Yabancılar Hukuku

Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı Şartları ve Başvuru Esasları

by Avukat Erdal Ersoy
Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı Şartları ve Başvuru Esasları

İstisnai Vatandaşlık Rejimi ve Yasal Çerçeve

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılması, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 12. maddesinde istisnai vatandaşlık hali olarak düzenlenmektedir. İstisnai vatandaşlık yoluyla başvuru sürecinde, kanunun genel vatandaşlığa geçiş için aradığı ikamet süresi ile dil yeterliliği gibi ölçütler aranmamaktadır.

5901 sayılı Kanun'un 12. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, yabancıların istisnai yoldan vatandaşlık kazanabilmesi için millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hallerinin bulunmaması şarttır. Anılan maddenin ikinci fıkrası gereğince millî güvenlik ve kamu düzeni açısından engel hali tespit edilen kişilerin talepleri Bakanlıkça reddedilir; incelemede engel hali görülmeyen yabancılar ise Cumhurbaşkanı kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilir.

5901 sayılı TÜRK VATANDAŞLIĞI KANUNU m. 12Kaynağı aç
MADDE 12 – (1) Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak şartıyla Cumhurbaşkanı kararı ile aşağıda belirtilen yabancılar Türk vatandaşlığını kazanabilirler. [1][2] a) Türkiye'ye sanayi tesisleri getiren veya bilimsel, teknolojik, ekonomik, sosyal, sportif, kültürel, sanatsal alanlarda olağanüstü hizmeti geçen ya da geçeceği düşünülen ve ilgili bakanlıklarca haklarında gerekçeli teklifte bulunulan kişiler. b) (Ek: 28/7/2016-6735/27 md.) 4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi uyarınca ikamet izni alanlar ile Turkuaz Kart sahibi yabancılar ve bunların yabancı eşi, kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğu. c) Vatandaşlığa alınması zaruri görülen kişiler. d) Göçmen olarak kabul edilen kişiler. (2) (Ek: 19/10/2017-7039/29 md.) Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek hali bulunanların talepleri Bakanlıkça reddedilir. Türk vatandaşlığının ikamet şartı aranmaksızın yeniden kazanılması

5901 sayılı Kanun'un 12. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 31. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi uyarınca ikamet izni alanlar ile Turkuaz Kart sahibi yabancıları ve bunların yabancı eşi ile kendisinin veya eşinin ergin olmayan ya da bağımlı yabancı çocuğunu istisnai vatandaşlık kapsamına almaktadır. 6458 sayılı Kanun'un 31. maddesi uyarınca, Türkiye'de çalışmayan ancak Cumhurbaşkanınca belirlenecek kapsam ve tutarda yatırım yapacak yabancılar ile bunların yabancı eşine, kendisinin veya eşinin ergin olmayan ya da bağımlı yabancı çocuğuna en fazla beşer yıllık sürelerle kısa dönem ikamet izni verilebilir.

6458 sayılı YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU m. 31Kaynağı aç
MADDE 31 – (1) Aşağıda belirtilen yabancılara kısa dönem ikamet izni verilebilir: a) Bilimsel araştırma amacıyla gelecekler b) Türkiye’de taşınmaz malı bulunanlar c) Ticari bağlantı veya iş kuracaklar ç) Hizmet içi eğitim programlarına katılacaklar d) Türkiye Cumhuriyeti’nin taraf olduğu anlaşmalar ya da öğrenci değişim programları çerçevesinde eğitim veya benzeri amaçlarla gelecekler e) Turizm amaçlı kalacaklar f) Kamu sağlığına tehdit olarak nitelendirilen hastalıklardan birini taşımamak kaydıyla tedavi görecekler g) Adli veya idari makamların talep veya kararına bağlı olarak Türkiye’de kalması gerekenler ğ) Aile ikamet izninden kısa dönem ikamet iznine geçenler h) Türkçe öğrenme kurslarına katılacaklar ı) Kamu kurumları aracılığıyla Türkiye’de eğitim, araştırma, staj ve kurslara katılacaklar i) Türkiye’de yükseköğrenimini tamamlayanlardan mezuniyet tarihinden itibaren altı ay içinde müracaat edenler j) (Ek: 28/7/2016-6735/27 md.) Türkiye’de çalışmayan ancak Cumhurbaşkanınca belirlenecek kapsam ve tutarda yatırım yapacaklar ile bunların yabancı eşi, kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğu[12] k) (Ek: 28/7/2016-6735/27 md.) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşları (2) (Değişik: 28/7/2016-6735/27 md.)  Kısa dönem ikamet izni, birinci fıkranın (j) ve (k) bentleri hariç olmak üzere, her defasında en fazla ikişer yıllık sürelerle verilebilir. (3) Birinci fıkranın (h) bendi kapsamında verilen ikamet izinleri en fazla iki defa verilebilir. (4) Birinci fıkranın (i) bendi kapsamında verilen ikamet izinleri, bir defaya mahsus olmak üzere en fazla bir yıl süreli verilebilir. (5) (Ek: 28/7/2016-6735/27 md.) Birinci fıkranın (j) ve (k) bentleri kapsamında verilen ikamet izinleri en fazla beşer yıllık sürelerle verilebilir. (6) (Ek:21/11/2024-7533/35 md.) Kısa dönem ikamet izni verilmesine esas olacak taşınmazın niteliği ve değeri Bakanlıkça belirlenir. (7) (Ek:21/11/2024-7533/35 md.) Yabancı veya yasal temsilcisi ya da avukatı tarafından, kısa dönem ikamet izni başvurusunun reddi ya da kısa dönem ikamet izninin iptali kararlarına karşı, mahkemeye yapılan başvurularda savunmanın verilmesi veya savunma verme süresinin geçmesiyle dosya tekemmül etmiş sayılır. Davacının gösterdiği adrese tebligat yapılamaması halinde, 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında öngörülen süre iki ay olarak uygulanır. Duruşma yapılması mahkemenin takdirine bağlıdır. Kısa dönem ikamet izninin şartları

Taşınmaz Edinimi ve Satış Vaadi Yoluyla Başvuru

Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik'in 20. maddesi kapsamında taşınmaz yatırımı için iki ayrı yöntem belirlenmiştir. Birinci yöntemde, kat mülkiyeti yahut kat irtifakı tesis edilmiş ya da üzerinde yapı bulunan arsa niteliğindeki taşınmazın en az 400.000 Amerikan Doları veya dengi döviz ödenerek tapu siciline üç sene satılmama şerhi düşülmesi suretiyle satın alınması gerekir. İkinci yöntemde ise kat irtifakı veya kat mülkiyeti kurulmuş yapılarda en az 400.000 Amerikan Doları veya karşılığı dövizin peşin ödenmesi koşuluyla noter huzurunda satış vaadi sözleşmesi yapılarak tapuya üç yıl devir ve terkin yapılmayacağı taahhüdü işlenir. Her iki usulde de aranan şartların sağlandığı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından tespit edilir.

2010139 sayılı TÜRK VATANDAŞLIĞI KANUNUNUN UYGULANMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK m. 20Kaynağı aç
MADDE 20 – (1) Kanunun 12 nci maddesinde sayılan hallerde yabancı, istisnai olarak Türk vatandaşlığını kazanabilir. (2) (Ek: 12/12/2016-2016/9601 K.) (1) Aşağıdaki şartlardan herhangi birini sağlayan yabancı, Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında Cumhurbaşkanı kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilir: (2) a) (Değişik:RG-6/1/2022-31711-C.K-5072/1 md.) En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında sabit sermaye yatırımı gerçekleştirdiği Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca tespit edilen. b) (Değişik:RG-6/1/2022-31711-C.K-5072/1 md.) En az 400.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarındaki kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş ya da üzerinde yapı bulunan arsa vasıflı taşınmazı tapu kayıtlarına üç yıl satılmaması şerhi koyulmak şartıyla satın aldığı veya kat mülkiyeti ya da kat irtifakı kurulmuş, en az 400.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarı peşin olarak yatırılan ve tapu siciline üç yıl süreyle devir ve terkini yapılmayacağı taahhüdü şerh edilmek şartıyla noterde düzenlenmiş sözleşme ile taşınmazın satışının vaat edildiği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca tespit edilen.(3)(4) c) (Değişik:RG-6/1/2022-31711-C.K-5072/1 md.) En az 50 kişilik istihdam oluşturduğu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca tespit edilen. ç) (Değişik:RG-6/1/2022-31711-C.K-5072/1 md.) En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında mevduatı üç yıl tutma şartıyla Türkiye’de faaliyet gösteren bankalara yatırdığı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunca tespit edilen. d) (Değişik:RG-6/1/2022-31711-C.K-5072/1 md.) En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında Devlet borçlanma araçlarını üç yıl tutmak şartıyla satın aldığı Hazine ve Maliye Bakanlığınca tespit edilen. e) (Ek: 13/3/2017-2017/10008 K.) (Değişik:RG-6/1/2022-31711-C.K-5072/1 md.) En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında gayrimenkul yatırım fonu katılma payı veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma payını en az üç yıl elinde tutma şartıyla satın aldığı Sermaye Piyasası Kurulunca tespit edilen. f) (Ek:RG-13/5/2022-31834-C.K-5554/2 md.) En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında katkı payını, kapsamı Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenen fonlarda tutma ve üç yıl sistemde kalma şartıyla bireysel emeklilik sistemine yatırdığı Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunca tespit edilen. –––––––––––––– (1) 12/12/2016 tarihli ve 2016/9601 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Yönetmeliğin 1 inci maddesiyle, bu maddeye birinci fıkrasından sonra gelmek üzere (2) numaralı fıkra eklenmiş ve mevcut fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir. (2) 19/9/2018 tarihli ve 30540 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 106 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı Eki Kararın 1 inci maddesiyle, bu maddenin ikinci fıkrasında yer alan "Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu" ibaresi "Cumhurbaşkanı" şeklinde, değiştirilmiştir. (3) 13/5/2022 tarihli ve 31834 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5554 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1 inci maddesiyle bu bentte yer alan “250.000” ibareleri “400.000” şeklinde değiştirilmiştir. (4) 12/12/2023 tarihli ve 32397 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7938 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1 inci maddesiyle, bu bentte yer alan "döviz tutarındaki taşınmazı" ibaresi " döviz tutarındaki kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş ya da üzerinde yapı bulunan arsa vasıflı taşınmazı" şeklinde, değiştirilmiştir. 5634 (3) Türk vatandaşlığını istisnai olarak kazanmak isteyen yabancı hakkında Bakanlığın yazılı talimatı üzerine müracaat makamlarınca aşağıda belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir: a) İsteği belirten form dilekçe. b) Kişinin hangi devlet vatandaşı olduğunu gösteren pasaport veya benzeri belge, vatansız ise temininin mümkün olması halinde buna ilişkin belge. c) Medenî hal belgesi ve evli ise evlenme belgesi, boşanmış ise boşanma belgesi, dul ise eşine ait ölüm belgesi. ç) Kişinin kimlik bilgilerini gösteren doğum belgesi veya nüfus kayıt örneği gibi belge ve evli ise eş ve çocuklarının aile bağını kanıtlayan nüfus kayıt örneği veya benzeri belge. d) Türk vatandaşı birinci veya ikinci derece yakınları varsa bu kişilere ait müracaat makamlarınca sistemden alınan nüfus kayıt örneği. e) Kişinin doğum tarihinin ay ve günü bulunmuyorsa, doğum tarihinin tamamlanması için ülkesinin yetkili makamlarından alınmış belge, belgenin temin edilememesi halinde ise 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 39 uncu maddesi gereğince işlem yapılmasını kabul ettiğine dair imzalı beyanı. f) Hizmet bedelinin Maliye veznesine yatırıldığını gösteren makbuz. (4) Tamamlanan dosya karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir. (5) Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre vatandaşlığa alınacak kişilerin müracaatları, gerekli görülen hallerde Bakanlıkça alınır ve üçüncü fıkrada belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir. (1) (6) (Ek: 12/12/2016-2016/9601 K.) İkinci fıkrada belirtilen parasal değerlerin belirlenmesinde, tespit tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının efektif satış kuru ve/veya çapraz döviz kuru esas alınır. (2) (7) (Ek: R.G.19/9/2018-30540-CK-106/2 md.) (Değişik:RG-6/1/2022-31711-C.K-5072/1 md.)  İkinci fıkra kapsamında yapılacak vatandaşlık kazanma başvuruları ile ilgili süreci takip etmek amacıyla İçişleri Bakanlığı bünyesinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Çevre,  Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı temsilcilerinden oluşan bir komisyon kurulabilir. (8) (Ek: R.G. 19/9/2018-30540 -CK-106/2 md.) İkinci fıkra kapsamında yapılacak yatırım türleri arasında belirtilen süreyi tamamlamak amacıyla geçişkenlik mümkündür. (9) (Ek:RG-6/1/2022-31711-C.K-5072/1 md.) İkinci fıkrada belirtilen kapsam ve tutarda yatırım şartlarının sağlanıp sağlanmadığının tespitinde uygulanacak usul ve esaslar, tespiti yapan kurumca belirlenir. (10) (Ek:RG-6/1/2022-31711-C.K-5072/1 md.) (Değişik:RG-13/5/2022-31834-C.K-5554/2 md.) İkinci fıkranın (b), (ç), (d), (e) ve (f) bentlerinde belirtilen döviz tutarları işlem öncesinde Türkiye’de faaliyet gösteren bir bankaya ve bu bankaca da Merkez Bankasına satılır. Satım sonucu; ikinci fıkranın (ç) bendi gereğince elde edilen Türk Lirası tutarlar Türk Lirası mevduatta, ikinci fıkranın (d) bendi gereğince elde edilen Türk Lirası tutarlar Türk Lirası cinsinden Devlet borçlanma araçlarında, ikinci fıkranın (f) bendi gereğince elde edilen Türk Lirası tutarlar bireysel emeklilik sisteminde yer alan Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenen fonlarda, üç yıl süre ile tutulur. Bu konuya ilişkin uygulama esasları Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenir. –––––––––––––– (1) 12/12/2016 tarihli ve 2016/9601 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Yönetmeliğin 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “(b) bendine” ibaresi “(b) ve (c) bentlerine” şeklinde, “ikinci” ibaresi “üçüncü” şeklinde değiştirilmiştir. (2) 19/9/2018 tarihli ve 30540 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 106 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı Eki Kararın 2 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan "efektif satış kuru" ibaresinden sonra gelmek üzere "ve/veya çapraz döviz kuru" ibaresi eklenmiştir. 5634-1 Göçmen işlemleri

Sabit Sermaye, Banka Mevduatı ve Menkul Kıymet Yatırımları

Yönetmelik'in 20. maddesi uyarınca gayrimenkul dışındaki kurumsal yatırımlar da başvuru hakkı sağlamaktadır. Bu çerçevede, en az 500.000 Amerikan Doları ya da muadili yabancı para tutarında sabit sermaye yatırımı gerçekleştirdiği Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı marifetiyle tespit edilen yabancılar vatandaşlık başvurusunda bulunabilmektedir.

Finansal enstrümanlar kapsamında, Türkiye'de faaliyet yürüten bankalardaki mevduat hesaplarına en az 500.000 Amerikan Doları veya dengi döviz yatırıp meblağı üç sene boyunca çekmeme şartını sağlayan yabancılar istisnai vatandaşlık için başvurabilmektedir. Bu durumun varlığı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun tespitiyle belgelenir.

Mevzuat hükümleri doğrultusunda, asgari 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarındaki Devlet borçlanma senetlerini üç sene elden çıkarmamak kaydıyla alan kişiler için Hazine ve Maliye Bakanlığının tespiti aranır. Bunun yanında, yine en az 500.000 Amerikan Doları veya eşdeğeri döviz tutarında girişim sermayesi ya da gayrimenkul yatırım fonu katılma payını asgari üç yıl elde tutma şartıyla satın alanların durumu ise Sermaye Piyasası Kurulunca teyit edilmektedir.

Bireysel emeklilik alanında yapılan tasarruflar da vatandaşlık iktisabına imkân tanımaktadır. Bu doğrultuda, asgari 500.000 Amerikan Doları veya muadili dövizin ilgili denetim merciince belirlenen fonlarda değerlendirilmesi ve üç yıl sistemde tutulması gerekmektedir. Anılan koşulların karşılandığı Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunca tespit edilir.

İstihdam Oluşturma Kriteri

Yönetmelik'in 20. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca, en az 50 kişilik istihdam oluşturduğu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca tespit edilen yabancılar Cumhurbaşkanı kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilir. Yatırım şartlarının sağlanıp sağlanmadığının tespitinde uygulanacak usul ve esaslar, tespiti yapan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirlenir.

Döviz Satışı, Süre Kuralları ve Yatırımlar Arası Geçişkenlik

Yönetmelik'in 20. maddesinin altıncı fıkrasına göre, yatırımlarda aranan mali eşiklerin hesaplanmasında değerlendirmenin yapıldığı tespit günündeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif satış kuru veya çapraz döviz kuru esas alınır.

Taşınmaz, mevduat, Devlet borçlanma araçları, fon katılma payı ve bireysel emeklilik kapsamındaki döviz tutarları işlem öncesinde bankaya ve bankaca da Merkez Bankasına satılır. Bu satım sonucunda mevduat için elde edilen tutarlar Türk Lirası mevduatta, Devlet borçlanma araçları için elde edilen tutarlar Türk Lirası cinsinden Devlet borçlanma araçlarında, bireysel emeklilik için elde edilen tutarlar ise ilgili fonlarda üç yıl süreyle tutulur. Yönetmelik'in 20. maddesinin sekizinci fıkrasına göre, öngörülen yatırım türleri arasında belirtilen üç yıllık süreyi tamamlamak amacıyla geçişkenlik yapılması hukuken mümkündür.

Başvuru Dosyasının Düzenlenmesi ve İdari İnceleme

Yönetmelik'in 20. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları uyarınca, Türk vatandaşlığını istisnai olarak kazanmak isteyen yabancı hakkında Bakanlığın yazılı talimatı üzerine müracaat makamlarınca dosya oluşturulur. Dosyada isteği belirten form dilekçe, pasaport veya vatansızlık belgesi, medenî durum ile aile bağlarını gösteren belgeler ve hizmet bedelinin Maliye veznesine ödendiğini gösterir makbuz bulunur. Kişinin doğum kaydında ay ve gün hanesi bulunmuyorsa bu eksikliği giderecek yetkili makam belgesi veya temin edilememesi halinde imzalı beyan dosyaya eklenir. Hazırlanan dosya karar alınmak üzere İçişleri Bakanlığına sunulur.

İstisnai yoldan vatandaşlık başvuru süreçlerinin takibi amacıyla İçişleri Bakanlığı bünyesinde ortak bir komisyon oluşturulabilmektedir. Bahse konu komisyonda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı temsilcileri görev alabilmektedir.

Ret Kararına Karşı İtiraz ve Yargı Yolları

Vatandaşlık başvurusunun reddine ilişkin kararın tebliğinden itibaren ilgililer 60 gün içinde Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne idari itirazda bulunabilir. İdarenin bu itiraz hakkında 30 gün içinde karar vermemesi halinde itiraz zımnen reddedilmiş sayılır. İtirazın yapılmasıyla duran genel dava açma süresi, ret kararının tebliği veya 30 günlük sürenin dolmasıyla kaldığı yerden işlemeye devam eder.

Yabancı, ret kararının tebliğini izleyen günden itibaren 60 gün içinde doğrudan idare mahkemesinde iptal davası açabileceği gibi itiraz yoluna başvurması halinde arta kalan sürede de dava açabilir. İlk derece idare mahkemesince davanın reddedilmesi durumunda kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf yoluna gidilebilir. Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizi hususunda ise 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde sayılan uyuşmazlık türleri esas alınmaktadır.

2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 45Kaynağı aç
Madde 45 – (Değişik: 18/6/2014-6545/19 md.) 1. İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. (Değişik cümle:28/7/2024-7524/52 md.) Ancak, konusu otuz bir bin Türk lirasını geçmeyen; vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz. [31] 2. İstinaf, temyizin şekil ve usullerine tabidir. İstinaf başvurusuna konu olacak kararlara karşı yapılan kanun yolu başvurularında dilekçelerdeki hitap ve istekle bağlı kalınmaksızın dosyalar bölge idare mahkemesine gönderilir. (Ek cümle:28/7/2024-7524/52 md.) Bölge idare mahkemesinin 48 inci maddenin yedinci fıkrası uyarınca verdiği kararlara karşı tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir. [32] 3. Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir. 4. Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması hâlinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir. İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir. 5. Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir. 6. Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir. (Ek cümle: 20/7/2017-7035/6 md.) Bu kararlar, dosyayla birlikte kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilir ve bu mahkemelerce yedi gün içinde tebliğe çıkarılır.[33] 7. İstinaf başvurusuna konu edilen kararı veren ya da karara katılan hâkim, aynı davanın istinaf yoluyla bölge idare mahkemesince incelenmesinde bulunamaz. 8. İvedi yargılama usulüne tabi olan davalarda istinaf yoluna başvurulamaz. Temyiz:
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 46Kaynağı aç
Madde 46 – (Değişik: 18/6/2014-6545/20 md.) Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir:[34] a) Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları. b) (İptal bent: Anayasa Mahkemesinin 26/7/2023 tarihli ve E.:2023/36 K.:2023/142 sayılı Kararı ile) (Yeniden Düzenleme:28/7/2024-7524/53 md.) Konusu dokuz yüz yirmi bin Türk lirasını aşan; vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar. c) (Ek:28/7/2024-7524/53 md.) Konusu iki yüz yetmiş bin Türk lirasını aşıp dokuz yüz yirmi bin Türk lirasını aşmayan; vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan ve istinaf kanun yolu incelemesinde kaldırma kararı üzerine yeniden karar verilen davalar. d) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları. e) Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları. f) Müşterek kararnameyle yapılan atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri ile daire başkanı ve daha üst düzey kamu görevlilerinin atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri hakkında açılan iptal davaları. g) İmar planları, parselasyon işlemlerinden kaynaklanan davalar. h) Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu ve Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunca itiraz üzerine verilen kararlar ile 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun uygulanmasından doğan davalar. ı) Maden, taşocakları, orman, jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular ile ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin işlemlere karşı açılan davalar. i) Ülke çapında uygulanan öğrenim ya da bir meslek veya sanatın icrası veyahut kamu hizmetine giriş amacıyla yapılan sınavlar hakkında açılan davalar. j) Liman, kruvaziyer limanı, yat limanı, marina, iskele, rıhtım, akaryakıt ve sıvılaştırılmış petrol gazı boru hattı gibi kıyı tesislerine işletme izni verilmesine ilişkin mevzuatın uygulanmasından doğan davalar. k) 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun uygulanmasından ve 16/7/1997 tarihli ve 4283 sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanunun uygulanmasından doğan davalar. l) 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun uygulanmasından doğan davalar. m) 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun uygulanmasından doğan davalar. n) Düzenleyici ve denetleyici kurullar tarafından görevli oldukları piyasa veya sektörle ilgili olarak alınan kararlara karşı açılan davalar. Temyiz edilemeyecek kararlar:
Taşınmaz yatırımı ile vatandaşlık başvurusunda asgari şartlar nelerdir?

Kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş yahut üzerinde yapı bulunan arsa vasıflı taşınmazın en az 400.000 Amerikan Doları veya karşılığı dövizle tapuya 3 yıl satılmama şerhi konularak satın alınması veya aynı asgari tutarın peşin yatırılması ve 3 yıl devir-terkin yapılmayacağı taahhüdüyle noterde satış vaadi sözleşmesi akdedilmesi gerekir. Bu şartların karşılandığı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca tespit edilmelidir.

Yatırım şartlarındaki döviz kurları hangi tarihe göre belirlenir?

Mevzuatta öngörülen parasal değerlerin tespitinde, tespit tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının efektif satış kuru ve/veya çapraz döviz kuru esas alınır.

Farklı yatırım araçları arasında 3 yıllık süreyi tamamlamak için geçiş yapılabilir mi?

Evet, mevzuatta yer alan yatırım türleri arasında belirlenen 3 yıllık süreyi tamamlamak amacıyla geçişkenlik yapılması mümkündür.

Vatandaşlık başvurusunun reddine karşı dava açma süresi nedir?

Ret kararının tebliğini izleyen günden itibaren 60 gün içinde doğrudan veya idareye yapılan itirazın sonuçlanması üzerine kalan süre içerisinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.

İlgili makaleler

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Bu hukuk dalının sayfasına gidin
Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu