Vakıf Üniversitelerinde Kıdem ve İş Sözleşmesi

by Avukat Erdal Ersoy
Vakıf Üniversitelerinde Kıdem ve İş Sözleşmesi

Vakıf yükseköğretim kurumlarında görev alacak akademik ve idari personelin çalışma esasları, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun devlet üniversiteleri için öngördüğü hükümlere tabidir. Aynı personelin aylık ve diğer özlük hakları bakımından 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanır. Bu ayrım, özlük haklarına genel bir atıf yapar; kıdem tazminatına hak kazanma şartını, kıdem süresinin hesabını veya ödeme yöntemini ayrıca göstermez.

9768 sayılı VAKIF YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI YÖNETMELİĞİ m. 23Kaynağı aç
Madde 23 — Öğretim elemanlarının seçimi, değerlendirilmesi, seçilenlerin uygun görülen akademik unvanlarla görevlendirilmeleri ve yükseltilmeleri yürürlükteki kanun ve yönetmelik hükümlerine uyularak vakıf yükseköğretim kurumunun yetkili akademik organlarınca yapılır. Öğretim elemanlarının atamalarında, devlet yükseköğretim kurumlarındaki atamalarda aranan şartlara ilaveten vakıf yükseköğretim kurumunun akademik yönden gerekli gördüğü şartlar da aranabilir. Vakıf meslek yüksekokullarında özellikle uygulamalı derslerde görevlendirilecek öğretim elemanlarının atanmasında çalışma deneyimine sahip olması gözetilir. Vakıf yükseköğretim kurumlarında görev alacak olan akademik ve idari personelin çalışma esasları 2547 sayılı Kanunda devlet üniversiteleri için öngörülen hükümlere tabidir. Bu personelin aylık ve diğer özlük hakları bakımından ise 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanır.1 ALTINCI BÖLÜM (Değişik bölüm başlığı:RG-19/11/2015-29537) Gözetim-Denetim Değerlendirme ve Uygulanacak Önlemler Gözetim-Denetim ve değerlendirme esasları

Çalışma esasları ile özlük haklarının ayrılması

Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 23. maddesi iki ayrı bağ kurar. Akademik ve idari personelin çalışma esasları, 2547 sayılı Kanun’un devlet üniversitelerine ilişkin hükümlerine tabidir. Aylık ve diğer özlük hakları ise ayrıca düzenlenir ve bu bakımdan 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilir.

Çalışma esaslarına ilişkin hüküm ile aylık ve özlük haklarına ilişkin hüküm birbirinin yerine okunmamalıdır. Özlük haklarına yapılan yollama genel bir atıftır ve kıdem tazminatının şartlarını ya da hesabını madde içinde ayrıca düzenlemez.

Kayyım veya faaliyet izninin kaldırılması

2547 sayılı Kanun’un Ek Madde 11 hükmüne göre, kurucu vakfına kayyım tayin edilen veya faaliyet izni kaldırılan vakıf yükseköğretim kurumunda mütevelli heyet başkanı ve üyeleri ile tüm yöneticilerin görevleri kendiliğinden sona erer.

2547 sayılı YÜKSEKÖĞRETİM KANUNU m. Ek 11Kaynağı aç
Ek Madde 11 – (Ek: 17/8/1983 – 2880/32 md.) Vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumlarında, beklenen eğitim – öğretimdüzeyinin yetersizliğinin Yükseköğretim Kurulunca tespit edilmesi ve durumun düzeltilmesi için gerekli uyarı ve önerilerin sonuçsuz kalması halinde bu kurumun faaliyeti Yükseköğretim Kurulunca durdurulur. (Ek fıkra: 19/11/2014-6569/31 md.) Eğitim-öğretim faaliyetlerini yürütmekle birlikte kurucu vakfa veya üçüncü şahıslara doğrudan ya da dolaylı kaynak aktardığı Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen nesnel ve ölçülebilir kriterlere göre tespit edilen vakıf yükseköğretim kurumları hakkında, verilen süre içerisinde aktarılan kaynağın vakıf yükseköğretim kurumuna iade edilmemesi hâlinde, Yükseköğretim Kurulu gerektiğinde düzeltici, kısıtlayıcı veya faaliyet iznini kaldırma şeklinde tedbir niteliğinde kararlar alır. (Ek fıkra: 20/8/2016-6745/15 md.) Yapılan denetimler sonucu faaliyet izninin kaldırılmasını gerektiren durumlar tespit edilen vakıf yükseköğretim kurumları ile kurucu vakıflarına kayyım atanan vakıf yükseköğretim kurumlarının faaliyet izni, Cumhurbaşkanı kararı ile kaldırılır. Bu durum, ilgili vakıf yükseköğretim kurumunun kuruluş kanununun yürürlükten kaldırılmasının sağlanması için Yükseköğretim Kurulu tarafından Millî Eğitim Bakanlığına bildirilir. (Ek cümle: 15/4/2020-7243/13 md.) Vakıf yükseköğretim kurumunun faaliyet izninin kaldırılması, kurucu vakfın tüzel kişiliğini etkilemez. Faaliyet izni kaldırılan vakıf yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrenciler Yükseköğretim Kurulu tarafından garantör üniversiteye veya belirlenecek bir Devlet üniversitesine intikal ettirilir. (Ek cümle: 15/4/2020-7243/13 md.) Öğrenciler, bursluluk durumları gözetilmek şartıyla eğitim-öğretim ücretlerini garantör üniversiteye ödemeye devam eder.[84][85] (Ek fıkra: 20/8/2016-6745/15 md.) Faaliyet izni kaldırılan vakıf yükseköğretim kurumlarının malvarlığı, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun resmî tasfiye hükümlerine göre tasfiye edilir. Resmî tasfiye süreci Yükseköğretim Kurulu tarafından başlatılır. Yetkili ve görevli mahkemece Maliye Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulunun birer temsilcisi tasfiye memuru olarak atanır. Tasfiye giderleri, tasfiye olunan vakıf yükseköğretim kurumunun malvarlığından karşılanır. Tasfiye işlemleri her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır. (Ek fıkra:27/3/2025-7546/11 md.) Mülkiyeti Hazineye ait olup faaliyet izni kaldırılan vakıf yükseköğretim kurumlarına bedelsiz olarak devredilmiş olan taşınır ve taşınmaz mallar ile haklar tasfiye sürecine dâhil edilmez ve bunların Hazineye intikali sağlanır. (Ek fıkra: 20/8/2016-6745/15 md.) Tasfiye memurları yaptıkları işlemler nedeniyle görevinin gereklerine açıkça aykırı davrandıklarının ceza mahkemesi kararıyla tespit edilmesi dışında malî ve idarî yönden sorumlu tutulamazlar. (Ek fıkra: 20/8/2016-6745/15 md.) Tasfiye süresince vakıf yükseköğretim kurumu aleyhine ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararı verilemez, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz dâhil her türlü icra takibatı durur ve yeni icra takibi yapılamaz. Varsa vakıf yükseköğretim kurumu hesaplarına konulan ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, hacizler ile blokeler kalkar. Tasfiye süresi boyunca zamanaşımı süresi işlemez. (Ek fıkra: 20/8/2016-6745/15 md.) Tasfiye sonucunda kalan malvarlığı kurucu vakfa geçer. (Ek fıkra: 20/8/2016-6745/15 md.) Öğrencilerin nakledildiği yükseköğretim kurumları faaliyet izni kaldırılan vakıf yükseköğretim kurumunun borçlarından dolayı sorumlu tutulamaz. (Ek fıkra: 15/4/2020-7243/13 md.) Faaliyet izni kaldırılan vakıf yükseköğretim kurumu adına, mülkiyeti Hazineye ait veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan taşınmazlara ilişkin tesis edilen irtifak hakları ile verilen kullanma izinleri iptal edilir ve bu taşınmazlar ile fiilen kullanılan taşınmazlar aynı amaçla kullanılmak üzere garantör üniversiteye tahsis edilir. (Ek fıkra: 20/8/2016-6745/15 md.) Kurucu vakıflarına kayyım tayin edilen veya faaliyet izni kaldırılan vakıf yükseköğretim kurumu mütevelli heyet başkanı ve üyeleri ile tüm yöneticilerinin görevleri kendiliğinden sona erer. Bu vakıf yükseköğretim kurumunda çalışmakta olan akademik ve diğer personelin hizmet sözleşmeleri hakkında 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanır. (Ek fıkra: 15/4/2020-7243/13 md.) (İptal fıkra: Anayasa Mahkemesinin 28/12/2023 Tarihli ve E: 2020/55, K: 2023/228 Sayılı Kararı ile.) (Ek fıkra: 20/8/2016-6745/15 md.) Vakıf yükseköğretim kurumunun faaliyet izninin geçici olarak durdurulması hâlinde durdurulma süresince, kurumun idaresi, eğitim ve öğretimi sürdürmek veya tamamlamak üzere Yükseköğretim Kurulunca garantör üniversiteye veya belirlenecek bir Devlet yükseköğretim kurumuna verilir. Bu vakıf yükseköğretim kurumunun kurucu vakfının yönetim organı başkan ve üyeleri ile vakıf yükseköğretim kurumu mütevelli heyet başkanı, üyeleri ve tüm yöneticilerinin görevleri, faaliyet izninin geçici olarak durdurulması kararı ile birlikte sona erer. Bu kurucu vakfa, Yükseköğretim Kurulu ile birlikte Vakıflar Genel Müdürlüğünün talebi üzerine yetkili mahkeme tarafından kayyım atanır. (Ek cümle: 31/10/2016-KHK-678/23 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7071/23 md.) Mahkeme tarafından kayyım atanıncaya kadar kurucu vakıf, Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yönetilir. (Ek cümle: 15/4/2020-7243/13 md.) Vakıf yükseköğretim kurumunun faaliyet izninin kaldırılması halinde, kurucu vakfa atanan kayyımın görevi sona erer. (Ek fıkra: 20/8/2016-6745/15 md.) Faaliyet izninin geçici olarak durdurulması süresi boyunca vakıf yükseköğretim kurumu aleyhine ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararı verilemez, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz dâhil her türlü icra takibatı durur ve yeni icra takibi yapılamaz. Varsa vakıf yükseköğretim kurumu hesaplarına konulan ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, hacizler ile blokeler kalkar. Faaliyet izninin geçici olarak durdurulması süresi boyunca zamanaşımı süresi işlemez. (Ek fıkra: 15/4/2020-7243/13 md.) (İptal fıkra: Anayasa Mahkemesinin 28/12/2023 Tarihli ve E: 2020/55, K: 2023/228 Sayılı Kararı ile.) (Ek fıkra: 20/8/2016-6745/15 md.) Bu madde kapsamına giren vakıf yükseköğretim kurumlarında eğitim öğretim ücretlerinin belirlenmesine, öğrencilerin nakline, eğitim öğretimin ve diğer işlemlerin aksamadan yürütülmesine ilişkin her türlü tedbirleri almaya ve düzenleme yapmaya Yükseköğretim Kurulu yetkilidir. (Ek fıkra: 20/8/2016-6745/15 md.) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin tereddütleri gidermeye, gerektiğinde Maliye ve Millî Eğitim bakanlıklarının görüşünü alarak Yükseköğretim Kurulu yetkilidir. (Ek fıkra: 19/11/2014-6569/31 md.) Vakıf yükseköğretim kurumlarının denetimi ve bu denetim sonucu ilgili yükseköğretim kurumu hakkında yol gösterici, düzeltici, kısıtlayıcı veya faaliyet iznini kaldırıcı önlemlerin alınmasına ilişkin usul ve esaslar, Üniversitelerarası Kurulun görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.

Aynı özel durumda, kurumda çalışmakta olan akademik ve diğer personelin hizmet sözleşmeleri hakkında 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanır. Hüküm bu iki hâlle sınırlıdır; bütün vakıf üniversitesi çalışmalarının genel kuralı olarak kurulmaz ve kıdem tazminatı, kıdem süresi ya da belirli bir fesih sonucu ayrıca düzenlenmez.

Faaliyet izninin geçici olarak durdurulması

Faaliyet izninin geçici olarak durdurulması, kayyım tayini veya faaliyet izninin kaldırılmasıyla aynı sonuca bağlanmaz. Geçici durdurma kararıyla birlikte kurucu vakfın yönetim organı başkan ve üyelerinin yanı sıra mütevelli heyet başkanı, üyeleri ve tüm yöneticilerin görevleri sona erer.

Bu fıkra görevlerin sona ermesini düzenler. Kalan personelin hizmet sözleşmelerine 4857 sayılı İş Kanunu’nun uygulanacağını söylemez. Geçici durdurma, hizmet sözleşmesine İş Kanunu uygulanmasını öngören özel düzenlemenin kapsamına kendiliğinden girmez.

Yargı yolu ve görevin dava şartı olması

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114. maddesinde yargı yolunun caiz olması ve mahkemenin görevli olması dava şartları arasında sayılır. Aynı maddede diğer kanunlardaki dava şartı hükümleri saklı tutulur.

6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 114Kaynağı aç
MADDE 114- (1) Dava şartları şunlardır: a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması. b) Yargı yolunun caiz olması. c) Mahkemenin görevli olması. ç) Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması. d) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması. e) Dava takip yetkisine sahip olunması. f) Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması. g) Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması. ğ) Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi. h) Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması. ı) Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması. i) Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması. (2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır. Dava şartlarının incelenmesi
Vakıf üniversitesi personelinin özlük haklarına hangi kanun uygulanır?

Yönetmelikte akademik ve idari personelin aylık ve diğer özlük hakları bakımından 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerinin uygulanacağı yazılıdır. Çalışma esasları ise 2547 sayılı Kanun’un devlet üniversiteleri için öngördüğü hükümlere tabidir.

Kayyım atanması hizmet sözleşmesini nasıl etkiler?

Kurucu vakfa kayyım tayin edilen veya faaliyet izni kaldırılan vakıf yükseköğretim kurumunda çalışan akademik ve diğer personelin hizmet sözleşmeleri hakkında 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanır. Aynı anda mütevelli heyet başkanı ve üyeleri ile tüm yöneticilerin görevleri kendiliğinden sona erer.

Geçici faaliyet durdurması aynı sonucu doğurur mu?

Hayır. Faaliyet izninin geçici olarak durdurulması, belirtilen yöneticilerin görevlerinin bu kararla birlikte sona ermesini düzenler. Hizmet sözleşmelerine İş Kanunu uygulanacağı bu fıkrada yer almaz.

Yargı yolu ve görev neden ayrıca önemlidir?

Yargı yolunun caiz olması ve mahkemenin görevli olması, 6100 sayılı Kanun’un 114. maddesinde dava şartları arasında gösterilir. Diğer kanunlardaki dava şartı hükümleri saklıdır.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu