verilen inhisar beyiye hisseleri, 10. Bir muavenet sandığı veya cemiyeti tarafından hastalık, zaruret ve ölüm gibi hallerde bağlanan maaşlar, 11. Vücut veya sıhhat üzerine ika edilen zararlar için tazminat olarak mutazarrırın kendisine veya ailesine toptan veya irat şeklinde verilen veya verilmesi lazım gelen paralar, 12. (Değişik: 2/7/2012-6352/16 md.) Borçlunun haline münasip evi, 13. (Ek: 2/7/2012-6352/16 md.) Öğrenci bursları. Medeni Kanunun 807 nci maddesi hükmü saklıdır. 2, 4, 5, 7 ve 12 numaralı bendlerdeki istisna, borcun bu eşya bedelinden doğmaması haline munhasırdır.[37] (Ek fıkra: 2/7/2012-6352/16 md.) Birinci fıkranın (2), (4), (7) ve (12) numaralı bentlerinde sayılan malların kıymetinin fazla olması durumunda, bedelinden haline münasip bir kısmı, ihtiyacını karşılayabilmesi amacıyla borçluya bırakılmak üzere haczedilerek satılır. (Ek fıkra: 2/7/2012-6352/16 md.) İcra memuru, haczi talep edilen mal veya hakların haczinin caiz olup olmadığını değerlendirir ve talebin kabulüne veya reddine karar verir. Kısmen haczi caiz olan şeyler:

Tebligat Usulsüzlüğünün İleri Sürülmesi

Haczedilen mala ilişkin olarak borçluya tebliğ edilen 103 davetiyesi tebligatındaki usulsüzlük, borçlu tarafından şikayet dilekçesinde açıkça ileri sürülmedikçe icra mahkemesince resen dikkate alınamaz. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 2017/5313 Esas ve 2017/15689 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere, tebliğ işleminin usulsüz olduğuna ilişkin bir iddia ileri sürülmediği takdirde bu husus mahkemece kendiliğinden gözetilemez.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2017/5313, K. 2017/15689Kaynağı aç
12. Hukuk Dairesi         2017/5313 E.  ,  2017/15689 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının bozulmasını mutazammın 07.03.2017 tarih, 2016/12419 E., 2017/3359 K. sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkikinin alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü : Borçlunun, takip dosyasında haczedilen taşınmazın, İİK'nun 82/1-12. maddesi kapsamında haline münasip evi olduğunu ileri sürerek haczin kaldırılması için şikayet yoluyla icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece, 103 davetiyesinin borçluya 27.10.2014 tarihinde tebliğ edilmiş olması nedeniyle 24.08.2015'te yapılan şikayetin 7 günlük süre içerisinde olmadığı gerekçesi ile şikayetin reddine karar verildiği, kararın borçlu tarafından temyizi üzerine Dairemizin 07.03.2017 tarih ve 2016/12419 E., 2017/3359 K.sayılı ilamı ile; borçlu adına çıkartılan 103 davetiyesi ve kıymet takdir raporu tebliğ işlemlerinin usulsüz olduğundan bahisle şikayetin sürede olduğunun kabulü gerektiği belirtilerek bozulduğu görülmektedir. İİK'nun 82/1-12. maddesinde yer alan haczedilmezlik şikayeti, İİK'nun 16/1. maddesi uyarınca 7 günlük süreye tabidir. Bu süre öğrenme tarihinden başlar. Somut olayda, borçlunun meskeniyet şikayetinde bulunduğu taşınmazına 11.08.2014 tarihinde tapuda haciz şerhi işlendiği, İİK'nun 103. maddesine ilişkin davetiyenin borçluya 27.10.2014 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun şikayet dilekçesinde 103 davetiyesi tebliğ işlemine yönelik bir tebligat usulsüzlüğü iddiasının bulunmadığı, icra mahkemesine yapılan meskeniyet şikayeti başvurusunun ise 24.08.2015'te olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda; şikayete konu taşınmazın haczedildiğine ilişkin olarak borçluya tebliğ edilen 103 davetiyesi tebligatının usulsüz olduğuna ilişkin bir iddia bulunmadığından bu tebliğ işleminin usulsüz olduğu mahkemece resen gözetilemeyeceği gibi, borçlunun şikayet dilekçesinde ileri sürmediği 103 davetiyesi tebliğ işlemine ilişkin usulsüzlük iddiasını temyiz aşamasında ileri sürmüş olması da, şikayet konusu yapılmayan hususların temyiz aşamasında değerlendirilemeyeceği tabi olduğundan sonuca etkili olmayacaktır. O halde; borçlunun şikayete konu haciz işlemine muttali olma tarihinin 103 davetiyesi tebliğ tarihi olan 27.10.2014 olarak kabulü ile 24.08.2015'te yapılan meskeniyet şikayetinin süreden reddine yönelik mahkeme kararının onanması gerekirken, Dairemizce maddi hataya müsteniden bozulduğu anlaşılmakla alacaklının karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiştir. SONUÇ : Alacaklının karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 07.03.2017 tarih ve 2016/12419 E., 2017/3359 K. sayılı bozma ilamının kaldırılmasına, mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK.nun 366. ve HUMK.nun 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), 14/12/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
103 davetiyesi gönderilmesi haczin geçerlilik şartı mıdır?

İcra ve İflas Kanunu'nun 103. maddesi uyarınca davet kağıdı gönderilmesi haciz için geçerlilik şartı değildir; bu işlem yalnızca yokluğunda haciz yapılan tarafın tutanağın içeriğini öğrenmesini geciktirir.

103 davetiyesi tebliğ edilmeden haczedilen mal satılabilir mi?

Alacaklı satış isteyebilse de borçluya haciz davet kağıdı tebliğ edilmedikçe icra müdürü satış talebini işleme koyamaz ve satış hazırlıklarına başlayamaz.

Haciz sırasında hazır bulunulmuşsa ayrıca 103 davetiyesi gönderilir mi?

Haciz esnasında borçlu veya alacaklı adına Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebellüğe yetkili bir kimse hazır bulunmaktaysa tutanağın bir örneği bu kişiye verilir ve taraflara ayrıca haber verilmez.

103 davetiyesi tebliğ edilmediğinde meskeniyet şikayeti süresi ne zaman başlar?

Borçluya 103 davetiyesi tebliğ edilmediği ve hacizden daha önce haberdar olunduğu kanıtlanamadığı takdirde, İcra ve İflas Kanunu'nun 16. maddesinde düzenlenen yedi günlük haczedilmezlik şikayeti süresi kıymet takdir raporunun tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar.

103 davetiyesi tebligatındaki usulsüzlük mahkemece kendiliğinden gözetilir mi?

103 davetiyesi tebligatındaki usulsüzlük borçlu tarafından şikayet dilekçesinde açıkça ileri sürülmedikçe icra mahkemesince kendiliğinden dikkate alınamaz.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu