Yabancılar Hukuku

Yabancıların Sağlık Sebebiyle Türkiye’de Kalış Şartları

by Avukat Erdal Ersoy
Yabancıların Sağlık Sebebiyle Türkiye'de Kalış Şartları

Yabancıların Türkiye'ye sağlık gerekçesiyle gelerek ikamet edebilmeleri, belirli yasal koşulların varlığına ve sağlık durumunun niteliğine bağlıdır. Kamu sağlığına tehdit olarak nitelendirilen hastalıklardan birini taşımamak kaydıyla Türkiye'de tedavi görecek yabancılara 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 31. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca kısa dönem ikamet izni verilebilir. Bu kapsamda düzenlenen kısa dönem ikamet izinleri, kanunun 31. maddesinin ikinci fıkrası gereğince her defasında en fazla ikişer yıllık sürelerle düzenlenebilmektedir. Buna karşın sırf sağlık gerekçesi ileri sürülerek doğrudan kalıcı kimlik veya vatandaşlık benzeri bir statü elde edilmesi hukuken mümkün değildir.

6458 sayılı YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU m. 31Kaynağı aç
MADDE 31 – (1) Aşağıda belirtilen yabancılara kısa dönem ikamet izni verilebilir: a) Bilimsel araştırma amacıyla gelecekler b) Türkiye’de taşınmaz malı bulunanlar c) Ticari bağlantı veya iş kuracaklar ç) Hizmet içi eğitim programlarına katılacaklar d) Türkiye Cumhuriyeti’nin taraf olduğu anlaşmalar ya da öğrenci değişim programları çerçevesinde eğitim veya benzeri amaçlarla gelecekler e) Turizm amaçlı kalacaklar f) Kamu sağlığına tehdit olarak nitelendirilen hastalıklardan birini taşımamak kaydıyla tedavi görecekler g) Adli veya idari makamların talep veya kararına bağlı olarak Türkiye’de kalması gerekenler ğ) Aile ikamet izninden kısa dönem ikamet iznine geçenler h) Türkçe öğrenme kurslarına katılacaklar ı) Kamu kurumları aracılığıyla Türkiye’de eğitim, araştırma, staj ve kurslara katılacaklar i) Türkiye’de yükseköğrenimini tamamlayanlardan mezuniyet tarihinden itibaren altı ay içinde müracaat edenler j) (Ek: 28/7/2016-6735/27 md.) Türkiye’de çalışmayan ancak Cumhurbaşkanınca belirlenecek kapsam ve tutarda yatırım yapacaklar ile bunların yabancı eşi, kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğu[12] k) (Ek: 28/7/2016-6735/27 md.) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşları (2) (Değişik: 28/7/2016-6735/27 md.)  Kısa dönem ikamet izni, birinci fıkranın (j) ve (k) bentleri hariç olmak üzere, her defasında en fazla ikişer yıllık sürelerle verilebilir. (3) Birinci fıkranın (h) bendi kapsamında verilen ikamet izinleri en fazla iki defa verilebilir. (4) Birinci fıkranın (i) bendi kapsamında verilen ikamet izinleri, bir defaya mahsus olmak üzere en fazla bir yıl süreli verilebilir. (5) (Ek: 28/7/2016-6735/27 md.) Birinci fıkranın (j) ve (k) bentleri kapsamında verilen ikamet izinleri en fazla beşer yıllık sürelerle verilebilir. (6) (Ek:21/11/2024-7533/35 md.) Kısa dönem ikamet izni verilmesine esas olacak taşınmazın niteliği ve değeri Bakanlıkça belirlenir. (7) (Ek:21/11/2024-7533/35 md.) Yabancı veya yasal temsilcisi ya da avukatı tarafından, kısa dönem ikamet izni başvurusunun reddi ya da kısa dönem ikamet izninin iptali kararlarına karşı, mahkemeye yapılan başvurularda savunmanın verilmesi veya savunma verme süresinin geçmesiyle dosya tekemmül etmiş sayılır. Davacının gösterdiği adrese tebligat yapılamaması halinde, 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında öngörülen süre iki ay olarak uygulanır. Duruşma yapılması mahkemenin takdirine bağlıdır. Kısa dönem ikamet izninin şartları

Hastalığın Niteliği ve Menşe Ülkedeki Tedavi İmkânı

Sağlık gerekçesiyle ikamet talebinde bulunulurken rahatsızlığın derecesi ve kişinin kendi ülkesinde tedavi imkânının bulunup bulunmadığı önem taşır. Grip veya nezle gibi geçici ve hafif nitelikteki hastalıklar gerekçe gösterilerek Türkiye'de ikamet izni ya da kimlik belgesi alınamaz. Yabancı hastanın tedavisinin kendi menşe ülkesinde gerçekleştirilmesi mümkün olduğu takdirde Türkiye'de kalmasına izin verilmemektedir. Ancak kişinin kendi ülkesinde tedavisi yapılamayan ve yalnızca Türkiye'de tedavi edilebilen bir hastalığının bulunması durumu özel değerlendirmeye tabi tutulabilir.

Sağlık Sebepleriyle Sınır Dışı Etme Kararı Alınamayacak Haller

6458 sayılı Kanun'un 55. maddesi, belirli sağlık ve hassasiyet durumlarında yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınamayacağını hüküm altına almıştır. Bu doğrultuda; ciddi sağlık sorunları, yaş ve hamilelik durumu sebebiyle seyahat etmesi riskli görülen yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı tesis edilemez. Benzer şekilde, hayati tehlike arz eden hastalıkları için tedavisi devam etmekte olup sınır dışı edileceği ülkede tedavi imkânı bulunmayan yabancılar ile psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet mağduru kişilerin tedavileri tamamlanıncaya kadar sınır dışı edilmeleri kanunen engellenmiştir.

6458 sayılı YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU m. 55Kaynağı aç
MADDE 55 – (1) 54 üncü madde kapsamında olsalar dahi, aşağıdaki yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınmaz: a) Sınır dışı edileceği ülkede ölüm cezasına, işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye maruz kalacağı konusunda ciddi emare bulunanlar b) Ciddi sağlık sorunları, yaş ve hamilelik durumu nedeniyle seyahat etmesi riskli görülenler c) Hayati tehlike arz eden hastalıkları için tedavisi devam etmekte iken sınır dışı edileceği ülkede tedavi imkânı bulunmayanlar ç) Mağdur destek sürecinden yararlanmakta olan insan ticareti mağdurları d) Tedavileri tamamlanıncaya kadar, psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet mağdurları (2) Birinci fıkra kapsamındaki değerlendirmeler, herkes için ayrı yapılır. Bu kişilerden, belli bir adreste ikamet etmeleri, istenilen şekil ve sürelerde bildirimde bulunmaları istenebilir. Türkiye’yi terke davet

Yabancının hastalığı kendi ülkesinde tedavi edilemiyorsa ve ülkesine gönderilmesi hayati tehlike doğuracaksa geri gönderme yasağı uygulanır. Bu durumdaki yabancılar sınır dışı edilmeyerek tedavileri süresince kendilerine geçici ikamet izni verilebilir. Kanunun 55. maddesinin ikinci fıkrasına göre, sınır dışı etme yasağı kapsamındaki bu değerlendirmeler her yabancı için ayrı ve bireysel olarak yapılır; ayrıca ilgili kişilerden belirli bir adreste ikamet etmeleri veya istenen şekil ve sürelerde bildirimde bulunmaları istenebilir.

Adres Kayıt Zorunluluğu ve Yargısal İtiraz Usulü

Sağlık mazeretleriyle bağlantılı olarak insani ikamet izni alan yabancıların, 6458 sayılı Kanun'un 46. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, iznin veriliş tarihinden itibaren en geç yirmi iş günü içinde adres kayıt sistemine kayıt yaptırmaları kanuni bir zorunluluktur.

6458 sayılı YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU m. 46Kaynağı aç
MADDE 46 – (1) Aşağıda belirtilen hâllerde, diğer ikamet izinlerinin verilmesindeki şartlar aranmadan, Bakanlıkça belirlenen sürelerle sınırlı olmak kaydıyla ve Genel Müdürlüğün onayı alınarak valiliklerce insani ikamet izni verilebilir ve bu izinler uzatılabilir:[19] a) Çocuğun yüksek yararı söz konusu olduğunda b) Haklarında sınır dışı etme veya Türkiye’ye giriş yasağı kararı alındığı hâlde, yabancıların Türkiye’den çıkışları yaptırılamadığında ya da Türkiye’den ayrılmaları makul veya mümkün görülmediğinde c) 55 inci madde uyarınca yabancı hakkında sınır dışı etme kararı alınmadığında ç) 53 üncü, 72 nci ve 77 nci maddelere göre yapılan işlemlere karşı yargı yoluna başvurulduğunda d) Başvuru sahibinin ilk iltica ülkesi veya güvenli üçüncü ülkeye geri gönderilmesi işlemlerinin devamı süresince e) Acil nedenlerden dolayı veya ülke menfaatlerinin korunması ile kamu düzeni ve kamu güvenliği açısından Türkiye’ye girişine ve Türkiye’de kalmasına izin verilmesi gereken yabancıların, ikamet izni verilmesine engel teşkil eden durumları sebebiyle diğer ikamet izinlerinden birini alma imkânı bulunmadığında f) Olağanüstü durumlarda (2) İnsani ikamet izni alan yabancılar, iznin veriliş tarihinden itibaren en geç yirmi iş günü içinde adres kayıt sistemine kayıt yaptırmak zorundadır. İnsani ikamet izninin iptali veya uzatılmaması

Tedavi amaçlı kısa dönem ikamet izni başvurularının reddedilmesi veya verilmiş bir iznin iptal edilmesi işlemlerine karşı mahkemeye başvurulması durumunda özel usul kuralları işletilir. 6458 sayılı Kanun'un 31. maddesinin yedinci fıkrası gereğince, açılan davalarda idarenin savunmasını vermesi ya da savunma verme süresinin geçmesiyle dosya tekemmül etmiş sayılır. Davacının bildirdiği adrese tebligat yapılamaması halinde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan süre iki ay olarak tatbik edilir ve duruşma icrası mahkemenin takdirine bağlıdır.

Grip gibi geçici hastalıklar için Türkiye'de ikamet izni alınabilir mi?

Geçici ve hafif nitelikteki hastalıklar gerekçe gösterilerek Türkiye'de ikamet izni veya kimlik belgesi alınması mümkün değildir; tedavisi menşe ülkesinde mümkün olan yabancıların bu gerekçeyle kalışına izin verilmez.

Tedavi amaçlı kısa dönem ikamet izni en fazla ne kadar süreyle verilir?

Kamu sağlığını tehdit eden bir hastalık taşımamak kaydıyla tedavi amacıyla verilen kısa dönem ikamet izinleri kural olarak her defasında en fazla ikişer yıllık sürelerle verilebilir.

Ciddi sağlık sorunları olan yabancı sınır dışı edilebilir mi?

Ciddi sağlık sorunları sebebiyle seyahati riskli bulunanlar ile hayati tehlike arz eden hastalığının tedavisi sürüp gönderileceği ülkede tedavi imkânı olmayan yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınamaz.

İnsani ikamet izni alındığında adres bildirimi ne zaman yapılmalıdır?

İnsani ikamet izni alan yabancıların, iznin verildiği tarihten itibaren en geç yirmi iş günü içinde adres kayıt sistemine tescil yaptırmaları zorunludur.

İlgili makaleler

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Bu hukuk dalının sayfasına gidin
Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu