Türk vatandaşları Fransa'da şirket kurma ve tüzel kişilere ortak olma hakkına sahiptir. Fransa sınırları içerisinde ikamet etmeyi amaçlamayan Avrupa Birliği dışı ülke vatandaşları, herhangi bir idari ön izin başvurusunda bulunmaksızın şirket kuruluşu işlemlerini tamamlayabilir. Buna karşılık, Fransa'da yasal ikameti bulunmayan bir yabancı ortağın şirkette resmî yönetici (mandataire social) unvanını üstlenmesi mümkün değildir.
Fransa'da Şirket Yönetimi ve Oturum Statüsü Şartları
Avrupa Birliği dışından gelen girişimcilerin Fransa'da ticari, sınai veya zanaat alanında fiilen bağımsız faaliyet yürütmeleri ve şirketi bizzat sevk ve idare edebilmeleri, bu faaliyeti kapsayan yasal bir vizeye ve oturum statüsüne sahip olmalarına bağlıdır.
Fransa'da şirket kuruluşu üzerinden oturum izni almak isteyen girişimciler için proje sahibi yetenek programı (talent-porteur de projet – parcours création d’entreprise) çerçevesinde belirli yeterlilikler düzenlenmiştir. Bu statüye başvurabilmek için asgari yüksek lisans diplomasına veya ilgili sektörde en az 5 yıllık mesleki tecrübeye sahip olunması şarttır. Başvuru sahibinin ikna edici ve somut bir ticari proje ortaya koyması, yıllık brüt 21.876,40 avro tutarında geçim gücünü belgelemesi ve girişim için en az 30.000 avro tutarında finansman temin etmesi gerekir.
Şirket Türleri ve Sermaye Yapılandırması
Fransız şirketler hukukunda sıklıkla başvurulan şirket türlerinde ortak sayısı ve sermaye yükümlülükleri farklı kurallara bağlanmıştır. Basitleştirilmiş hisseli şirket (SAS) en az 1 ortak ile faaliyete geçebilirken, limited şirket (SARL) 1 ila 100 ortak arasında kurulabilir. Her iki şirket modelinde de esas sermaye tutarı ortaklar tarafından serbestçe kararlaştırılabilir. Buna karşılık anonim şirket (SA) türünde kanuni asgari sermaye tutarı 37.000 avro olarak uygulanır.
Tek ortaklı limited şirket (EURL) türünde kanuni asgari sermaye zorunluluğu öngörülmemiştir; nakit sermaye taahhüdünün en az yüzde 20'si kuruluş anında ödenir, bakiye kısım ise beş yıllık süre zarfında tamamlanır. EURL bünyesinde ortak tek kişidir, sorumluluk sermaye payıyla sınırlıdır ve yönetici gérant unvanını alır. Tek ortaklı basitleştirilmiş hisseli şirket (SASU) modelinde ise sermaye serbestçe belirlenmekte ve teorik asgari sınır 1 avro olarak kabul edilmektedir. SASU yapısında nakit sermayenin en az yüzde 50'sinin kuruluşta tediye edilmesi, kalan tutarın beş yıl içinde yatırılması öngörülür ve şirket yöneticisi başkan sıfatını haizdir.
Kuruluş Prosedürü ve Yasal Tescil Adımları
Fransa'da bir şirket, kurucu ortakların şirket statülerini (ana sözleşmeyi) imzalaması ile hukuki varlık kazanır. Ticaret siciline tescil işlemi ise ana sözleşmenin imzalanmasını izleyen tamamlayıcı bir idari aşamadır.
Kuruluş işlemlerinin ilk safhalarında şirket merkez adresinin (domiciliation) hukuken belirlenmesi mecburidir ve adres tespiti ticaret sicili başvurusundan önce tamamlanmalıdır. Ayrıca ticari şirketlerin kuruluşu sırasında nakit sermaye özel bir bloke hesaba yatırılır ve tescil kesinleşinceye değin hesapta tutulur.
Şirket merkezinin bulunduğu departmanda yetkilendirilmiş bir yasal ilan gazetesinde (journal d’annonces légales) veya yetkili çevrim içi basın organında kuruluş ilanının neşredilmesi usulün zorunlu bir parçasıdır. Eş zamanlı olarak, tüzel kişiliğin arkasındaki nihai kontrol sahiplerini gösteren lehdar gerçek kişi (bénéficiaire effectif) bildiriminin de kuruluş esnasında idareye sunulması gerekmektedir.
1 Ocak 2023 tarihinden itibaren Fransa'da ticari işletmelerin ve şirketlerin kuruluş, ana sözleşme tadili, belge ibrazı ve faaliyet sonlandırma süreçleri merkezi dijital portal (guichet unique des formalités des entreprises) vasıtasıyla yürütülmektedir.
İşletmeler İçin Elektronik Fatura Düzenlemesi
Fransa'daki ticari işletmeler için yürürlüğe konulan e-fatura takvimi uyarınca, elektronik fatura alma ve kabul etme mecburiyeti 1 Eylül 2026 tarihinde başlayacaktır. Küçük ve orta büyüklükteki işletmeler ile mikro işletmeler bakımından elektronik fatura düzenleme ve iletme zorunluluğu ise 1 Eylül 2027 tarihi itibarıyla geçerlilik kazanacaktır.
Fransa'da ikamet izni olmadan şirket kurulabilir mi?
Fransa'da ikameti bulunmayan yabancı uyruklular herhangi bir ön izin almaksızın şirket ortağı olabilir; ancak ikamet statüsü olmadan resmî şirket yöneticiliği sıfatı üstlenilemez.
Proje sahibi yetenek vizesi için aranan maddi koşullar nelerdir?
İlgili vize türü kapsamında yıllık brüt 21.876,40 avro tutarında düzenli geçim kaynağının ve en az 30.000 avro tutarında şirket proje finansmanının karşılanması aranır.
SASU ve EURL türlerinde başlangıç sermayesi nasıl ödenir?
EURL türünde nakit sermayenin en az yüzde 20'si, SASU türünde ise en az yüzde 50'si kuruluş sırasında bloke hesaba yatırılır; her iki türde de bakiye sermaye borcu beş yıl içinde ödenir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy