Limited şirket, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 573. maddesi uyarınca bir veya birden fazla gerçek ya da tüzel kişi tarafından bir ticaret unvanı altında kurulan, esas sermayesi belirli ve esas sermaye paylarının toplamından oluşan bir sermaye şirketidir. Kanunen yasak olmayan her türlü ekonomik amaç ve konu için kurulabilen limited şirketlerde ortak sayısı en fazla elli olabilir. Şirketin tek bir ortakla kurulması veya sonradan ortak sayısının bire düşmesi hukuken mümkündür. Ancak şirket, tek ortağının kendisi olacağı bir sonuca yol açacak şekilde kendi esas sermaye paylarını iktisap edemez.
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. 573Kaynağı aç
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. 574Kaynağı aç
Ortakların Sorumluluğu ve Tüzel Kişilik İlkesi
Limited şirkette ortaklar kural olarak şirket borçlarından sorumlu değildir. 6102 sayılı Kanun'un 573. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ortaklar sadece taahhüt ettikleri esas sermaye paylarını ödemekle ve şirket sözleşmesinde öngörülen ek ödeme ile yan edim yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlüdür. Şirketler kural olarak yalnızca sermayeleriyle sorumlu olup, tüzel kişiliğin borçlarından dolayı başkalarının ve ortakların sorumlu tutulamayacağı ilkesi geçerlidir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2019/149, K. 2022/894Kaynağı aç
Tüzel kişilerin borçlarından dolayı ortakların sorumlu tutulamayacağı kuralının istisnasını tüzel kişilik perdesinin aralanması teorisi oluşturur. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2019/149 Esas ve 2022/894 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere, bu teoriye ihtiyatla yaklaşılmalı ve teori dar yorumlanmalıdır. Perdenin aralanmasına ancak tüzel kişilik kavramının arkasına sığınılarak dürüstlük kuralına aykırı davranıldığı, hakkın kötüye kullanılması yoluyla üçüncü kişilerin zarara uğratıldığı ve tüzel kişinin sorumluluğuna gidilebilmesi için başka bir yasal imkânın kalmadığı hallerde başvurulabilir. Şirket ortaklarının akraba olması veya şirketlerin aynı sektörde faaliyet göstermesi, şirketler arasında organik bağ bulunduğunun kabulü ya da tüzel kişilik perdesinin kaldırılması için tek başına yeterli kabul edilmez. Ayrıca perdenin aralanması teorisine ancak zarara uğradığını ileri süren üçüncü kişiler başvurabilir; borçlu şirkette ortak ve yönetim organı üyesi konumunda bulunan kimseler üçüncü kişi sıfatını taşımadığından bu teoriye dayanarak rücu talebinde bulunamaz.
Tek Ortaklı Şirket Yapısı ve Tescil Prosedürü
Limited şirket tek bir ortak tarafından kurulabileceği gibi, ortak sayısının sonradan bire düşmesi de mümkündür. Türk Ticaret Kanunu'nun 574. maddesinin ikinci fıkrasına göre, ortak sayısının bire düşmesi halinde bu sonucu doğuran işlem tarihinden itibaren yedi gün içinde durum müdürlere yazıyla bildirilir. Müdürler, bildirimin tebellüğ edildiği tarihten başlayarak yedinci günün sonuna kadar şirketin tek ortaklı olduğunu, bu tek ortağın adını, yerleşim yerini ve vatandaşlığını ticaret siciline tescil ve ilan ettirmekle yükümlüdür; aksi halde doğacak zarardan müdürler sorumlu olur. Aynı tescil ve ilan yükümlülüğü şirketin tek ortakla kurulduğu hallerde de aynen geçerlidir.
Tek ortaklı limited şirketlerde tek ortak genel kurulun bütün yetkilerine sahiptir. 6102 sayılı Kanun'un 616. maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, tek ortağın genel kurul sıfatıyla alacağı kararların geçerlilik kazanabilmesi için yazılı olmaları zorunludur.
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. 616Kaynağı aç
Esas Sermaye Payının Devri ve Şekil Şartları
Limited şirketlerde ortakların esas sermaye payları ispat senedi mahiyetinde veya nama yazılı şekilde düzenlenebilir ve çıkarılan nama yazılı pay senetleriyle temsil edilir. Pay devri ile devre ilişkin borç altına sokan işlemlerin hukuken geçerli sayılabilmesi için sözleşmenin yazılı biçimde yapılması ve tarafların imzalarının notere tasdik ettirilmesi zorunludur.
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. 595Kaynağı aç
6102 sayılı Kanun'un 595. maddesi uyarınca, şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse esas sermaye payının devri için genel kurulun onayı şarttır ve devir bu onayla geçerlilik kazanır. Şirket sözleşmesinde başka türlü düzenlenmemişse genel kurul sebep göstermeksizin devir onayını reddedebilir. Ancak pay devrine ilişkin başvurudan itibaren üç ay içinde genel kurul devri reddetmediği takdirde onayı vermiş sayılır.
Şirket sözleşmesiyle pay devri tamamen yasaklanabilir veya sözleşmeyle ortaklara ön alım hakkı gibi yan yükümler getirilebilir. Şirket sözleşmesi devri yasaklamışsa veya genel kurul onay vermeyi reddetmişse ortağın haklı sebeple şirketten çıkma hakkı saklı kalır. Ayrıca şirket sözleşmesinde ortaklara şirketten çıkma hakkı tanınabilir, bu hakkın kullanımı belirli şartlara bağlanabilir ve bir ortağın genel kurul kararıyla şirketten çıkarılabileceği sebepler düzenlenebilir.
Müdürlerin Yönetim ve Temsil Yetkisi
Limited şirketin yönetimi ve temsili şirket sözleşmesi ile düzenlenir. Türk Ticaret Kanunu'nun 623. maddesi uyarınca yönetim ve temsil yetkisi müdür sıfatını taşıyan bir veya birden fazla ortağa, tüm ortaklara ya da üçüncü kişilere verilebilir. Ancak en az bir ortağın şirketi yönetim hakkının ve temsil yetkisinin bulunması kanunen zorunludur. Şirket müdürlerinden birinin tüzel kişi olması halinde, tüzel kişi bu görevi kendi adına yerine getirecek bir gerçek kişiyi belirler.
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. 623Kaynağı aç
Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse veya müdürler kurulu tek kişiden oluşmuyorsa şirketi temsil yetkisi çift imza ile kullanılmak üzere müdürlere aittir. Müdürler temsil yetkisini bir veya daha fazla murahhas üyeye ya da müdür sıfatıyla üçüncü kişilere devredebilir. Kanuni düzenlemeyle en az bir müdürün yerleşim yerinin Türkiye'de bulunması ve şirketi tek başına temsile yetkili olması kuralı yürürlükten kaldırılmıştır. Müdürlerin idare yetkisi, mevzuat yahut şirket sözleşmesiyle genel kurulun uhdesine bırakılmamış tüm yönetim meselelerinde karar üretmeyi ve bu kararları tatbik etmeyi kapsar.
Genel Kurulun Devredilemez Yetkileri
Limited şirkette ortakların karar organı olan genel kurulun yetkileri kanunla belirlenmiştir. 6102 sayılı Kanun'un 616. maddesinin birinci fıkrası uyarınca; şirket sözleşmesinin değiştirilmesi, müdürlerin atanması ve görevden alınması, topluluk denetçisi ile denetçilerin atanması ve azli, yılsonu finansal tabloları ile yıllık faaliyet raporunun onaylanması devredilemez yetkilerdendir. Ayrıca kâr payı hakkında karar verilmesi, kazanç paylarının belirlenmesi, müdürlerin ücretlerinin tespiti ve ibraları da genel kurula aittir.
Esas sermaye paylarının devirlerinin onaylanması, müdürün şirketin kendi paylarını iktisabı konusunda yetkilendirilmesi veya iktisabın onayı, bir ortağın şirketten çıkarılması için mahkemeden istemde bulunulması ve şirketin feshi kararı da münhasıran genel kurulun devredilemez yetkileri arasındadır. Şirket sözleşmesinde öngörülmek koşuluyla hem genel kurul toplantıları hem de müdürler kurulu toplantıları telekonferans veya video konferans yöntemiyle elektronik ortamda yapılabilir.
Finansal Tablolar, Defterler, Denetim ve Tasfiye
Limited şirketler; ortakların kimlik veya unvanlarını, adreslerini, pay miktarlarını, nominal bedelleri, pay devirlerini, varsa pay gruplarını ve paylar üzerindeki rehinleri içeren bir pay defteri tutmakla yükümlüdür. Şirketin ticari işlemlerini ve malvarlığını gösteren ticari defterlerin tutulması ve Türkiye Muhasebe Standartları'nın uygulanması zorunludur.
Müdürler, önceki mali yıla ait finansal tabloları, eklerini ve faaliyet raporunu Türkiye Muhasebe Standartlarına göre bilanço tarihinden itibaren üç ay içinde hazırlayarak genel kurula sunar. Türk Ticaret Kanunu'nun 610. maddesi uyarınca finansal tablolar ve yedek akçeler hakkında anonim şirketlere ilişkin 514 ilâ 527. madde hükümleri uygulanır. Denetim konusunda da anonim şirketlere ilişkin kurallar geçerli olup şirketlerin bağımsız denetçilerce denetlenmesi öngörülmüştür. Limited şirketler internet sitesi kurmak, bunu sürdürmek ve gerekli finansal tablolar ile kararları bu sitede yayımlamakla yükümlüdür. Tasfiye usulü ve tasfiyede şirket organlarının yetkileri hakkında ise 6102 sayılı Kanun'un 643. maddesi gereğince anonim şirketlere ilişkin hükümler esas alınır.
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. 610Kaynağı aç
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. 643Kaynağı aç
Limited şirket tek ortakla kurulabilir mi?
Limited şirket tek bir gerçek veya tüzel kişi tarafından kurulabilir. Türk Ticaret Kanunu'nun 574. maddesi uyarınca ortak sayısı elliyi aşamaz ve tek ortakla kurulması halinde de ortağın adı, yerleşim yerini ve vatandaşlığı ticaret siciline tescil ve ilan ettirilir.
Ortaklar şirket borçları sebebiyle şahsi malvarlıklarıyla sorumlu tutulabilir mi?
Ortaklar kural olarak şirket borçlarından sorumlu olmayıp sadece taahhüt ettikleri sermaye payını ödemek ve sözleşmedeki ek ödeme ile yan edimleri ifa etmekle yükümlüdür. Ancak tüzel kişilik arkasına sığınılarak dürüstlük kuralının çiğnendiği ve hakkın kötüye kullanıldığı istisnai hallerde tüzel kişilik perdesinin aralanması yoluyla sorumluluğa gidilebilir.
Limited şirkette pay devrinin geçerlilik şekli nedir?
Esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemlerin yazılı şekilde yapılması ve tarafların imzalarının noterce onaylanması 6102 sayılı Kanun'un 595. maddesi gereğince zorunludur.
Müdürlerin tamamı ortak olmayan üçüncü kişilerden atanabilir mi?
Müdürlük yetkisi şirket sözleşmesiyle üçüncü kişilere verilebilir ancak Türk Ticaret Kanunu'nun 623. maddesi uyarınca en az bir ortağın yönetim hakkına ve temsil yetkisine sahip olması şarttır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

