Yedieminin Zarardan Sorumluluğu ve Maddi Tazminat

İcra takibinde haczedilerek kendisine bırakılan malları teslim alan üçüncü kişi, bu malları icra dairesi istediği anda önceki durumunda iade etmekle yükümlüdür. İcra ve İflas Kanunu m. 358 hükmü uyarınca gözetim ve iade borcunu yerine getirmeyen yedieminin maddi sorumluluğu, ayrı bir mahkeme kararına gerek duyulmaksızın icra dairesince işletilen özel bir tazmin usulüne bağlanmıştır.

Malların İadesi Borcu ve Kusursuzluğun İspatı

Hacizli malları teslim alan yediemin, icra dairesinin talebi üzerine malları teslim aldığı vaziyette iade etmek mecburiyetindedir. Malların telef veya zıyaa uğraması halinde, bu durumun kendisine yüklenemeyecek bir sebepten ileri geldiğini ispat etme yükümlülüğü yediemine aittir.

Kendisine bırakılan malların kaybının veya zararının kendi kusurundan kaynaklanmadığını ispat edemeyen üçüncü kişi hakkında, ceza takibinden ayrı olarak, evvelce tespit edilmiş olan kıymetler icra dairesince mahkeme hükmüne gerek kalmaksızın resen tazmin ettirilir. Böylece yediemin, haciz tutanağında belirlenen kıymet üzerinden şahsen sorumlu tutulur.

Muhtıra Tebliği ve Resen Haciz Koşulları

İcra ve İflas Kanunu m. 358 hükmünün tatbik edilebilmesi, yediemin olarak bırakılan malların teslimine ilişkin usulüne uygun tebligat yapılmasına ve malların hazır edileceği yerin usulüne uygun şekilde bildirilmesine bağlıdır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2014/29531 Esas ve 2014/27479 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere, icra müdürlüğünce bu usul eksiksiz yerine getirilmelidir.

İcra müdürlüğünce yediemine usulüne uygun biçimde yediemin muhtırası ve satış ilanı tebliği yapılmadan, İcra ve İflas Kanunu m. 358/2 uyarınca resen yedieminin mallarının haczedilmesi mümkün değildir.

Satış tarihinden önce usulüne uygun muhtıra ve satış ilanı tebliğ edilmiş olmasına karşın malları satış mahallinde hazır etmeyen yedieminden satış düştükten sonra malların teslimi yeniden istenmez. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2014/29531 Esas ve 2014/27479 Karar sayılı ilamına göre, satışın düşürülmesinden sonra yeniden teslim muhtırası gönderilmesi usulsüz olup, haciz tutanağında tespit edilen kıymetin resen tazmin ettirilmesi gerekir.

Haczin Kalktığı İddiası ve İade Zorunluluğu

Yediemin, süresinde satış istenmediği sebebiyle haczin kalktığını ileri sürerek kendisine bırakılan malları icra dairesine iade etmekten kaçınamaz. İcra müdürü malları yedieminden teslim aldıktan sonra mevzuata göre kime verileceğini belirler.

İstihkak Davası ve Tedbir Kararının Etkisi

Haczedilen mallar hakkında açılan istihkak davasında icra takibinin durdurulmasına dair verilen ihtiyati tedbir kararı yalnızca o malları kapsar ve o mallar yönünden takibin devamını engeller. Bu tedbir, İcra ve İflas Kanunu m. 358 uyarınca şahsi sorumluluğu doğan yedieminin şahsi malvarlığına haciz tatbik edilmesine engel teşkil etmez.

Tazmin İşlemine Karşı Başvuru Yolu ve Süresi

İcra dairesince resen takdir edilen kıymetleri tazminle mükellef tutulanlar, icra dairesinin bu yöndeki talep ve kararına karşı İcra ve İflas Kanunu m. 16'da öngörülen süre içinde icra mahkemesine şikayette bulunabilirler.

İcra ve iflas dairelerinin işlemlerine karşı, kanuna aykırı olması veya hadiseye uygun bulunmaması sebebiyle yapılacak şikayetler, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine sunulmalıdır. Bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı ise her zaman şikayet yoluna gidilebilir.

Yedieminin İcra ve İflas Kanunu m. 358 kapsamında düzenlenen muhtıraya karşı icra mahkemesi yerine icra müdürlüğüne başvurması hukuki sonuç doğurmaz; itiraz ve şikayetin kanunda yetkili kılınan icra mahkemesine yöneltilmesi zorunludur.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy