Yenileme Kadastrosunun Şartları ve İdari Kapsamı
Yenileme kadastrosu, teknik nedenlerle yetersiz kalan, uygulama niteliğini kaybeden veya eksikliği görülen ve en az bir mevki ya da ada biriminde zemindeki sınırları gerçeğe uygun biçimde göstermediği saptanan tapulama ve kadastro paftalarının güncellenmesini ifade eder. 2859 sayılı Tapulama ve Kadastro Paftalarının Yenilenmesi Hakkında Kanun'un 1. maddesi uyarınca bu işlem, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün teklifi ve ilgili bakanın onayı ile yürütülür ve sonuçta tapu sicilinde gerekli düzeltmeler yapılır.
2859 sayılı TAPULAMA VE KADASTRO PAFTALARININ YENİLENMESİ HAKKINDA KANUN m. 1Kaynağı aç
Paftaların yenilenme biçimi ve takip edilecek teknik usuller kanun koyucu tarafından müstakil bir idari çerçeveye bağlanmıştır. 2859 sayılı Kanun'un 6. maddesi gereğince yenilemenin yapılış biçimi ile uygulanacak teknik yöntemler yönetmelikle düzenlenir.
2859 sayılı TAPULAMA VE KADASTRO PAFTALARININ YENİLENMESİ HAKKINDA KANUN m. 6Kaynağı aç
Uygulama Kadastrosunun Amacı ve Hukuki Niteliği
Uygulama kadastrosunun temel amacı, tesis kadastrosuyla belirlenmiş olan sınırların en doğru biçimde paftasına aktarılmasıdır. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 22/2-a maddesi kapsamında yürütülen bu faaliyet sınırların teknik açıdan sıhhatini hedefler; bu sebeple aynı bölgede birden fazla uygulama kadastrosu yapılması ikinci kadastro niteliği taşımaz ve yapılan işlem yok hükmünde sayılmaz.
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, E. 2022/1403, K. 2022/5697Kaynağı aç
Uygulama kadastrosu mülkiyet çekişmelerini karara bağlama gayesi gütmez. Bu doğrultuda, mülkiyete dayalı iddia ve uyuşmazlıklar uygulama kadastrosuna itiraz davalarında tartışma konusu yapılamaz.
Sınırlara İtiraz Davalarında Husumet ve Taraf Teşkili
Uygulama kadastrosu çalışmalarına karşı açılan davaların kural olarak çekişme konusu edilen taşınmazın tapu maliklerine yöneltilmesi gerekir. Kadastro davaları hakları çatışan ilgililer arasında görülür. Bu nedenle dava konusu taşınmazda tespit veya kayıt maliki sıfatı bulunmayan kişilerin ve Hazinenin pasif taraf sıfatı bulunmamaktadır.
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, E. 2022/3524, K. 2024/5556Kaynağı aç
Uygulama kadastrosuna itiraz davalarında davacı tarafından taşınmazın yüzölçümünün eksildiği iddiasıyla dava açılması halinde, başlangıçta Kadastro Müdürlüğüne husumet yöneltilmesi yeterli görülmektedir. Yargılama sırasında keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde yüzölçüm eksikliğinin komşu taşınmazlarda kaldığı belirlenirse, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 124. maddesi gereğince davacı tarafa komşu taşınmaz maliklerini davaya dahil etmesi için süre ve imkan tanınır. Bu yolla taraf koşulu sağlandıktan sonra komşu taşınmazlara ait uygulama tutanak asılları davalı hale getirilerek dosyaya celbedilir ve dahil edilen maliklerin beyan ve delilleri alınarak karar verilir.
Mülkiyet Talepleri ve İdareye Karşı Açılan Davalar
Taşınmazda kayıt maliki olmayan tapu kadastro idaresine karşı mülkiyet aktarımı veya tescil talebiyle dava açılması halinde, idare yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddi gerekir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi çerçevesinde yapılan denetimlerde, kayıt maliki olmayan idareye husumet yöneltilemeyeceği gözetilir.
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, E. 2023/5770, K. 2024/516Kaynağı aç
Davanın özünün uygulama kadastrosundaki teknik sınırlara itirazı aşarak tesis kadastrosuna dayalı bir mülkiyet iddiası barındırması durumunda, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12. maddesinin 3. fıkrasında düzenlenen hak düşürücü sürenin geçip geçmediği mahkemece incelenir.
Uygulama kadastrosuna itiraz davası kime karşı açılır?
Dava kural olarak çekişme konusu taşınmazın tapu maliklerine yöneltilir; taşınmazda tespit veya kayıt maliki olmayan Hazinenin ya da üçüncü kişilerin pasif husumet ehliyeti bulunmaz.
Yüzölçümü eksilen malik davada komşu parselleri nasıl dahil eder?
Yüzölçüm eksikliği iddiasıyla Kadastro Müdürlüğüne husumet yöneltilerek dava açılabilir; keşif ve bilirkişi raporuyla eksikliğin komşu taşınmazda kaldığı saptanırsa mahkemece 6100 sayılı HMK m. 124 uyarınca davacıya komşu malikleri davaya dahil etmesi için süre verilir.
Uygulama kadastrosu davasında mülkiyet hakkı tartışılabilir mi?
Uygulama kadastrosunun amacı mülkiyet ihtilaflarını çözmek olmadığından bu davalarda mülkiyet iddiaları tartışılamaz; tesis kadastrosuna dayanan taleplerde ise 3402 sayılı Kadastro Kanunu m. 12/3 uyarınca tutanakların kesinleşmesinden itibaren on yıllık hak düşürücü sürenin geçip geçmediği incelenir.
3402 sayılı KADASTRO KANUNU m. 12Kaynağı aç
Tapu idaresine mülkiyet aktarımı talebiyle dava açılabilir mi?
Kayıt maliki olmayan tapu kadastro idaresine karşı mülkiyet aktarımı veya tescil talebiyle açılan davalar idare yönünden husumet yokluğu sebebiyle usulden reddedilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

