YouTube Video Sildirme ve Hukuki Başvuru Yolları

by Avukat Erdal Ersoy
YouTube Video Sildirme ve Hukuki Başvuru Yolları

YouTube üzerinde yayımlanan ve hukuka aykırılık içeren video paylaşımlarına karşı 5651 sayılı Kanun'un 8, 8/A, 9 ve 9/A maddeleri uyarınca içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi yollarına başvurulabilir. Başvurulacak hukuki yol; videonun konusu olan fiilin katalog suç oluşturması, özel hayatın gizliliğini ihlal etmesi, kişilik haklarına saldırı teşkil etmesi, telif hakkı tecavüzü barındırması veya ticari haksız rekabete yol açmasına göre belirlenir.

Kişilik Haklarının Korunması ve Türk Medeni Kanunu Kapsamında Dava Yolları

Türk Medeni Kanunu'nun 24. maddesi uyarınca, kişilik haklarına yönelik hukuka aykırı bir saldırıyla karşılaşan kişiler hâkimden korunma talebinde bulunabilirler. Kişinin rızası, üstün nitelikte kamusal ya da özel bir yarar veya kanunun açıkça tanıdığı bir yetkinin icrası gibi hukuka uygunluk halleri bulunmadıkça, kişisel değerlere yönelik her türlü müdahale hukuka aykırılık teşkil eder.

4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 24Kaynağı aç
Madde 24- Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse, hâkimden, saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir. Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır. 2. Davalar

YouTube videosu sebebiyle kişilik hakları zedelenen kimseler Türk Medeni Kanunu'nun 24 ve devamı hükümleri çerçevesinde saldırının önlenmesi, sona erdirilmesi ve hukuka aykırılığının tespiti davası açabilirler. İlgili dava dilekçesinde hukuka aykırı video nedeniyle doğan maddi ve manevi zararların tazmini de talep edilebilir.

Medeni yargılama kapsamında açılan davada zararın telafisi güç boyutlara ulaşmasını engellemek amacıyla, dava dilekçesinde ilgili videoya erişimin engellenmesi yönünde ihtiyati tedbir uygulanması istenebilir. Mahkemece tedbir kararı verilmesi durumunda ilgili video dava süresince erişime kapalı tutulur.

5651 sayılı Kanun'un 9. maddesinde kişilik hakları ihlal edilen kimselerin içerik veya yer sağlayıcısına başvurmaksızın doğrudan sulh ceza hakimliğinden içeriğin çıkarılmasını ve erişimin engellenmesini 24 saat içinde duruşmasız talep edebileceği ve kural olarak URL bazında veya gerekli hallerde tüm siteye yönelik engelleme yapılabileceği öngörülmüş olmakla birlikte; bu yasal düzenleme Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Kişilik haklarının korunmasında genel hükümler uyarınca Türk Medeni Kanunu'na dayalı dava ve tedbir yolları varlığını korumaktadır.

5651 sayılı İNTERNET ORTAMINDA YAPILAN YAYINLARIN DÜZENLENMESİ VE BU YAYINLAR YOLUYLA İŞLENEN SUÇLARLA MÜCADELE EDİLMESİ HAKKINDA KANUN m. 9Kaynağı aç
MADDE 9- (Değişik: 6/2/2014-6518/93 md.) (İptal:Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli ve E.: 2020/76; K.: 2023/172 sayılı Kararı ile) Özel hayatın gizliliği nedeniyle içeriğe erişimin engellenmesi[34][35]

Özel Hayatın Gizliliğinin İhlalinde 5651 Sayılı Kanun Uyarınca Başvuru

5651 sayılı Kanun'un 9/A maddesi uyarınca internet ortamında yayımlanan video sebebiyle özel hayatının gizliliği ihlal edilen kişiler kuruma başvurarak erişimin engellenmesi tedbirinin uygulanmasını isteyebilirler. Kuruma sunulan bu erişimin engellenmesi talebinin en geç yirmi dört saat içinde yetkili sulh ceza hâkimliğine sunulması zorunludur; süresi içinde hâkim onayına sunulmaması hâlinde erişimin engellenmesi tedbiri kaldırılır.

Katalog Suçlar Halinde İçeriğin Çıkarılması ve Erişim Engeli Usulü

YouTube platformunda yer alan videoların 5651 sayılı Kanun'un 8. maddesinde sayılan katalog suçları oluşturduğuna dair yeterli şüphe bulunması hâlinde içeriğin çıkarılmasına veya erişimin engellenmesine karar verilir. Bu suçlar arasında Türk Ceza Kanunu'nda yer alan intihara yönlendirme, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma, sağlık için tehlikeli madde temini, müstehcenlik, fuhuş, kumar oynanması için yer ve imkân sağlama fiilleri ile 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanun'da düzenlenen suçlar yer alır.

5651 sayılı İNTERNET ORTAMINDA YAPILAN YAYINLARIN DÜZENLENMESİ VE BU YAYINLAR YOLUYLA İŞLENEN SUÇLARLA MÜCADELE EDİLMESİ HAKKINDA KANUN m. 8Kaynağı aç
MADDE 8- (1) İnternet ortamında yapılan ve içeriği aşağıdaki suçları oluşturduğu hususunda yeterli şüphe sebebi bulunan yayınlarla ilgili olarak içeriğin çıkarılmasına ve/veya erişimin engellenmesine karar verilir: a) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan; 1) İntihara yönlendirme (madde 84), 2) Çocukların cinsel istismarı (madde 103, birinci fıkra), 3) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma (madde 190), 4) Sağlık için tehlikeli madde temini (madde 194), 5) Müstehcenlik (madde 226), 6) Fuhuş (madde 227), 7) Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama (madde 228), suçları. b) 25/7/1951 tarihli ve 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanunda yer alan suçlar. c) (Ek:25/3/2020-7226/32 md.) 29/4/1959 tarihli ve 7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanunda yer alan suçlar. ç) (Ek:13/10/2022-7418/32 md.) 1/11/1983 tarihli ve 2937 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanununun 27 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında yer alan suçlar. (2) İçeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı, soruşturma evresinde hâkim, kovuşturma evresinde ise mahkeme tarafından verilir. Soruşturma evresinde, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısı tarafından da içeriğin çıkarılmasına ve/veya erişimin engellenmesine karar verilebilir. Bu durumda Cumhuriyet savcısı kararını yirmidört saat içinde hâkimin onayına sunar ve hâkim, kararını en geç yirmidört saat içinde verir. Bu süre içinde kararın onaylanmaması halinde tedbir, Cumhuriyet savcısı tarafından derhal kaldırılır. (Ek cümle: 6/2/2014-6518/92 md.) Erişimin engellenmesi kararı, amacı gerçekleştirecek nitelikte görülürse belirli bir süreyle sınırlı olarak da verilebilir. Koruma tedbiri olarak verilen içeriğin çıkarılmasına ve/veya erişimin engellenmesine ilişkin karara 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz edilebilir. (3) Hâkim, mahkeme veya Cumhuriyet savcısı tarafından verilen içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararının birer örneği, gereği yapılmak üzere Kuruma gönderilir. (4) İçeriği birinci fıkrada belirtilen suçları oluşturan yayınlara ilişkin olarak (…)[21]  erişimin engellenmesi kararı re’sen Başkan tarafından verilir. (Değişik cümle:29/7/2020-7253/4 md.) Bu karar, ilgili içerik ve yer sağlayıcılar ile erişim sağlayıcısına bildirilerek gereğinin yerine getirilmesi istenir.[22][23][24][25] (5) İçeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararının gereği, derhal ve en geç kararın bildirilmesi anından itibaren dört saat içinde yerine getirilir.[26] (6) Başkan tarafından verilen içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararının konusunu oluşturan yayını yapanların kimliklerinin belirlenmesi halinde, Başkan tarafından, Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur. (7) Soruşturma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi halinde, içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı kendiliğinden hükümsüz kalır. Bu durumda Cumhuriyet savcısı, hükümsüz kalan içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararına konu internet adresini belirtmek suretiyle, kovuşturmaya yer olmadığı kararının bir örneğini Kuruma gönderir. (8) Kovuşturma evresinde beraat kararı verilmesi halinde, içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı kendiliğinden hükümsüz kalır. Bu durumda mahkemece hükümsüz kalan içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararına konu internet adresini belirtmek suretiyle, beraat kararının bir örneği Kuruma gönderilir. (9) Konusu birinci fıkrada sayılan suçları oluşturan içeriğin yayından çıkarılması halinde; erişimin engellenmesi kararı, soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı, kovuşturma evresinde mahkeme tarafından kaldırılır. (10) Koruma tedbiri olarak verilen içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararının gereğini yerine getirmeyen içerik, yer veya erişim sağlayıcılarının sorumluları, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde, beş yüz günden üç bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.[27] (11) İdarî tedbir olarak verilen içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararının yerine getirilmemesi halinde, Başkan tarafından (…)[28] onbin Yeni Türk Lirasından yüzbin Yeni Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir. İdarî para cezasının verildiği andan itibaren yirmidört saat içinde erişim sağlayıcı tarafından kararın yerine getirilmemesi halinde (…)19 Kurum tarafından yetkilendirmenin iptaline karar verilebilir. (12) Bu Kanunda tanımlanan kabahatler dolayısıyla (…)19 Kurum tarafından verilen idarî para cezalarına ilişkin kararlara karşı, 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdarî Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre kanun yoluna başvurulabilir. (13) (Ek: 5/11/2008-5809/67 md.) İşlemlerin yürütülmesi için Kuruma gönderilen hakim ve mahkeme kararlarına 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre Kurum tarafından itiraz edilebilir. (14) (Ek: 12/7/2013-6495/47 md.) 14/3/2007 tarihli ve 5602 sayılı Şans Oyunları Hasılatından Alınan Vergi, Fon ve Payların Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde tanımlanan kurum ve kuruluşlar, kendi görev alanına giren suçların internet ortamında işlendiğini tespit etmeleri hâlinde, bu yayınlarla ilgili olarak erişimin engellenmesi kararı alabilirler. Erişimin engellenmesi kararları uygulanmak üzere Kuruma gönderilir.[29] (15) (Ek: 26/2/2014-6527/17 md.) Bu maddeye göre soruşturma aşamasında verilen hâkim kararı ile 9 uncu ve 9/A maddesine göre verilen hâkim kararı birden fazla sulh ceza mahkemesi bulunan yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenen sulh ceza mahkemeleri tarafından verilir. (16) (Ek: 10/9/2014-6552/127 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 2/10/2014 tarihli ve E.: 2014/149, K.: 2014/151 sayılı Kararı ile.) (17) (Ek:17/10/2019-7188/36 md.) Bu maddenin ikinci, dördüncü ve ondördüncü fıkraları kapsamında verilen erişimin engellenmesi kararları, ihlalin gerçekleştiği yayın, kısım, bölüm ile ilgili olarak (URL vb. şeklinde) içeriğe erişimin engellenmesi yöntemiyle verilir. Ancak, teknik olarak ihlale ilişkin içeriğe erişimin engellenmesi yapılamadığı veya ilgili içeriğe erişimin engellenmesi yoluyla ihlalin önlenemediği durumlarda, internet sitesinin tümüne yönelik olarak erişimin engellenmesi kararı verilebilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi[30][31][32]

5651 sayılı Kanun'un 8. maddesi kapsamındaki suçlara ilişkin karar, soruşturma evresinde hâkim, kovuşturma evresinde ise yetkili mahkeme tarafından verilir. Soruşturma evresinde gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı da bu yönde karar verebilir; savcı kararını yirmi dört saat içinde hâkimin onayına sunar ve hâkim en geç yirmi dört saat içinde onay kararını verir. İlgili katalog suç şüphesi bulunması durumunda kuruma yapılacak başvuruyla da içeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi talep edilebilir; kurum suç failinin kimliğini belirlediğinde yetkili mercilere suç duyurusunda bulunur.

Katalog suçlar kapsamında verilen içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararlarının gereği, derhal ve en geç kararın bildirilmesinden itibaren dört saat içinde icra edilir. Erişim engeli kararları öncelikle ihlalin gerçekleştiği yayın, kısım veya bölüme yönelik URL bazında verilir; teknik olarak URL bazında engelleme yapılamadığı veya ihlalin bu yolla önlenemediği zorunlu durumlarda internet sitesinin tümüne yönelik erişim engeli kararı verilebilir.

Telif Hakkı İhlali Nedeniyle Uyar-Kaldır ve Savcılık Prosedürü

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun ek 4. maddesi uyarınca, YouTube üzerinde telif hakları ihlal edilen hak sahipleri öncelikle videoyu yayımlayan bilgi içerik sağlayıcısına başvurarak üç gün içinde ihlalin durdurulmasını talep ederler. İhlalin üç günlük süre içinde sona erdirilmemesi durumunda Cumhuriyet savcılığına başvurulur; savcılık tarafından servis sağlayıcıdan üç gün içinde ihlale devam eden bilgi içerik sağlayıcısına sunulan hizmetin durdurulması istenir. İhlalin durdurulması durumunda bilgi içerik sağlayıcısına yeniden servis sağlanır.

5846 sayılı FİKİR VE SANAT ESERLERİ KANUNU m. Ek 4Kaynağı aç
Ek Madde 4 – (Ek: 21/2/2001 – 4630/37 md.) Eser ve eser sahibi ile eser üzerindeki haklardan herhangi birinin sahibi veya eserin kullanımına ilişkin süreler ve şartlar ile ilgili olarak eser nüshaları üzerinde bulunan veya eserin topluma sunulması sırasında görülen bilgiler ve bu bilgileri temsil eden sayılar veya kodlar yetkisiz olarak ortadan kaldırılamaz ve değiştirilemez. Bilgileri ve bilgileri temsil eden sayıları ve kodları yetkisiz olarak değiştirilen veya ortadan kaldırılan eserlerin asılları veya kopyaları dağıtılamaz, dağıtılmak üzere ithal edilemez, yayınlanamaz veya topluma iletilemez. Yukarıdaki fıkra hükümleri fonogramlar ve fonogramlarda tespit edilmiş icralar bakımından da uygulanır. (Değişik üçüncü fıkra: 3/3/2004-5101/25 md.) Dijital iletim de dahil olmak üzere işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla servis ve bilgi içerik sağlayıcılar tarafından eser sahipleri ile bağlantılı hak sahiplerinin bu Kanunda tanınmış haklarının ihlâli halinde, hak sahiplerinin başvuruları üzerine ihlâle konu eserler içerikten çıkarılır. Bunun için hakları haleldar olan gerçek veya tüzel kişi öncelikle bilgi içerik sağlayıcısına başvurarak üç gün içinde ihlâlin durdurulmasını ister. İhlâlin devamı halinde bu defa, Cumhuriyet savcısına yapılan başvuru üzerine, üç gün içinde servis sağlayıcıdan ihlâle devam eden bilgi içerik sağlayıcısına verilen hizmetin durdurulması istenir. İhlâlin durdurulması halinde bilgi içerik sağlayıcısına yeniden servis sağlanır. Servis sağlayıcılar, bilgi içerik sağlayıcılarının isimlerini gösterir listeyi her ayın ilk iş günü Bakanlığa bildirir. Servis sağlayıcılar ile bilgi içerik sağlayıcıları, Bakanlıkça istendiği takdirde her türlü bilgi ve belgeyi vermekle yükümlüdür. Bu maddede belirtilen hususların uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir. (Mülga dördüncü fıkra: 23/1/2008-5728/578 md.)

Haksız Rekabet Kapsamında YouTube Videolarının Kaldırılması

Paylaşılan YouTube videosunun bir şirketin ticari itibarına ve kurumsal değerlerine zarar vermesi durumunda Türk Ticaret Kanunu'nun haksız rekabet hükümleri uygulanır. Şirketlerin ekonomik ve mesleki değerlerini zedeleyen haksız rekabet niteliğindeki yayınlara karşı Türk Ticaret Kanunu'na dayanılarak videonun yayından kaldırılması talep edilebilir.

Telif hakkı ihlali içeren YouTube videosu nasıl kaldırılır?

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ek 4. maddesi gereğince öncelikle içerik sağlayıcıya başvurularak 3 gün içinde yayının durdurulması istenir; ihlal devam ederse savcılığa başvurularak 3 gün içinde hizmetin durdurulması talep edilebilir.

Katalog suç içeren YouTube videolarına yönelik karar kaç saatte uygulanır?

5651 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca verilen içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararının gereği derhal ve en geç kararın bildirilmesinden itibaren 4 saat içinde yerine getirilir.

Özel hayatın gizliliğinin ihlalinde sulh ceza hâkimliği onayı gerekli midir?

5651 sayılı Kanun'un 9/A maddesi uyarınca kuruma sunulan erişimin engellenmesi talebinin en geç 24 saat içinde sulh ceza hâkimliğine sunulması zorunludur; süresinde hâkim onayına sunulmayan tedbir kendiliğinden kalkar.

YouTube videosu sebebiyle kişilik hakkı saldırıya uğrayanlar hangi davaları açabilir?

Türk Medeni Kanunu'nun 24 ve devamı maddeleri kapsamında saldırının önlenmesi, sona erdirilmesi ve hukuka aykırılığının tespiti davaları açılabileceği gibi maddi ve manevi zararların tazmini de istenebilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu