Yargıtay Onama Kararının Hukuki Niteliği ve Temyiz Denetimi
Yargıtay onama kararı, temyiz merciince yapılan hukuki denetim sonucunda ilk derece mahkemesinin hükmünde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmaması halinde verilen karardır. Olağan bir kanun yolu niteliği taşıyan temyiz aşamasında kural olarak maddi vakıaların doğru belirlenip belirlenmediği veya delil değerlendirmesinde hataya düşülüp düşülmediği denetlenmez; kararın yalnızca yürürlükteki hukuk kurallarına uygunluğu gözetilir.
Onama Kararının Bildirimi ve Tebliğ Giderleri
Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 372 kapsamında, temyiz incelemesi neticesinde kurulan onama ve bozma kararları mahkeme yazı işleri müdürü tarafından gecikmeksizin taraflara tebliğ edilir. Tebligat için gereken masraflar, temyiz başvurusunda bulunulduğu anda dilekçeyle birlikte başvuruyu yapandan peşin biçimde tahsil edilir.
Ceza Davalarında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisi
Ceza yargılamasında Yargıtay ceza dairelerince tesis edilen hükümlere yönelik olağanüstü denetim imkânı tanınmıştır. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 308/1 uyarınca, ilâmın tevdii tarihinden itibaren bir ay içerisinde Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı re'sen yahut gelen talep doğrultusunda Ceza Genel Kuruluna itiraz başvurusu yapabilir. Başvurunun sanık lehine sonuç doğuracak şekilde gerçekleştirilmesi durumunda herhangi bir zaman kısıtlaması uygulanmaz.
5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 308Kaynağı aç
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, re'sen veya istem üzerine, ilâmın kendisine
verildiği tarihten itibaren bir ay içinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir.
Sanığın lehine itirazda süre aranmaz.[141]
(2) (Ek: 2/7/2012-6352/99 md.) İtiraz üzerine dosya, kararına
itiraz edilen daireye gönderilir.
(3) (Ek: 2/7/2012-6352/99 md.) Daire, mümkün olan en kısa sürede
itirazı inceler ve yerinde görürse kararını düzeltir; görmezse dosyayı Yargıtay
Ceza Genel Kuruluna gönderir.
Bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığının itiraz yetkisi
Yargılama tarafı olan sanık, katılan, mağdur veya suçtan zarar gören müşteki, Ceza Muhakemesi Kanunu m. 308 hükmüne istinaden Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına bir dilekçe sunarak itiraz kanun yolunun işletilmesini talep edebilir.
İtiraz İncelemesi ve Karar Mercii
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından itiraz yetkisi kullanıldığında, dosya 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 308/2 gereği öncelikle kararı tesis etmiş olan ilgili daireye sevk edilir. Kanunun 308 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre ilgili ceza dairesi en kısa sürede itirazı ele alır; ileri sürülen hususları yerinde bulursa kararını düzeltir, aksi kanaatteyse uyuşmazlığı nihaî karara bağlamak üzere Yargıtay Ceza Genel Kuruluna intikal ettirir.
Ceza Genel Kurulunun İnceleme Usulü ve Sınırları
Yargıtay Ceza Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlığı dosya üzerinden, duruşma açılmaksızın inceler. Kurul gerçekleştirdiği bu hukuki denetimde, itiraz yazısında belirtilen sebeplerle sınırlandırılmaksızın hükmü hem usul kuralları hem de maddi hukuk yönünden etraflıca değerlendirir.
Kanun Yolundan Vazgeçme Şartları ve Zorunlu Müdafilik
Ceza Muhakemesi Kanunu m. 266/1 hükmü doğrultusunda, bir kanun yoluna başvurulduktan sonra bu talepten geri dönülmesi, merci tarafından nihaî karar verilene dek geçerlidir. Bununla birlikte, Cumhuriyet savcısının sanık menfaatine yaptığı kanun yolu başvurusundan vazgeçebilmesi sanığın rızasının bulunmasına bağlıdır. Müdafi veya vekilin kanun yolu başvurusundan feragat edebilmesi için ise Ceza Muhakemesi Kanunu m. 266/2 gereği vekâletnamede bu hususta açıkça özel yetki verilmiş olması aranır.
5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 266Kaynağı aç
vazgeçilmesi, mercii tarafından karar verilinceye kadar geçerlidir. Ancak,
Cumhuriyet savcısı tarafından sanık lehine yapılan başvurudan onun rızası
olmaksızın vazgeçilemez.
(2) Müdafiin veya vekilin başvurudan vazgeçebilmesi, vekâletnamede bu
hususta özel yetkili kılınmış olması koşuluna bağlıdır.
(3) 150 nci maddenin ikinci fıkrası
uyarınca, kendisine müdafi atanan şüpheli veya sanıklar yararına kanun yoluna başvurulduğunda veya başvurulan kanun
yolundan vazgeçildiğinde şüpheli veya
sanık ile müdafiin iradesi çelişirse müdafiin iradesi geçerli sayılır.
İKİNCİ
KISIM
Olağan
Kanun Yolları
BİRİNCİ
BÖLÜM
İtiraz
İtiraz olunabilecek kararlar
Ceza Muhakemesi Kanunu m. 150/2 düzenlemesi uyarınca kendisi için zorunlu müdafi görevlendirilen şüpheli ya da sanık lehine kanun yoluna başvurulmasında yahut başvurunun geri alınmasında taraf ile müdafi arasında irade ayrılığı meydana gelirse, müdafiin iradesi üstün tutularak geçerli sayılır.
Yargıtay onama kararı ne demektir?
Yargıtay onama kararı, temyiz incelemesi neticesinde yerel mahkeme kararında herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilmeyerek hükmün geçerli bulunmasıdır.
Onama kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına kimler başvurabilir?
Sanık, mağdur, katılan ve müşteki, Ceza Muhakemesi Kanunu m. 308 uyarınca Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına dilekçe vererek itiraz yetkisinin kullanılmasını talep edebilir.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz süresi ne kadardır?
Ceza Muhakemesi Kanunu m. 308/1 uyarınca ilâmın verilmesinden itibaren bir ay içinde itiraz edilebilir; sanığın lehine olan itirazlarda ise herhangi bir süre aranmaz.
Avukat kanun yolu başvurusundan kendi iradesiyle vazgeçebilir mi?
Ceza Muhakemesi Kanunu m. 266/2 uyarınca müdafi veya vekilin kanun yolu başvurusundan vazgeçebilmesi ancak vekâletnamede bu hususta özel yetkili kılınmış olmasına bağlıdır.
Zorunlu müdafi ile sanığın iradesi uyuşmazsa hangisi geçerli olur?
Ceza Muhakemesi Kanunu m. 150/2 uyarınca atanan zorunlu müdafi ile şüpheli veya sanığın kanun yoluna başvuru ya da vazgeçme iradesi çelişirse Ceza Muhakemesi Kanunu m. 266/3 gereğince müdafiin iradesi geçerli kabul edilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy