Zehirli Madde Katma Suçunun Tanımı ve Unsurları
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 185. maddesinin birinci fıkrasına göre; içilecek sulara veya yenilecek, içilecek, kullanılacak veya tüketilecek her çeşit besin veya şeylere zehir katarak ya da başka suretlerle bunları bozarak kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye düşüren faile iki yıldan on beş yıla kadar hapis cezası verilir. Bu hükümle kişilerin vücut bütünlüğü ile toplumun genel sağlık güvenliği koruma altına alınmıştır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 185Kaynağı aç
kullanılacak veya tüketilecek her çeşit besin veya şeylere zehir katarak veya
başka suretlerle bunları bozarak kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye
düşüren kimseye iki yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası verilir.
(2) Yukarıdaki fıkrada belirtilen fiillerin dikkat ve özen yükümlülüğüne
aykırı olarak işlenmesi halinde, üç aydan bir yıla kadar hapis cezasına
hükmolunur.
Bozulmuş veya değiştirilmiş gıda veya ilaçların ticareti
Zehirli madde katma suçu somut bir tehlike suçu niteliğindedir. Failin bu suç kapsamında cezalandırılabilmesi için yalnızca tüketilecek şeylerin niteliğini değiştirmesi veya bunlara madde katması yeterli olmayıp, eylem neticesinde kişilerin hayatının ve sağlığının fiilen somut bir tehlikeye düşürülmüş olması zorunludur.
Tüketime sunulan besinlere, sulara veya diğer maddelere katılan yabancı unsurun insanların yaşamını ve sağlığını tehlikeye düşürmeye elverişli olup olmadığı, soruşturma ve kovuşturma evrelerinde uzman kişi veya kurumlardan temin edilecek teknik bilirkişi raporu ile belirlenir.
Taksirle Zehirli Madde Katma Fiili
Türk Ceza Kanunu'nun 185. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, zehirli madde katma veya tüketim maddelerini bozma eylemlerinin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranılarak taksirle işlenmesi durumunda, fail hakkında üç aydan bir yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket edilerek gıdaya madde katılması ve bu yolla sağlığın tehlikeye sokulması hâlinde, eylem bozulmuş veya değiştirilmiş gıda ticareti suçu olarak değil, taksirle zehirli madde katma suçu kapsamında değerlendirilmektedir.
Soruşturma Usulü ve Dava Zamanaşımı
Zehirli madde katma suçu şikâyete bağlı suçlar arasında düzenlenmemiştir; bu nedenle savcılık tarafından resen soruşturulur. Mağdurun sonradan şikâyetten vazgeçmesi yürütülen kamu davasının düşmesi sonucunu doğurmaz. Bunun yanı sıra ilgili suç uzlaşma hükümleri kapsamında yer almamaktadır.
Zehirli madde katma suçunun kasten işlenen temel biçiminde olağan dava zamanaşımı süresi on beş yıldır. Eylemin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranılarak taksirle işlendiği hâllerde ise olağan dava zamanaşımı süresi sekiz yıl olarak uygulanır.
Davaya Katılma ve Temyiz Ehliyeti
Zehirli madde katma suçunun niteliği itibarıyla kamu sağlığına karşı suçlar arasında yer alması sebebiyle ilçe tarım müdürlüğü gibi idari kurumların suçtan doğrudan doğruya zarar gören sıfatı bulunmamaktadır. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 237. maddesi uyarınca doğrudan zarar görmeyen idare lehine verilen davaya katılma kararları hukuki değerden yoksun olup idareye hükmü temyiz yetkisi kazandırmaz (Yargıtay 9. Ceza Dairesi, E. 2015/7736, K. 2015/5232).
Yargıtay 9. Ceza Dairesi, E. 2015/7736, K. 2015/5232Kaynağı aç
"İçtihat Metni"
Mahkemesi : Asliye Ceza
Suç : Zehirli madde katma
Hüküm : Beraat
Dosya incelenerek gereği düşünüldü:
Sanıklara atılı zehirli madde katma suçunun niteliği itibariyle suçtan doğrudan doğruya zarar görmeyen ve bu nedenle de davaya katılma hakkı bulunmayan idarenin davaya katılmasına ilişkin olarak verilen karar hukuki değerden yoksun olup, hükmü temyiz yetkisi vermeyeceğinden, şikayetçi idare vekilinin temyiz isteminin 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi gereğince REDDİNE, 21.05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Zehirli madde katma suçu şikâyete tabi midir?
Zehirli madde katma suçu şikâyete tabi değildir; cumhuriyet savcılıkları tarafından resen soruşturulur ve mağdurun şikâyetten vazgeçmesi kamu davasını düşürmez.
Zehirli madde katma suçunun cezası ne kadardır?
Fiilin kasten işlenmesi hâlinde iki yıldan on beş yıla kadar, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılıkla taksirle işlenmesi hâlinde ise üç aydan bir yıla kadar hapis cezası uygulanır.
Zehirli madde katma suçunda dava zamanaşımı süresi ne kadardır?
Suçun kasten işlenen hâlinde olağan dava zamanaşımı süresi on beş yıl, taksirli hâlinde ise sekiz yıldır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy