YouTube üzerinde yayımlanan ve hukuka aykırılık içeren video paylaşımlarına karşı 5651 sayılı Kanun'un 8, 8/A, 9 ve 9/A maddeleri uyarınca içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi yollarına başvurulabilir. Başvurulacak hukuki yol; videonun konusu olan fiilin katalog suç oluşturması, özel hayatın gizliliğini ihlal etmesi, kişilik haklarına saldırı teşkil etmesi, telif hakkı tecavüzü barındırması veya ticari haksız rekabete yol açmasına göre belirlenir.
Kişilik Haklarının Korunması ve Türk Medeni Kanunu Kapsamında Dava Yolları
Türk Medeni Kanunu'nun 24. maddesi uyarınca, kişilik haklarına yönelik hukuka aykırı bir saldırıyla karşılaşan kişiler hâkimden korunma talebinde bulunabilirler. Kişinin rızası, üstün nitelikte kamusal ya da özel bir yarar veya kanunun açıkça tanıdığı bir yetkinin icrası gibi hukuka uygunluk halleri bulunmadıkça, kişisel değerlere yönelik her türlü müdahale hukuka aykırılık teşkil eder.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 24Kaynağı aç
YouTube videosu sebebiyle kişilik hakları zedelenen kimseler Türk Medeni Kanunu'nun 24 ve devamı hükümleri çerçevesinde saldırının önlenmesi, sona erdirilmesi ve hukuka aykırılığının tespiti davası açabilirler. İlgili dava dilekçesinde hukuka aykırı video nedeniyle doğan maddi ve manevi zararların tazmini de talep edilebilir.
Medeni yargılama kapsamında açılan davada zararın telafisi güç boyutlara ulaşmasını engellemek amacıyla, dava dilekçesinde ilgili videoya erişimin engellenmesi yönünde ihtiyati tedbir uygulanması istenebilir. Mahkemece tedbir kararı verilmesi durumunda ilgili video dava süresince erişime kapalı tutulur.
5651 sayılı Kanun'un 9. maddesinde kişilik hakları ihlal edilen kimselerin içerik veya yer sağlayıcısına başvurmaksızın doğrudan sulh ceza hakimliğinden içeriğin çıkarılmasını ve erişimin engellenmesini 24 saat içinde duruşmasız talep edebileceği ve kural olarak URL bazında veya gerekli hallerde tüm siteye yönelik engelleme yapılabileceği öngörülmüş olmakla birlikte; bu yasal düzenleme Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Kişilik haklarının korunmasında genel hükümler uyarınca Türk Medeni Kanunu'na dayalı dava ve tedbir yolları varlığını korumaktadır.
5651 sayılı İNTERNET ORTAMINDA YAPILAN YAYINLARIN DÜZENLENMESİ VE BU YAYINLAR YOLUYLA İŞLENEN SUÇLARLA MÜCADELE EDİLMESİ HAKKINDA KANUN m. 9Kaynağı aç
Özel Hayatın Gizliliğinin İhlalinde 5651 Sayılı Kanun Uyarınca Başvuru
5651 sayılı Kanun'un 9/A maddesi uyarınca internet ortamında yayımlanan video sebebiyle özel hayatının gizliliği ihlal edilen kişiler kuruma başvurarak erişimin engellenmesi tedbirinin uygulanmasını isteyebilirler. Kuruma sunulan bu erişimin engellenmesi talebinin en geç yirmi dört saat içinde yetkili sulh ceza hâkimliğine sunulması zorunludur; süresi içinde hâkim onayına sunulmaması hâlinde erişimin engellenmesi tedbiri kaldırılır.
Katalog Suçlar Halinde İçeriğin Çıkarılması ve Erişim Engeli Usulü
YouTube platformunda yer alan videoların 5651 sayılı Kanun'un 8. maddesinde sayılan katalog suçları oluşturduğuna dair yeterli şüphe bulunması hâlinde içeriğin çıkarılmasına veya erişimin engellenmesine karar verilir. Bu suçlar arasında Türk Ceza Kanunu'nda yer alan intihara yönlendirme, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma, sağlık için tehlikeli madde temini, müstehcenlik, fuhuş, kumar oynanması için yer ve imkân sağlama fiilleri ile 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanun'da düzenlenen suçlar yer alır.
5651 sayılı İNTERNET ORTAMINDA YAPILAN YAYINLARIN DÜZENLENMESİ VE BU YAYINLAR YOLUYLA İŞLENEN SUÇLARLA MÜCADELE EDİLMESİ HAKKINDA KANUN m. 8Kaynağı aç
5651 sayılı Kanun'un 8. maddesi kapsamındaki suçlara ilişkin karar, soruşturma evresinde hâkim, kovuşturma evresinde ise yetkili mahkeme tarafından verilir. Soruşturma evresinde gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı da bu yönde karar verebilir; savcı kararını yirmi dört saat içinde hâkimin onayına sunar ve hâkim en geç yirmi dört saat içinde onay kararını verir. İlgili katalog suç şüphesi bulunması durumunda kuruma yapılacak başvuruyla da içeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi talep edilebilir; kurum suç failinin kimliğini belirlediğinde yetkili mercilere suç duyurusunda bulunur.
Katalog suçlar kapsamında verilen içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararlarının gereği, derhal ve en geç kararın bildirilmesinden itibaren dört saat içinde icra edilir. Erişim engeli kararları öncelikle ihlalin gerçekleştiği yayın, kısım veya bölüme yönelik URL bazında verilir; teknik olarak URL bazında engelleme yapılamadığı veya ihlalin bu yolla önlenemediği zorunlu durumlarda internet sitesinin tümüne yönelik erişim engeli kararı verilebilir.
Telif Hakkı İhlali Nedeniyle Uyar-Kaldır ve Savcılık Prosedürü
Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun ek 4. maddesi uyarınca, YouTube üzerinde telif hakları ihlal edilen hak sahipleri öncelikle videoyu yayımlayan bilgi içerik sağlayıcısına başvurarak üç gün içinde ihlalin durdurulmasını talep ederler. İhlalin üç günlük süre içinde sona erdirilmemesi durumunda Cumhuriyet savcılığına başvurulur; savcılık tarafından servis sağlayıcıdan üç gün içinde ihlale devam eden bilgi içerik sağlayıcısına sunulan hizmetin durdurulması istenir. İhlalin durdurulması durumunda bilgi içerik sağlayıcısına yeniden servis sağlanır.
5846 sayılı FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU m. Ek 4Kaynağı aç
Haksız Rekabet Kapsamında YouTube Videolarının Kaldırılması
Paylaşılan YouTube videosunun bir şirketin ticari itibarına ve kurumsal değerlerine zarar vermesi durumunda Türk Ticaret Kanunu'nun haksız rekabet hükümleri uygulanır. Şirketlerin ekonomik ve mesleki değerlerini zedeleyen haksız rekabet niteliğindeki yayınlara karşı Türk Ticaret Kanunu'na dayanılarak videonun yayından kaldırılması talep edilebilir.
Telif hakkı ihlali içeren YouTube videosu nasıl kaldırılır?
Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ek 4. maddesi gereğince öncelikle içerik sağlayıcıya başvurularak 3 gün içinde yayının durdurulması istenir; ihlal devam ederse savcılığa başvurularak 3 gün içinde hizmetin durdurulması talep edilebilir.
Katalog suç içeren YouTube videolarına yönelik karar kaç saatte uygulanır?
5651 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca verilen içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararının gereği derhal ve en geç kararın bildirilmesinden itibaren 4 saat içinde yerine getirilir.
Özel hayatın gizliliğinin ihlalinde sulh ceza hâkimliği onayı gerekli midir?
5651 sayılı Kanun'un 9/A maddesi uyarınca kuruma sunulan erişimin engellenmesi talebinin en geç 24 saat içinde sulh ceza hâkimliğine sunulması zorunludur; süresinde hâkim onayına sunulmayan tedbir kendiliğinden kalkar.
YouTube videosu sebebiyle kişilik hakkı saldırıya uğrayanlar hangi davaları açabilir?
Türk Medeni Kanunu'nun 24 ve devamı maddeleri kapsamında saldırının önlenmesi, sona erdirilmesi ve hukuka aykırılığının tespiti davaları açılabileceği gibi maddi ve manevi zararların tazmini de istenebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

